Μετάβαση στο περιεχόμενο

Μονοδιάστατοι πίνακες

Δήλωση, γέμισμα, παράλληλοι πίνακες, και οι επεξεργασίες που ζητούνται κάθε χρονιά.

45 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Ανάπτυξη Εφαρμογών σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον Γ΄ Λυκείου, 1 ενότητα

Στις Πανελλήνιες2026 Γ ·2025 επαν. Γ ·2024 επαν. Γ ·2024 επαν. Δ ·2024 Α ·2023 επαν. Δ ·2023 Δ ·2022 επαν. Γ ·2022 Δ ·2021 επαν. Β ·2020 επαν. Β ·2020 επαν. Γ ·2020 επαν. Δ ·2020 Α ·2020 Δ

Θα μάθεις να

  1. Να δηλώνεις μονοδιάστατο πίνακα και να τον γεμίζεις με έλεγχο εγκυρότητας.
  2. Να γράφεις τις τυπικές επεξεργασίες: άθροισμα, μέσο όρο, πλήθος, μέγιστο και τη θέση του.
  3. Να χρησιμοποιείς παράλληλους πίνακες και πίνακα μετρητών για συχνότητες.
  4. Να αντιστρέφεις, να μετατοπίζεις και να αντιγράφεις με συνθήκη σε δεύτερο πίνακα.

Γιατί πίνακας

Χωρίς πίνακα, εκατό βαθμοί θα απαιτούσαν εκατό μεταβλητές με εκατό ονόματα. Κάθε επεξεργασία θα έπρεπε να γραφτεί εκατό φορές.

Πίνακας είναι ένα σύνολο στοιχείων ίδιου τύπου, με κοινό όνομα, όπου κάθε στοιχείο ξεχωρίζει από τον δείκτη του. Έτσι εκατό τιμές γίνονται μία μεταβλητή και ένας βρόχος. Εδώ μένουμε στον μονοδιάστατο πίνακα, με έναν δείκτη. Ο δισδιάστατος έχει δική του ενότητα.

Δήλωση και γέμισμα
  1. ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  2. σημειωμένη γραμμή: ΑΚΕΡΑΙΕΣ: i, Β[100]
  3. σημειωμένη γραμμή: ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ: ΟΝ[100]
  4. ΑΡΧΗ
  5. ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 100
  6. ΔΙΑΒΑΣΕ ΟΝ[i], Β[i]
  7. ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Ο Β[100] έχει εκατό θέσεις, με δείκτες από 11 έως 100100. Ο δείκτης είναι πάντα ακέραιος, και μπορεί να είναι έκφραση: Β[i + 1], Β[n + 1 - i], ακόμα και ΣΥΧ[Ζ[i]].

Γέμισμα με έλεγχο εγκυρότητας

Στο Θέμα Δ η εκφώνηση λέει συχνά «να γίνεται έλεγχος ότι ο βαθμός είναι από 00 έως 2020». Ο έλεγχος μπαίνει γύρω από την ανάγνωση κάθε στοιχείου: ένας ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ μέσα στον ΓΙΑ.

Τρεις βαθμοί, με έλεγχο 0 έως 20

Δίνονται με τη σειρά 21, 15, −2, 18, 9. Πριν από κάθε έλεγχο πες αν η τιμή γίνεται δεκτή. Ποιες τιμές θα καταλήξουν στον πίνακα;

  1. τρέχουσα γραμμή: ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 3
  2. ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  3. ΔΙΑΒΑΣΕ Β[i]
  4. ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ Β[i] >= 0 ΚΑΙ Β[i] <= 20
  5. ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Ξεκινάμε. Καμία μεταβλητή δεν έχει ακόμα τιμή.Γραμμή 1: τι τιμή θα πάρει το i;

Μεταβλητές

—

Οι τυπικές επεξεργασίες

Είναι λίγες και επαναλαμβάνονται σε κάθε θέμα. Αξίζει να τις ξέρεις απ' έξω.

