Γράφω περιγραφή
Από το γενικό στο ειδικό, με λέξεις που βλέπεις.
25 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να γράφεις περιγραφή που ξεκινά από το σύνολο και προχωρά στις λεπτομέρειες.
- Να βάζεις τις λεπτομέρειες σε σειρά: από πάνω προς τα κάτω ή από κοντά προς μακριά.
- Να περιγράφεις και με τις άλλες αισθήσεις, όχι μόνο με τα μάτια.
- Να διαλέγεις ακριβή επίθετα αντί για το «ωραίος» και το «καλός».
Γράφω για να το δει κι ο άλλος
Όταν περιγράφεις, λες πώς είναι κάτι: ένα μέρος, ένα ζώο, ένας άνθρωπος. Ο αναγνώστης δεν είναι εκεί. Οι λέξεις σου πρέπει να του φτιάξουν μια εικόνα στο μυαλό.
Η αυλή της γιαγιάς μου είναι μικρή και τετράγωνη. Γύρω γύρω έχει έναν ψηλό άσπρο τοίχο.
Μπροστά στην πόρτα της κουζίνας απλώνεται μια γέρικη κληματαριά. Τα φύλλα της ρίχνουν πράσινη σκιά πάνω στο ξύλινο τραπέζι. Πιο πέρα, κοντά στον τοίχο, στέκονται σε σειρά πήλινες γλάστρες με βασιλικό και κατακόκκινα γεράνια. Στο βάθος, στη γωνία, είναι μια παλιά μπρούντζινη βρύση.
Το απόγευμα η αυλή μυρίζει βρεγμένο χώμα και βασιλικό. Ακούγεται μόνο το νερό που στάζει από τη βρύση. Είναι το πιο ήσυχο μέρος που ξέρω.
Πρώτα το σύνολο, μετά οι λεπτομέρειες
Η περιγραφή της αυλής έχει τρία κομμάτια:
| Κομμάτι | Τι λέει | Στην περιγραφή της αυλής |
|---|---|---|
| Αρχή | το σύνολο: τι είναι και πώς φαίνεται με μια ματιά | μικρή, τετράγωνη, με ψηλό άσπρο τοίχο |
| Μέση | τις λεπτομέρειες, τη μία μετά την άλλη | κληματαριά, τραπέζι, γλάστρες, βρύση |
| Τέλος | τι νιώθεις εσύ γι' αυτό | το πιο ήσυχο μέρος που ξέρω |
Αυτό είναι το σχέδιο της περιγραφής. Το φτιάχνεις πριν γράψεις, με λίγες λέξεις σε ένα χαρτί.
Γράφεις συνήθως στον ενεστώτα (είναι, έχει, μυρίζει), για να νιώθει ο αναγνώστης ότι το βλέπει τώρα.
Μια σειρά για τα μάτια
Οι λεπτομέρειες μπαίνουν με μια σειρά, σαν να κοιτάς με τα μάτια σου.
| Τι περιγράφεις | Ποια σειρά | Λέξεις που βοηθούν |
|---|---|---|
| ένα μέρος | από κοντά προς μακριά | μπροστά, δίπλα, πιο πέρα, στο βάθος |
| ένα ζώο | από πάνω προς τα κάτω | στο κεφάλι, στην πλάτη, στα πόδια |
| έναν άνθρωπο | από πάνω προς τα κάτω | τα μαλλιά, το πρόσωπο, τα ρούχα, τα παπούτσια |
Στην αυλή της γιαγιάς η σειρά είναι από κοντά προς μακριά: μπροστά στην πόρτα η κληματαριά, πιο πέρα οι γλάστρες, στο βάθος η βρύση.
Ο Άκης δοκιμάζει
Βάλε τις προτάσεις σε σειρά. Μία δεν λέει τίποτα: αυτή μένει έξω.
Όχι μόνο με τα μάτια
Τα περισσότερα τα βλέπεις. Κάποια όμως τα ακούς, τα μυρίζεις, τα αγγίζεις ή τα γεύεσαι.
- βλέπω: χρώμα, σχήμα, μέγεθος. «κατακόκκινα γεράνια»
- ακούω: ήχους. «το νερό που στάζει από τη βρύση»
- μυρίζω: μυρωδιές. «βρεγμένο χώμα και βασιλικό»
- αγγίζω: ζεστό ή κρύο, μαλακό ή σκληρό. «ο κρύος πέτρινος τοίχος»
- γεύομαι: γεύσεις. «τα γλυκά σταφύλια της κληματαριάς»
Μία ή δύο τέτοιες λεπτομέρειες φτάνουν για να νιώσει ο αναγνώστης ότι στέκεται εκεί.
Με ποια αίσθηση την καταλαβαίνεις την κάθε λεπτομέρεια;
Ακριβείς λέξεις αντί για «ωραίος»
Το «ωραίος» λέει ότι κάτι σου αρέσει. Δεν λέει πώς είναι.
- Αντί για «ένα ωραίο σπίτι»: ένα πέτρινο σπίτι με μπλε παράθυρα
- Αντί για «ένας μεγάλος σκύλος»: ένας σκύλος ψηλός ως το τραπέζι
- Αντί για «ένα καλό φαγητό»: ένα ζεστό, αχνιστό φαγητό
- Αντί για «μια ωραία μέρα»: μια ηλιόλουστη μέρα χωρίς αέρα
Παραδείγματα
Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1
Κάνε πιο ακριβή την πρόταση «Η γάτα μας είναι πολύ ωραία.»
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Το «ωραία» δεν λέει τι βλέπουμε. Ρωτάμε: τι είναι ωραίο στη γάτα;
Βρίσκουμε λεπτομέρειες που φαίνονται: το χρώμα του τριχώματος και τα μάτια. Και μία που την αγγίζουμε: πόσο μαλακή είναι.
Γράφουμε: «Η γάτα μας είναι γκρίζα με άσπρες κάλτσες στα πόδια. Έχει μεγάλα πράσινα μάτια, και η γούνα της είναι μαλακή σαν βαμβάκι.»
Παράδειγμα 2
Φτιάξε το σχέδιο για την περιγραφή του παππού σου.
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Αρχή, το σύνολο. Τι βλέπει κανείς με μια ματιά; Ο παππούς είναι κοντός και στρουμπουλός.
Μέση, οι λεπτομέρειες. Για άνθρωπο πάμε από πάνω προς τα κάτω: γυαλιά στη μύτη, άσπρο μουστάκι, καρό πουκάμισο, φθαρμένες παντόφλες. Προσθέτουμε και μια άλλη αίσθηση: μυρίζει πάντα καφέ.
Τέλος, τι νιώθω. Όταν γελάει, γελάω κι εγώ.
Το σχέδιο είναι έτοιμο. Κάθε σημείωση θα γίνει μία ή δύο προτάσεις.
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 10
Ασκήσεις
Στην περιγραφή της αυλής της γιαγιάς: τι είναι στο βάθος, στη γωνία;
Σκαλί 1 από 4 · Για ζέσταμα
Τα κατάφερες;
- Να γράφεις περιγραφή που ξεκινά από το σύνολο και προχωρά στις λεπτομέρειες.
- Να βάζεις τις λεπτομέρειες σε σειρά: από πάνω προς τα κάτω ή από κοντά προς μακριά.
- Να περιγράφεις και με τις άλλες αισθήσεις, όχι μόνο με τα μάτια.
- Να διαλέγεις ακριβή επίθετα αντί για το «ωραίος» και το «καλός».
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.