Μετάβαση στο περιεχόμενο

Ο Τρωικός πόλεμος

Ένα μήλο, δέκα χρόνια πολιορκία και ένα ξύλινο άλογο.

20 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Ιστορία Γ΄ Δημοτικού, §5

Θα μάθεις να

  1. Να διηγείσαι πώς ξεκίνησε, σύμφωνα με τον μύθο, ο Τρωικός πόλεμος.
  2. Να ονομάζεις τους βασικούς ήρωες των Αχαιών και των Τρώων.
  3. Να εξηγείς πώς έπεσε η Τροία με το τέχνασμα του Δούρειου ίππου.
  4. Να ξεχωρίζεις τι είναι μύθος και τι βρήκαν οι αρχαιολόγοι στην Τροία.

Ένα χρυσό μήλο

Όλα ξεκίνησαν, λέει ο μύθος, σε έναν γάμο. Ο Πηλέας, ένας από τους Αργοναύτες, παντρευόταν τη θαλασσινή θεά Θέτιδα. Κάλεσαν όλους τους θεούς εκτός από μία: την Έριδα, τη θεά της διχόνοιας.

Η Έριδα θύμωσε και πέταξε ανάμεσα στους καλεσμένους ένα χρυσό μήλο που έγραφε: «Για την πιο όμορφη». Αμέσως τρεις θεές το ζήτησαν: η Ήρα, η Αθηνά και η Αφροδίτη.

Ο Δίας δεν ήθελε να διαλέξει ο ίδιος. Έστειλε τις θεές σε έναν νεαρό βοσκό στο βουνό Ίδη, τον Πάρη, που ήταν στ' αλήθεια γιος του Πριάμου, του βασιλιά της Τροίας. Κάθε θεά τού υποσχέθηκε ένα δώρο:

ΘεάΤι υποσχέθηκε στον Πάρη
Ήρανα γίνει βασιλιάς πολλών χωρών
Αθηνάνα είναι σοφός και να νικάει στους πολέμους
Αφροδίτηνα παντρευτεί την πιο όμορφη γυναίκα του κόσμου

Ο Πάρης έδωσε το μήλο στην Αφροδίτη. Η πιο όμορφη γυναίκα του κόσμου όμως, η Ελένη, ήταν ήδη παντρεμένη με τον Μενέλαο, τον βασιλιά της Σπάρτης. Ο Πάρης πήγε στη Σπάρτη ως φιλοξενούμενος και έφυγε κρυφά για την Τροία με την Ελένη.

Ένα μήλο έφερε έναν πόλεμο. Γι' αυτό, όταν κάτι γίνεται αιτία για καβγά, το λέμε «μήλο της Έριδας».

Οι Αχαιοί ξεκινούν

Ο Μενέλαος ζήτησε βοήθεια από τον αδερφό του, τον Αγαμέμνονα, βασιλιά των Μυκηνών, κι εκείνος κάλεσε τους βασιλιάδες όλης της Ελλάδας. Ο Όμηρος τους λέει Αχαιούς.

Πάνω από χίλια καράβια μαζεύτηκαν στο λιμάνι της Αυλίδας και πέρασαν το Αιγαίο ως την Τροία, στη βορειοδυτική γωνιά της Μικράς Ασίας.

ΑχαιοίΤρώες
Αγαμέμνονας, ο αρχηγόςΠρίαμος, ο γέρος βασιλιάς
Μενέλαος, ο άντρας της ΕλένηςΈκτορας, ο μεγάλος γιος του, ο πιο γενναίος Τρώας
Αχιλλέας, ο πιο δυνατός πολεμιστήςΠάρης, ο γιος που πήρε την Ελένη
Οδυσσέας, ο πιο έξυπνοςΚασσάνδρα, η κόρη του, που μάντευε το μέλλον
Αίαντας και ΝέστοραςΑινείας, γενναίος Τρώας, γιος της Αφροδίτης

Ακόμα και οι θεοί χωρίστηκαν. Η Ήρα, η Αθηνά και ο Ποσειδώνας βοηθούσαν τους Αχαιούς· η Αφροδίτη, ο Απόλλωνας και ο Άρης τους Τρώες.

Με ποιους πολεμούσε;

Διάλεξε ένα πρόσωπο και μετά μια πλευρά.

Το πρόσωπο

Βρήκες 0 από 7

Η πλευρά

Η πλευρά

Δέκα χρόνια πολιορκία

Η Τροία είχε ψηλά, γερά τείχη. Οι Αχαιοί έστησαν τις σκηνές τους στην παραλία και την πολιόρκησαν δέκα χρόνια, χωρίς να μπορούν να μπουν μέσα.

Ο ποιητής Όμηρος διηγείται μερικές μέρες του δέκατου χρόνου στην Ιλιάδα. Το όνομα βγαίνει από το Ίλιον, το άλλο όνομα της Τροίας.

Στην Ιλιάδα ο Αχιλλέας μαλώνει με τον Αγαμέμνονα και αρνείται να πολεμήσει. Όταν ο Έκτορας σκοτώνει τον αγαπημένο του φίλο, τον Πάτροκλο, ο Αχιλλέας γυρίζει στη μάχη και νικάει τον Έκτορα. Στο τέλος ο γέρος Πρίαμος πηγαίνει νύχτα, μόνος, στη σκηνή του Αχιλλέα και τον παρακαλά να του δώσει πίσω το σώμα του γιου του. Ο Αχιλλέας θυμάται τον δικό του πατέρα και δέχεται.

