Γράφω περιγραφή
Από το γενικό στο ειδικό, με λέξεις που βλέπεις.
25 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να γράφεις περιγραφή που ξεκινά από το σύνολο και προχωρά στις λεπτομέρειες.
- Να βάζεις τις λεπτομέρειες σε σειρά: από πάνω προς τα κάτω ή από κοντά προς μακριά.
- Να περιγράφεις και με τις άλλες αισθήσεις, όχι μόνο με τα μάτια.
- Να διαλέγεις ακριβή επίθετα αντί για το «ωραίος» και το «καλός».
Γράφω για να το δει κι ο άλλος
Όταν περιγράφεις, λες πώς είναι κάτι: ένα μέρος, ένα ζώο, ένας άνθρωπος.
Ο αναγνώστης δεν είναι εκεί μαζί σου. Βλέπει μόνο ό,τι γράφεις. Η περιγραφή σου πρέπει να του φτιάξει μια εικόνα στο μυαλό.
Διάβασε μια περιγραφή για ένα μέρος:
Η αυλή της γιαγιάς μου είναι μικρή και τετράγωνη. Γύρω γύρω έχει έναν ψηλό άσπρο τοίχο.
Μπροστά στην πόρτα της κουζίνας απλώνεται μια γέρικη κληματαριά. Τα φύλλα της ρίχνουν πράσινη σκιά πάνω στο ξύλινο τραπέζι. Πιο πέρα, κοντά στον τοίχο, στέκονται σε σειρά πήλινες γλάστρες με βασιλικό και κατακόκκινα γεράνια. Στο βάθος, στη γωνία, είναι μια παλιά μπρούντζινη βρύση.
Το απόγευμα η αυλή μυρίζει βρεγμένο χώμα και βασιλικό. Ακούγεται μόνο το νερό που στάζει από τη βρύση. Είναι το πιο ήσυχο μέρος που ξέρω.
Πρώτα το σύνολο, μετά οι λεπτομέρειες
Η περιγραφή της αυλής έχει τρία κομμάτια. Το καθένα κάνει τη δική του δουλειά.
| Κομμάτι | Τι λέει | Στην περιγραφή της αυλής |
|---|---|---|
| Αρχή | το σύνολο: τι είναι και πώς φαίνεται με μια ματιά | μικρή, τετράγωνη, με ψηλό άσπρο τοίχο |
| Μέση | τις λεπτομέρειες, τη μία μετά την άλλη | κληματαριά, τραπέζι, γλάστρες, βρύση |
| Τέλος | τι νιώθεις εσύ γι' αυτό | το πιο ήσυχο μέρος που ξέρω |
Αυτό είναι το σχέδιο της περιγραφής. Το φτιάχνεις πριν γράψεις, με λίγες λέξεις σε ένα χαρτί.
Η περιγραφή γράφεται συνήθως στον ενεστώτα: είναι, έχει, στέκεται, μυρίζει. Έτσι ο αναγνώστης νιώθει ότι το βλέπει τώρα.
Μια σειρά για τα μάτια
Οι λεπτομέρειες δεν μπαίνουν όπως σου έρθουν. Μπαίνουν με μια σειρά, σαν να κοιτάς με τα μάτια σου.
| Τι περιγράφεις | Ποια σειρά | Λέξεις που βοηθούν |
|---|---|---|
| ένα μέρος | από κοντά προς μακριά | μπροστά, δίπλα, πιο πέρα, στο βάθος |
| ένα ζώο | από πάνω προς τα κάτω | στο κεφάλι, στην πλάτη, στα πόδια |
| έναν άνθρωπο | από πάνω προς τα κάτω | τα μαλλιά, το πρόσωπο, τα ρούχα, τα παπούτσια |
Στην αυλή της γιαγιάς η σειρά είναι από κοντά προς μακριά: μπροστά στην πόρτα η κληματαριά, πιο πέρα οι γλάστρες, στο βάθος η βρύση.
Ο Άκης δοκιμάζει
Κάθε περιγραφή έχει τις προτάσεις της ανακατεμένες. Βάλε τες σε σειρά. Μία πρόταση δεν λέει τίποτα: αυτή μένει έξω.
Όχι μόνο με τα μάτια
Τα περισσότερα τα βλέπεις. Κάποια όμως τα ακούς, τα μυρίζεις ή τα αγγίζεις.
| Αίσθηση | Τι λες | Παράδειγμα |
|---|---|---|
| βλέπω | χρώμα, σχήμα, μέγεθος | κατακόκκινα γεράνια, τετράγωνη αυλή |
| ακούω | ήχους | το νερό που στάζει από τη βρύση |
| μυρίζω | μυρωδιές | μυρίζει βρεγμένο χώμα και βασιλικό |
| αγγίζω | ζεστό ή κρύο, μαλακό ή σκληρό | ο κρύος πέτρινος τοίχος |
| γεύομαι | γεύσεις | τα γλυκά σταφύλια της κληματαριάς |
Μία ή δύο τέτοιες λεπτομέρειες φτάνουν. Κάνουν τον αναγνώστη να νιώσει ότι στέκεται εκεί.
Διάβασε κάθε λεπτομέρεια. Με ποια αίσθηση την καταλαβαίνεις; Πάτα το κουτί της.
Ακριβείς λέξεις αντί για «ωραίος»
Το «ωραίος» λέει ότι κάτι σου αρέσει. Δεν λέει πώς είναι.
| Αντί για… | Γράψε κάτι που φαίνεται |
|---|---|
| ένα ωραίο σπίτι | ένα πέτρινο σπίτι με μπλε παράθυρα |
| ένας μεγάλος σκύλος | ένας σκύλος ψηλός ως το τραπέζι |
| ένα καλό φαγητό | ένα ζεστό, αχνιστό φαγητό |
| μια ωραία μέρα | μια ηλιόλουστη μέρα χωρίς αέρα |
Ας το σκεφτούμε μαζί
Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1
Κάνε πιο ακριβή την πρόταση «Η γάτα μας είναι πολύ ωραία.»
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 2
Φτιάξε το σχέδιο για την περιγραφή του παππού σου.
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ασκήσεις
Τα κατάφερες;
- Να γράφεις περιγραφή που ξεκινά από το σύνολο και προχωρά στις λεπτομέρειες.
- Να βάζεις τις λεπτομέρειες σε σειρά: από πάνω προς τα κάτω ή από κοντά προς μακριά.
- Να περιγράφεις και με τις άλλες αισθήσεις, όχι μόνο με τα μάτια.
- Να διαλέγεις ακριβή επίθετα αντί για το «ωραίος» και το «καλός».
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.