Ο Θησέας και ο Μινώταυρος
Ένας λαβύρινθος, ένα κουβάρι, και ένα μαύρο πανί που ξεχάστηκε.
20 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Ιστορία Γ΄ Δημοτικού, §3
Θα μάθεις να
- Να διηγείσαι με τη σωστή σειρά τον μύθο του Θησέα και του Μινώταυρου.
- Να εξηγείς πώς ο μίτος της Αριάδνης βοήθησε τον Θησέα να βγει από τον Λαβύρινθο.
- Να λες πώς, σύμφωνα με τον μύθο, πήρε το όνομά του το Αιγαίο πέλαγος.
- Να ξεχωρίζεις τι είναι μύθος και τι ιστορία στην Κνωσό.
Ένας νέος με ένα σπαθί
Ο Αιγέας, βασιλιάς της Αθήνας, είχε έναν γιο που μεγάλωνε μακριά του, στην Τροιζήνα της Πελοποννήσου: τον Θησέα.
Πριν φύγει, ο Αιγέας έκρυψε κάτω από έναν τεράστιο βράχο ένα σπαθί και ένα ζευγάρι σανδάλια. «Όταν ο γιος μου σηκώσει τον βράχο», είπε, «ας τα πάρει και ας έρθει να με βρει».
Στα δεκαέξι του, ο Θησέας σήκωσε τον βράχο, πήρε το σπαθί και τα σανδάλια και ξεκίνησε για την Αθήνα. Διάλεξε τον δύσκολο δρόμο, από τη στεριά, όπου παραμόνευαν σκληροί ληστές, όπως ο Σκίρωνας και ο Προκρούστης. Τους νίκησε όλους. Στην Αθήνα, ο Αιγέας αναγνώρισε το σπαθί του και αγκάλιασε τον γιο του.
Ο φόρος στην Κρήτη
Ο βασιλιάς της Κρήτης, ο Μίνωας, είχε νικήσει τους Αθηναίους σε πόλεμο. Από τότε τους ζητούσε σκληρό φόρο: κάθε λίγα χρόνια να στέλνουν στην Κρήτη επτά νέους και επτά κοπέλες.
Τους έκλειναν στον Λαβύρινθο, ένα κτίριο με τόσους διαδρόμους που όποιος έμπαινε δεν έβρισκε την έξοδο. Τον είχε φτιάξει ο τεχνίτης Δαίδαλος. Μέσα ζούσε ο Μινώταυρος, ένα τέρας με σώμα ανθρώπου και κεφάλι ταύρου.
Ο Θησέας αποφάσισε να πάει μαζί με τους άλλους, για να σκοτώσει το τέρας. Το καράβι είχε μαύρα πανιά, σημάδι πένθους. Ο Αιγέας τού είπε: «Αν γυρίσεις ζωντανός, βάλε άσπρα πανιά, για να το καταλάβω από μακριά».
Ο μίτος της Αριάδνης
Στην Κρήτη τον είδε η Αριάδνη, η κόρη του Μίνωα, και θέλησε να τον σώσει. Του έδωσε ένα κουβάρι κλωστή, τον μίτο.
Ο Θησέας έδεσε την άκρη στην είσοδο του Λαβύρινθου και προχωρούσε ξετυλίγοντας το κουβάρι. Βρήκε τον Μινώταυρο και τον σκότωσε. Μετά ακολούθησε την κλωστή προς τα πίσω και βγήκε έξω με τους άλλους νέους. Όλοι μαζί, και η Αριάδνη, έφυγαν κρυφά με το καράβι.
Το μαύρο πανί
Στον δρόμο το καράβι σταμάτησε στη Νάξο. Εκεί η Αριάδνη έμεινε πίσω· ο μύθος λέει ότι την πήρε γυναίκα του ο θεός Διόνυσος.
Με τη χαρά της νίκης, ο Θησέας ξέχασε να αλλάξει τα πανιά. Ο Αιγέας περίμενε ψηλά στον βράχο του Σουνίου και κοίταζε τη θάλασσα. Όταν είδε το καράβι με τα μαύρα πανιά, πίστεψε ότι ο γιος του είχε χαθεί. Από τη λύπη του έπεσε στη θάλασσα και πνίγηκε. Από τότε, λέει ο μύθος, η θάλασσα αυτή λέγεται Αιγαίο πέλαγος.

Ο Θησέας έγινε βασιλιάς της Αθήνας. Οι Αθηναίοι έλεγαν ότι αυτός ένωσε τα σκόρπια χωριά της Αττικής σε μία πόλη.
Παραδείγματα
Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1
Ο Θησέας ήταν πολύ δυνατός. Γιατί χρειάστηκε μια κλωστή;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Για τον Μινώταυρο αρκούσαν η δύναμη και το θάρρος. Το πρόβλημα ήταν ο Λαβύρινθος: όσοι έμπαιναν χάνονταν στους διαδρόμους.
Η κλωστή κρατούσε σημάδι από όλο τον δρόμο. Ακολουθώντας την προς τα πίσω, ο Θησέας βρήκε την έξοδο.
Γι' αυτό λέμε σήμερα «ο μίτος της Αριάδνης» για κάτι που μας βοηθά να λύσουμε ένα μπερδεμένο πρόβλημα.
Παράδειγμα 2
Γιατί οι αρχαίοι φαντάστηκαν έναν λαβύρινθο με έναν ταύρο-τέρας ακριβώς στην Κρήτη;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Στην Κνωσό οι αρχαιολόγοι βρήκαν τα ερείπια ενός πραγματικού ανακτόρου, με εκατοντάδες δωμάτια, διαδρόμους και σκάλες. Μέσα μπορούσες εύκολα να χαθείς.
Βρήκαν και τοιχογραφίες με ταύρους και νέους που πηδούν πάνω από την πλάτη τους. Ο ταύρος ήταν πολύ σημαντικός για τους ανθρώπους της Κρήτης.
Ίσως λοιπόν ο μύθος «μεγάλωσε» πράγματα που υπήρχαν: το ανάκτορο έγινε Λαβύρινθος και ο ταύρος τέρας. Ο Μινώταυρος είναι μύθος, το ανάκτορο είναι ιστορία.
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 8
Ασκήσεις
Ποιος τεχνίτης έφτιαξε τον Λαβύρινθο;
Σκαλί 1 από 4 · Θυμάμαι
Τα κατάφερες;
- Να διηγείσαι με τη σωστή σειρά τον μύθο του Θησέα και του Μινώταυρου.
- Να εξηγείς πώς ο μίτος της Αριάδνης βοήθησε τον Θησέα να βγει από τον Λαβύρινθο.
- Να λες πώς, σύμφωνα με τον μύθο, πήρε το όνομά του το Αιγαίο πέλαγος.
- Να ξεχωρίζεις τι είναι μύθος και τι ιστορία στην Κνωσό.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.