Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς
Τρένα, αυτοκίνητα, πλοία, αεροπλάνα: πώς άλλαξαν τη ζωή μας και πώς κυκλοφορούμε με ασφάλεια.
20 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Μελέτη Περιβάλλοντος Γ΄ Δημοτικού, 3 ενότητες
Θα μάθεις να
- Να ξεχωρίζεις τα μέσα συγκοινωνίας από τα μέσα μεταφοράς, σε στεριά, θάλασσα και αέρα.
- Να συγκρίνεις πώς ταξίδευαν οι άνθρωποι παλιά και πώς ταξιδεύουν σήμερα.
- Να εξηγείς ποια προβλήματα φέρνουν τα οχήματα και πώς λύνονται κάποια από αυτά.
- Να κυκλοφορείς με ασφάλεια, και να σκέφτεσαι όσους δυσκολεύονται στον δρόμο.
Άνθρωποι και πράγματα σε κίνηση
Κάθε μέρα μετακινούνται δύο πράγματα: άνθρωποι και προϊόντα.
- Τα μέσα που μας πηγαίνουν από τόπο σε τόπο λέγονται μέσα συγκοινωνίας: το λεωφορείο, το μετρό, το τρένο, το πλοίο της γραμμής.
- Τα μέσα που κουβαλάνε τα προϊόντα, από τα χωράφια και τα εργοστάσια ως τα καταστήματα, λέγονται μέσα μεταφοράς: το φορτηγό, το βυτιοφόρο, το εμπορικό πλοίο.
Και τα δύο κινούνται σε τρεις δρόμους:
- Στη στεριά: αυτοκίνητα, λεωφορεία, φορτηγά, τρένα, μετρό, τραμ, ποδήλατα.
- Στη θάλασσα: πλοία, ταχύπλοα, καΐκια.
- Στον αέρα: αεροπλάνα και ελικόπτερα.
Άλλοτε και τώρα
Οι παππούδες των παππούδων σου ταξίδευαν πολύ πιο αργά. Από τότε οι άνθρωποι βελτιώνουν συνέχεια τα μέσα τους, για να πηγαίνουν πιο γρήγορα, πιο μακριά και με περισσότερη ασφάλεια.
| Παλιά | Σήμερα | |
|---|---|---|
| Στη στεριά | με τα πόδια, με άλογο ή γαϊδουράκι, με κάρο | με αυτοκίνητο, λεωφορείο, τρένο |
| Στη θάλασσα | με καΐκι και πανιά | με μεγάλα πλοία με μηχανή |
| Στον αέρα | κανείς δεν πετούσε | με αεροπλάνο, σε λίγες ώρες ως την άκρη του κόσμου |
| Τα προϊόντα | στη ράχη των ζώων, σε κάρα | σε φορτηγά, τρένα και πλοία |

Ο Άκης δοκιμάζει
Κάθε ταξίδι θέλει το μέσο του. Διάλεξε διαδρομή και βρες ποιο ταιριάζει καλύτερα.
Δεν φέρνουν μόνο καλά
Τα μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς κάνουν τη ζωή πιο εύκολη. Φέρνουν όμως και προβλήματα:
- Ατυχήματα, όταν κάποιοι είναι απρόσεκτοι ή δεν τηρούν τους κανόνες.
- Ρύπανση: τα καυσαέρια λερώνουν τον αέρα, και τα πλοία μπορεί να αφήσουν πετρέλαιο ή λάδια στη θάλασσα.
- Κυκλοφοριακό: στις μεγάλες πόλεις τα αυτοκίνητα είναι τόσα πολλά, που τα πρωινά οι δρόμοι γεμίζουν και η κίνηση σχεδόν σταματάει.
Κυκλοφορούμε με ασφάλεια
Για να κυκλοφορούν όλοι μαζί χωρίς να χτυπήσει κανείς, υπάρχουν κανόνες γραμμένοι στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (Κ.Ο.Κ.). Ισχύουν για όλους.
- Ο πεζός περνάει από τη διάβαση, με πράσινο, αφού κοιτάξει αριστερά και δεξιά.
- Ο οδηγός σταματάει στο κόκκινο, δεν τρέχει και αφήνει τους πεζούς να περάσουν.
- Ο ποδηλάτης φοράει κράνος και κρατάει τη δεξιά άκρη του δρόμου.
- Τα σήματα λένε σε όλους τι επιτρέπεται και τι όχι. Τα πιο συχνά τα γνώρισες στη Β΄ τάξη.
Έξω από πολλά σχολεία, το πρωί, στέκεται ο σχολικός τροχονόμος: σταματάει τα αυτοκίνητα με τη σήμανσή του για να περάσουν τα παιδιά.
Παραδείγματα
Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1
Ένας οδηγός έστριψε δεξιά σε μια διασταύρωση χωρίς να κοιτάξει, και χτύπησε έναν ποδηλάτη που πήγαινε ευθεία. Ευτυχώς κανείς δεν χτύπησε σοβαρά. Τι δεν πρόσεξε ο οδηγός;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Πριν στρίψει, ο οδηγός πρέπει να κοιτάξει στον καθρέφτη και πάνω από τον ώμο του: εκεί κινούνται συχνά ποδήλατα και μηχανάκια, πολύ κοντά στο πεζοδρόμιο.
Ο ποδηλάτης πήγαινε ευθεία, άρα είχε προτεραιότητα. Ο οδηγός έπρεπε να περιμένει να περάσει.
Και ο ποδηλάτης; Αν φορούσε κράνος και φωτεινά ρούχα, θα φαινόταν πιο εύκολα, και θα ήταν πιο προστατευμένος. Ο κανόνας προστατεύει και τους δύο.
Παράδειγμα 2
Ο παππούς της Ελένης κινείται με αναπηρικό αμαξίδιο. Τι χρειάζεται ο δρόμος ως τον φούρνο, για να πάει μόνος του;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Πεζοδρόμιο ελεύθερο: χωρίς τραπεζάκια, γλάστρες ή αυτοκίνητα πάνω του.
Ράμπες σε κάθε διάβαση, για να κατεβαίνει και να ανεβαίνει χωρίς σκαλί.
Φανάρι που δίνει αρκετό χρόνο στους πεζούς, γιατί ο παππούς περνάει πιο αργά. Ό,τι βοηθάει τον παππού βοηθάει και τη μαμά με το καρότσι του μωρού.
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 8
Ασκήσεις
Πώς λέγονται τα μέσα που μετακινούν ανθρώπους, όπως το λεωφορείο και το τρένο;
Σκαλί 1 από 4 · Θυμάμαι
Τα κατάφερες;
- Να ξεχωρίζεις τα μέσα συγκοινωνίας από τα μέσα μεταφοράς, σε στεριά, θάλασσα και αέρα.
- Να συγκρίνεις πώς ταξίδευαν οι άνθρωποι παλιά και πώς ταξιδεύουν σήμερα.
- Να εξηγείς ποια προβλήματα φέρνουν τα οχήματα και πώς λύνονται κάποια από αυτά.
- Να κυκλοφορείς με ασφάλεια, και να σκέφτεσαι όσους δυσκολεύονται στον δρόμο.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.