Ζούμε μαζί
Ομάδες, κανόνες, δικαιώματα και υποχρεώσεις, και ποιος αποφασίζει για τον τόπο μας.
20 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να αναγνωρίζεις τις ομάδες στις οποίες ανήκεις και τι κοινό έχουν.
- Να εξηγείς γιατί κάθε ομάδα χρειάζεται κανόνες, γραπτούς ή άγραφους.
- Να συνδέεις κάθε δικαίωμα με μια υποχρέωση.
- Να λες ποιος αποφασίζει για τον δήμο σου και ποιος για όλη τη χώρα.
Ανήκεις σε πολλές ομάδες
Μέσα σε μία μέρα περνάς από πολλές ομάδες. Το πρωί είσαι στην τάξη σου. Το απόγευμα ίσως στην ομάδα του μπάσκετ ή της χορωδίας. Το βράδυ είσαι στο σπίτι. Και όλη μέρα ζεις σε μια γειτονιά, σε έναν δήμο, σε μια χώρα.
Κάθε ομάδα έχει κάτι κοινό: τα μέλη της θέλουν κάτι μαζί. Η ομάδα του μπάσκετ θέλει να παίξει καλά. Η τάξη θέλει να μάθει. Η γειτονιά θέλει καθαρούς δρόμους και ησυχία το βράδυ.
Γιατί χρειαζόμαστε κανόνες
Όταν πολλοί άνθρωποι θέλουν κάτι μαζί, πρέπει να συμφωνήσουν πώς. Αυτή η συμφωνία είναι οι κανόνες.
- Κάποιοι κανόνες είναι γραπτοί: ο κανονισμός του γηπέδου, ο κώδικας οδικής κυκλοφορίας, οι νόμοι του κράτους.
- Κάποιοι είναι άγραφοι: λες «καλημέρα», περιμένεις τη σειρά σου στο φούρνο, δεν βάζεις δυνατά μουσική τα μεσάνυχτα.
Κανείς δεν σου έδωσε χαρτί για τους άγραφους κανόνες. Τους μαθαίνεις βλέποντας τους άλλους.
Δικαιώματα και υποχρεώσεις
Κάθε παιδί έχει δικαιώματα: να πηγαίνει σχολείο, να έχει φροντίδα και υγεία, να παίζει, να λέει τη γνώμη του, να το προστατεύουν από τη βία. Αυτά τα γράφει η Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού (1989), που την έχει υπογράψει και η Ελλάδα.
Κάθε δικαίωμα όμως φέρνει μαζί του και μια υποχρέωση.
| Δικαίωμα | Η υποχρέωση που πάει μαζί |
|---|---|
| Να λέω τη γνώμη μου | να ακούω και τη γνώμη των άλλων |
| Να παίζω στην παιδική χαρά | να μην τη χαλάω, για να παίξουν κι άλλοι |
| Να μαθαίνω στο σχολείο | να μην εμποδίζω τους άλλους να μάθουν |
| Να περπατάω με ασφάλεια στον δρόμο | να περνάω από τη διάβαση με πράσινο |
Ποιος αποφασίζει για τον τόπο μας
Η Ελλάδα χωρίζεται σε δήμους. Σήμερα είναι . Ο δήμος φροντίζει τα κοινά της πόλης ή του χωριού σου:
- μαζεύει τα σκουπίδια και καθαρίζει τους δρόμους,
- φτιάχνει παιδικές χαρές, πάρκα και γήπεδα,
- ανάβει τα φώτα στους δρόμους,
- φροντίζει τα κτίρια των σχολείων.
Τον δήμο τον διοικούν ο δήμαρχος και το δημοτικό συμβούλιο. Τους διαλέγουν οι κάτοικοι με εκλογές, κάθε λίγα χρόνια.
Για όσα αφορούν όλη τη χώρα, όπως τα μαθήματα του σχολείου, τα νοσοκομεία ή τον κώδικα των δρόμων, αποφασίζουν η Βουλή και η κυβέρνηση. Τη Βουλή την εκλέγουμε κι αυτή.
Ο Άκης δοκιμάζει
Κάθε πρόβλημα έχει κάποιον που αποφασίζει γι' αυτό. Διάλεξε ένα πρόβλημα και βρες ποιος. Μερικά έχουν περισσότερους από έναν.
Ας το σκεφτούμε μαζί
Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1
Στο διάλειμμα μια παρέα παίζει πάντα μπάλα σε όλη την αυλή και τα άλλα παιδιά δεν έχουν χώρο. Πώς λύνεται;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 2
Στην πλατεία της γειτονιάς δεν υπάρχει καθόλου φως το βράδυ. Τι μπορούν να κάνουν τα παιδιά της Γ΄;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ασκήσεις
Τα κατάφερες;
- Να αναγνωρίζεις τις ομάδες στις οποίες ανήκεις και τι κοινό έχουν.
- Να εξηγείς γιατί κάθε ομάδα χρειάζεται κανόνες, γραπτούς ή άγραφους.
- Να συνδέεις κάθε δικαίωμα με μια υποχρέωση.
- Να λες ποιος αποφασίζει για τον δήμο σου και ποιος για όλη τη χώρα.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.