Μετάβαση στο περιεχόμενο

Ο τόπος μας: χωριά, πόλεις και τοπία

Τι έφτιαξε η φύση και τι ο άνθρωπος στον τόπο σου, και πώς τον προσέχουμε.

20 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Μελέτη Περιβάλλοντος Γ΄ Δημοτικού, 4 ενότητες

Θα μάθεις να

  1. Να ξεχωρίζεις ορεινούς, πεδινούς και παραθαλάσσιους τόπους.
  2. Να εξηγείς πώς ο τόπος αλλάζει τη δουλειά και τη ζωή των ανθρώπων που ζουν εκεί.
  3. Να ξεχωρίζεις τα δημιουργήματα της φύσης από τα έργα του ανθρώπου.
  4. Να λες ποια προβλήματα έχει το περιβάλλον και τι μπορείς να κάνεις εσύ.

Ένας τόπος με χίλια πρόσωπα

Η Ελλάδα δεν είναι παντού ίδια. Σε λίγες ώρες δρόμου περνάς από τρία πολύ διαφορετικά μέρη:

  • Ορεινός τόπος: βουνά, βράχια, δάση και ποτάμια. Πεύκα, έλατα, βελανιδιές, καστανιές.
  • Πεδινός τόπος: επίπεδη, εύφορη γη. Χωράφια με σιτάρι και βαμβάκι, ελιές, πορτοκαλιές.
  • Παραθαλάσσιος τόπος: δίπλα στη θάλασσα. Ακρογιαλιές, λιμάνια, νησιά.

Οι ορεινοί τόποι της Ελλάδας είναι περισσότεροι από τους πεδινούς. Γι' αυτό, όπου κι αν μένεις, κάποιο βουνό φαίνεται στον ορίζοντα.

Ο τόπος αλλάζει τη ζωή

Οι άνθρωποι έχτισαν χωριά και πόλεις σε όλους αυτούς τους τόπους. Αλλά δεν ζουν παντού με τον ίδιο τρόπο:

  • Στις πεδιάδες καλλιεργούν τη γη. Το έδαφος είναι ίσιο, και φτιάχνονται εύκολα μεγάλοι δρόμοι, εργοστάσια και καταστήματα. Εκεί μεγάλωσαν οι περισσότερες πόλεις.
  • Στα παραθαλάσσια μέρη και στα νησιά ψαρεύουν, κάνουν εμπόριο με τα πλοία και δουλεύουν στον τουρισμό.
  • Στα βουνά οι άνθρωποι ασχολούνται κυρίως με τα ζώα: πρόβατα, κατσίκες, αγελάδες. Παλιά υπήρχαν εκεί πολλά χωριά· σήμερα αρκετά έχουν αδειάσει.
Ένα χωριό με πέτρινα σπίτια χτισμένο σε απότομη πλαγιά, ανάμεσα σε ψηλά βουνά. Μπροστά, ξερά χόρτα και θάμνοι.
Το Συρράκο, ορεινό χωριό της Ηπείρου. Τα σπίτια είναι από την πέτρα του βουνού και κολλάνε το ένα στο άλλο στην πλαγιά. Γύρω τους δεν έχει χωράφια, αλλά βοσκοτόπια για τα κοπάδια.Φωτογραφία: Flyax · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Έργα της φύσης, έργα του ανθρώπου

Κοίτα από το παράθυρο της τάξης. Κάποια από όσα βλέπεις τα έφτιαξε η φύση: το βουνό, το ποτάμι, το δάσος, ο βράχος. Άλλα τα έφτιαξαν οι άνθρωποι: σπίτια, δρόμους, γέφυρες, λιμάνια, σήραγγες.

Ο Άκης δοκιμάζει

Μία λέξη τη φορά: ποιος την έφτιαξε, η φύση ή ο άνθρωπος; Μία από αυτές θα σε ξεγελάσει.

Ποιος το έφτιαξε;

Μία λέξη τη φορά. Πάτα την ομάδα όπου ταιριάζει.

Ποιος το έφτιαξε;

Βουνό

0 από 7

Τα έργα του ανθρώπου κάνουν τη ζωή πιο εύκολη. Η γέφυρα ενώνει δύο στεριές, η σήραγγα περνάει μέσα από το βουνό, το λιμάνι φέρνει τα πλοία.

Καλωδιωτή γέφυρα πάνω από τη θάλασσα, με κίτρινο κατάστρωμα, τέσσερις ψηλούς τσιμεντένιους πυλώνες και πολλά λευκά καλώδια σε σχήμα βεντάλιας, με βουνά πίσω.
Η γέφυρα Ρίου–Αντιρρίου ενώνει την Πελοπόννησο με τη Στερεά Ελλάδα. Πριν χτιστεί, περνούσες μόνο με το φέρι. Η θάλασσα και τα βουνά είναι έργα της φύσης· η γέφυρα είναι έργο του ανθρώπου.Φωτογραφία: Falk2 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Φροντίζουμε τον τόπο μας

Χρόνια τώρα οι άνθρωποι φτιάχνουν χρήσιμα έργα, αλλά δημιουργούν και προβλήματα στο περιβάλλον:

  • Καίγονται ή κόβονται δάση.
  • Ξοδεύεται πολύ καθαρό νερό, και κάποια καλοκαίρια δεν φτάνει.
  • Τα καυσαέρια λερώνουν τον αέρα.
  • Τα σκουπίδια γίνονται όλο και περισσότερα, και φτάνουν ως τη θάλασσα.

Οι κυβερνήσεις ψηφίζουν νόμους για το περιβάλλον, και πολλοί άνθρωποι οργανώνονται σε συλλόγους για να το προστατέψουν. Μετράει όμως και ό,τι κάνεις εσύ κάθε μέρα: κλείνεις τη βρύση όσο βουρτσίζεις τα δόντια, πετάς το χαρτί στον κάδο ανακύκλωσης, πας με τα πόδια όταν ο δρόμος είναι κοντινός.

Και για να δείξεις τον τόπο σου σε κάποιον άλλον, τον σχεδιάζεις: αυτή είναι η ενότητα Ο τόπος μου σε χάρτη.

Παραδείγματα

Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1

Η Ειρήνη μένει σε ορεινό χωριό. Για να πάει στην πόλη, ταξίδευε πέντε ώρες σε στενό δρόμο με στροφές. Τώρα άνοιξε σήραγγα μέσα από το βουνό. Τι άλλαξε;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Παράδειγμα 2

Μια ομάδα παιδιών «χτίζει» έναν οικισμό σε μια μεγάλη πεδιάδα με ποτάμι. Τι θα έχει ο οικισμός της;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Πολλαπλή επιλογή

ΔιάλεξεΆσκηση 1 από 8
Πώς λέγεται ένας τόπος με επίπεδη, εύφορη γη;
Διαλέγω

Ερώτηση 1 από 8

Ασκήσεις

ΘυμάμαιΆσκηση 1 από 4

Πώς λέγεται ένας τόπος που είναι δίπλα στη θάλασσα;

Γράφω

Σκαλί 1 από 4 · Θυμάμαι

Τα κατάφερες;

  • Να ξεχωρίζεις ορεινούς, πεδινούς και παραθαλάσσιους τόπους.
  • Να εξηγείς πώς ο τόπος αλλάζει τη δουλειά και τη ζωή των ανθρώπων που ζουν εκεί.
  • Να ξεχωρίζεις τα δημιουργήματα της φύσης από τα έργα του ανθρώπου.
  • Να λες ποια προβλήματα έχει το περιβάλλον και τι μπορείς να κάνεις εσύ.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;