Ο Όμηρος σέβεται και τις δύο πλευρές. Ο Έκτορας δεν είναι «κακός»: είναι ένας γενναίος πατέρας που πολεμά για την πόλη του. Ο πόλεμος φέρνει πόνο σε νικητές και νικημένους.

Αργότερα, λέει ο μύθος, ο Πάρης χτύπησε τον Αχιλλέα με ένα βέλος στη φτέρνα. Όταν ήταν μωρό, η Θέτιδα τον είχε βουτήξει σε ένα μαγικό ποτάμι για να γίνει άτρωτος, αλλά τον κρατούσε από τη φτέρνα, που έμεινε στεγνή. Από εδώ βγαίνει η φράση «αχίλλειος πτέρνα»: το αδύνατο σημείο κάποιου.

Ο Δούρειος ίππος

Αφού η δύναμη δεν έφτανε, ο Οδυσσέας σκέφτηκε ένα τέχνασμα. Οι Αχαιοί έφτιαξαν ένα τεράστιο ξύλινο άλογο και έκρυψαν μέσα τους καλύτερους πολεμιστές. Οι άλλοι έκαψαν τις σκηνές και έφυγαν με τα καράβια, σαν να τα παρατούσαν. Στ' αλήθεια κρύφτηκαν πίσω από ένα κοντινό νησί.

Οι Τρώες βρήκαν το άλογο. Ο ιερέας Λαοκόων φώναξε να μην το εμπιστευτούν, και η Κασσάνδρα προφήτευε καταστροφή, αλλά κανείς δεν τους άκουσε. Οι Τρώες νόμισαν ότι ήταν δώρο για τη θεά Αθηνά και το έσυραν μέσα στην πόλη. Γιόρτασαν ως αργά και αποκοιμήθηκαν.

Τη νύχτα οι πολεμιστές βγήκαν από το άλογο και άνοιξαν τις πύλες. Ο στρατός είχε γυρίσει κρυφά, μπήκε στην πόλη, και η Τροία κάηκε. Ο Μενέλαος πήρε πίσω την Ελένη.

Μύθος ή ιστορία;

Γύρω στο 1870 ο Ερρίκος Σλήμαν έσκαψε σε έναν λόφο της Μικράς Ασίας, στη σημερινή Τουρκία, και βρήκε τα ερείπια της Τροίας: πολλές πόλεις χτισμένες η μία πάνω στην άλλη. Μία από αυτές καταστράφηκε από φωτιά περίπου το 1200 π.Χ.

Μπορεί λοιπόν να έγινε πράγματι ένας πόλεμος στην Τροία. Το χρυσό μήλο, οι θεοί που πολεμούν και η φτέρνα του Αχιλλέα όμως είναι μύθος.

Ερείπια από ψηλά πέτρινα τείχη, χτισμένα με πλάκες τη μία πάνω στην άλλη, και επισκέπτες σε ένα μονοπάτι δίπλα τους.
Τείχη της Τροίας, στον λόφο Χισαρλίκ της σημερινής Τουρκίας. Αυτές οι πέτρες είναι αληθινές. Το χρυσό μήλο και ο Δούρειος ίππος ανήκουν στον μύθο.Φωτογραφία: Jorge Láscar from Australia · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Μύθος ή εύρημα;

Για κάθε πρόταση, αποφάσισε: είναι μύθος ή κάτι που βρήκαν οι αρχαιολόγοι;

Πού πάει;

Η Αθηνά πολεμά στο πλευρό των Αχαιών

0 από 6

Παραδείγματα

Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1

Οι Τρώες είχαν αντέξει δέκα χρόνια. Γιατί έβαλαν μόνοι τους τον εχθρό μέσα στην πόλη;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Παράδειγμα 2

Ένας φίλος σου λέει: «Αφού βρέθηκε η Τροία, όλα όσα λέει ο Όμηρος έγιναν στ' αλήθεια». Έχει δίκιο;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Πολλαπλή επιλογή

ΔιάλεξεΆσκηση 1 από 8
Ποια θεά πέταξε το χρυσό μήλο στον γάμο του Πηλέα και της Θέτιδας;
Διαλέγω

Ερώτηση 1 από 8

Ασκήσεις

ΘυμάμαιΆσκηση 1 από 4

Σε ποιο λιμάνι μαζεύτηκαν τα καράβια των Αχαιών πριν ξεκινήσουν;

Γράφω

Σκαλί 1 από 4 · Θυμάμαι

Τα κατάφερες;

  • Να διηγείσαι πώς ξεκίνησε, σύμφωνα με τον μύθο, ο Τρωικός πόλεμος.
  • Να ονομάζεις τους βασικούς ήρωες των Αχαιών και των Τρώων.
  • Να εξηγείς πώς έπεσε η Τροία με το τέχνασμα του Δούρειου ίππου.
  • Να ξεχωρίζεις τι είναι μύθος και τι βρήκαν οι αρχαιολόγοι στην Τροία.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;