Φυτά και ζώα σε ομάδες
Γιατί η νυχτερίδα δεν είναι πουλί, όσο κι αν πετάει.
20 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Μελέτη Περιβάλλοντος Γ΄ Δημοτικού, 2 ενότητες
Θα μάθεις να
- Να κατατάσσεις ζώα σε ομάδες με βάση σταθερά χαρακτηριστικά.
- Να εξηγείς γιατί η νυχτερίδα δεν είναι πουλί και η φάλαινα δεν είναι ψάρι.
- Να ξεχωρίζεις φυτά που ρίχνουν τα φύλλα τους από αειθαλή.
- Να καταλαβαίνεις ότι η κατάταξη γίνεται με κριτήρια, όχι με εμφάνιση.
Η εμφάνιση ξεγελάει
Η νυχτερίδα πετάει, αλλά δεν είναι πουλί. Η φάλαινα και το δελφίνι κολυμπούν, αλλά δεν είναι ψάρια.

Για να κατατάξεις ένα ζώο, δεν κοιτάς τι κάνει. Κοιτάς τι είναι: πώς αναπνέει, πώς γεννιέται, τι καλύπτει το σώμα του.
Τα φυτά έχουν κι αυτά ομάδες
- Φυλλοβόλα: ρίχνουν τα φύλλα τους το φθινόπωρο. Πλάτανος, μουριά, καρυδιά.
- Αειθαλή: κρατούν φύλλα όλο τον χρόνο. Πεύκο, ελιά, κυπαρίσσι.
Και τα αειθαλή αλλάζουν φύλλα, αλλά λίγα λίγα, ποτέ όλα μαζί. Γι' αυτό τον χειμώνα ένα δάσος έχει και γυμνά και πράσινα δέντρα: δεν πέθανε κανένα.

Παραδείγματα
Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1
Γιατί η φάλαινα δεν είναι ψάρι;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Ελέγχουμε πώς αναπνέει: η φάλαινα ανεβαίνει στην επιφάνεια και παίρνει αέρα. Τα ψάρια αναπνέουν μέσα στο νερό με βράγχια.
Ελέγχουμε πώς γεννιέται το μικρό της: γεννιέται ζωντανό και θηλάζει. Τα ψάρια γεννούν αυγά.
Δύο κριτήρια, δύο φορές θηλαστικό. Η θάλασσα είναι πού ζει, όχι τι είναι.
Παράδειγμα 2
Ένα δέντρο τον Ιανουάριο είναι εντελώς γυμνό. Πέθανε;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Τον χειμώνα το φως λιγοστεύει και κάνει κρύο. Τα φυλλοβόλα ρίχνουν τα φύλλα τους για να μη χάνουν νερό και ενέργεια.
Την άνοιξη βγάζουν καινούρια. Το γυμνό δέντρο δεν είναι νεκρό — κοιμάται.
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 7
Ασκήσεις
Πώς λέγονται τα δέντρα που κρατούν φύλλα όλο τον χρόνο;
Σκαλί 1 από 4 · Θυμάμαι
Τα κατάφερες;
- Να κατατάσσεις ζώα σε ομάδες με βάση σταθερά χαρακτηριστικά.
- Να εξηγείς γιατί η νυχτερίδα δεν είναι πουλί και η φάλαινα δεν είναι ψάρι.
- Να ξεχωρίζεις φυτά που ρίχνουν τα φύλλα τους από αειθαλή.
- Να καταλαβαίνεις ότι η κατάταξη γίνεται με κριτήρια, όχι με εμφάνιση.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.