ΖητούμενοΠριν τον βρόχοΜέσα στον βρόχο
ΆθροισμαS <- 0S <- S + Β[i]
Πλήθος με συνθήκηπλ <- 0ΑΝ συνθήκη ΤΟΤΕ πλ <- πλ + 1
Μέγιστοmax <- Β[1]ΑΝ Β[i] > max ΤΟΤΕ max <- Β[i]
Θέση μεγίστουθ <- 1ΑΝ Β[i] > Β[θ] ΤΟΤΕ θ <- i
Μέσος όρος—S / n μετά τον βρόχο

Μέγιστο και θέση του, στον πίνακα 4, 9, 2, 9, 7

Πρόσεξε το τέταρτο βήμα: το δεύτερο 9 δεν είναι μεγαλύτερο από το πρώτο, οπότε η θέση δεν αλλάζει. Με αυστηρή ανισότητα κρατάς την πρώτη εμφάνιση· με >= θα κρατούσες την τελευταία.

ΒήμαiΒ[i]Β[i] > maxmaxθέση
Ζωντανή ενημέρωση

Παράλληλοι πίνακες

Όταν κάθε μαθητής έχει όνομα και βαθμό, κρατάς δύο πίνακες με τον ίδιο δείκτη: το ΟΝ[3] και το ΒΑΘ[3] αφορούν τον ίδιο άνθρωπο. Η αναζήτηση γίνεται στον έναν και η απάντηση διαβάζεται από τον άλλο, στην ίδια θέση.

Ποιος έχει τον καλύτερο βαθμό, και ποιοι είναι πάνω από τον μέσο όρο

Πέντε μαθητές. Στον πρώτο βρόχο πες πότε αλλάζει το θ. Στον δεύτερο, ποια ονόματα θα τυπωθούν;

  1. S ← 0
  2. θ ← 1
  3. ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ n
  4. S ← S + ΒΑΘ[i]
  5. ΑΝ ΒΑΘ[i] > ΒΑΘ[θ] ΤΟΤΕ
  6. θ ← i
  7. ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
  8. ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  9. ΜΟ ← S / n
  10. ΓΡΑΨΕ 'Μέσος όρος:', ΜΟ
  11. ΓΡΑΨΕ 'Πρώτος:', ΟΝ[θ]
  12. ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ n
  13. ΑΝ ΒΑΘ[i] > ΜΟ ΤΟΤΕ
  14. ΓΡΑΨΕ ΟΝ[i]
  15. ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
  16. ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Ξεκινάμε με ΟΝ = [Άννα, Βασίλης, Γιώργος, Δέσποινα, Ελένη], ΒΑΘ = [14, 18, 11, 18, 16], n = 5.

Μεταβλητές

ΟΝ
= [Άννα, Βασίλης, Γιώργος, Δέσποινα, Ελένη]
ΒΑΘ
= [14, 18, 11, 18, 16]
n
= 5

Έξοδος

Αντιστροφή, μετατόπιση, αντιγραφή

Τρεις επεξεργασίες που αλλάζουν τον ίδιο τον πίνακα ή φτιάχνουν δεύτερο.

Τρία κομμάτια που ζητούνται αυτούσια
  1. ! Αντιστροφή: το i ανταλλάσσεται με το συμμετρικό του
  2. σημειωμένη γραμμή: ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ n DIV 2
  3. temp ← Α[i]
  4. Α[i] ← Α[n + 1 - i]
  5. Α[n + 1 - i] ← temp
  6. ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  7. ! Κυκλική μετατόπιση αριστερά κατά μία θέση
  8. σημειωμένη γραμμή: temp ← Α[1]
  9. ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ n - 1
  10. Α[i] ← Α[i + 1]
  11. ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  12. Α[n] ← temp
  13. ! Αντιγραφή των θετικών σε δεύτερο πίνακα
  14. κ ← 0
  15. σημειωμένη γραμμή: ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ n
  16. ΑΝ Α[i] > 0 ΤΟΤΕ
  17. κ ← κ + 1
  18. Β[κ] ← Α[i]
  19. ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
  20. ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Τρία σημεία κρίνουν τη βαθμολογία:

  • Η αντιστροφή πάει ως τη μέση, n DIV 2. Αν πάει ως το n, κάθε ζεύγος ανταλλάσσεται δύο φορές και ο πίνακας ξαναγίνεται όπως ήταν.
  • Η μετατόπιση σώζει πρώτα το Α[1], γιατί η πρώτη εκχώρηση το σβήνει.
  • Η αντιγραφή χρειάζεται δικό της δείκτη κ για τον δεύτερο πίνακα. Με Β[i] <- Α[i] θα έμεναν κενά στις θέσεις των αρνητικών. Στο τέλος το κ λέει πόσα στοιχεία έχει ο Β.

Συχνότητες με πίνακα μετρητών

Αν οι τιμές είναι μικροί ακέραιοι, η ίδια η τιμή γίνεται δείκτης. Για ζαριές από 11 έως 66, ο ΣΥΧ[6] έχει έναν μετρητή ανά ένδειξη, και κάθε ζαριά Ζ[i] αυξάνει το ΣΥΧ[Ζ[i]].

Πόσες φορές έφερε κάθε ένδειξη το ζάρι

Οκτώ ζαριές: 3, 6, 1, 3, 5, 3, 6, 2. Πρώτα μηδενίζονται οι έξι μετρητές. Μετά πες, πριν από κάθε βήμα, ποιο κελί του ΣΥΧ αλλάζει.

  1. τρέχουσα γραμμή: ΓΙΑ κ ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 6
  2. ΣΥΧ[κ] ← 0
  3. ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  4. ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ n
  5. ΣΥΧ[Ζ[i]] ← ΣΥΧ[Ζ[i]] + 1
  6. ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Ξεκινάμε με Ζ = [3, 6, 1, 3, 5, 3, 6, 2], n = 8.Γραμμή 1: τι τιμή θα πάρει το κ;

Μεταβλητές

Ζ
= [3, 6, 1, 3, 5, 3, 6, 2]
n
= 8

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Βρες το μέγιστο και τη θέση του στον πίνακα 4, 9, 2, 9, 7, με > και με >=.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Γράψε τον υπολογισμό του μέσου όρου πίνακα n στοιχείων και του πλήθους των στοιχείων που τον ξεπερνούν.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Ο πίνακας Α έχει τις τιμές 3, 8, 1, 6, 4, 9 και n = 6. Εκτελείται η αντιστροφή της ενότητας. Δώσε τον πίνακα τιμών και τον τελικό πίνακα.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 4

Ο πίνακας Α[8] έχει 12, −4, 7, 0, −9, 15, 3, −1. Αντιγράφεις τα θετικά στον Β. Ποια είναι η τελική τιμή του κ και τι περιέχει ο Β;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 5

Οκτώ ζαριές αποθηκεύονται στον Ζ: 3, 6, 1, 3, 5, 3, 6, 2. Ποια ένδειξη ήρθε πιο συχνά και ποια καμία φορά;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 6

Θέμα Δ. Για 30 μαθητές διαβάζεις όνομα και βαθμό από 0 έως 20, με έλεγχο. Να εμφανίζεται ο μέσος όρος, το όνομα του πρώτου και τα ονόματα όσων είναι πάνω από τον μέσο όρο.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 10
Πίνακας είναι σύνολο στοιχείων:

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 8

Ποιος είναι ο δείκτης του τελευταίου στοιχείου του πίνακα ΤΙΜ[25];

Τα κατάφερες;

  • Να δηλώνεις μονοδιάστατο πίνακα και να τον γεμίζεις με έλεγχο εγκυρότητας.
  • Να γράφεις τις τυπικές επεξεργασίες: άθροισμα, μέσο όρο, πλήθος, μέγιστο και τη θέση του.
  • Να χρησιμοποιείς παράλληλους πίνακες και πίνακα μετρητών για συχνότητες.
  • Να αντιστρέφεις, να μετατοπίζεις και να αντιγράφεις με συνθήκη σε δεύτερο πίνακα.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;