Μονοδιάστατοι πίνακες
Δήλωση, γέμισμα, παράλληλοι πίνακες, και οι επεξεργασίες που ζητούνται κάθε χρονιά.
45 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Ανάπτυξη Εφαρμογών σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον Γ΄ Λυκείου, 1 ενότητα
Στις Πανελλήνιες2026 Γ ·2025 επαν. Γ ·2024 επαν. Γ ·2024 επαν. Δ ·2024 Α ·2023 επαν. Δ ·2023 Δ ·2022 επαν. Γ ·2022 Δ ·2021 επαν. Β ·2020 επαν. Β ·2020 επαν. Γ ·2020 επαν. Δ ·2020 Α ·2020 Δ
Θα μάθεις να
- Να δηλώνεις μονοδιάστατο πίνακα και να τον γεμίζεις με έλεγχο εγκυρότητας.
- Να γράφεις τις τυπικές επεξεργασίες: άθροισμα, μέσο όρο, πλήθος, μέγιστο και τη θέση του.
- Να χρησιμοποιείς παράλληλους πίνακες και πίνακα μετρητών για συχνότητες.
- Να αντιστρέφεις, να μετατοπίζεις και να αντιγράφεις με συνθήκη σε δεύτερο πίνακα.
Γιατί πίνακας
Χωρίς πίνακα, εκατό βαθμοί θα απαιτούσαν εκατό μεταβλητές με εκατό ονόματα. Κάθε επεξεργασία θα έπρεπε να γραφτεί εκατό φορές.
Πίνακας είναι ένα σύνολο στοιχείων ίδιου τύπου, με κοινό όνομα, όπου κάθε στοιχείο ξεχωρίζει από τον δείκτη του. Έτσι εκατό τιμές γίνονται μία μεταβλητή και ένας βρόχος. Εδώ μένουμε στον μονοδιάστατο πίνακα, με έναν δείκτη. Ο δισδιάστατος έχει δική του ενότητα.
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ- σημειωμένη γραμμή:
ΑΚΕΡΑΙΕΣ: i, Β[100] - σημειωμένη γραμμή:
ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ: ΟΝ[100] ΑΡΧΗΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 100ΔΙΑΒΑΣΕ ΟΝ[i], Β[i]ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
Ο Β[100] έχει εκατό θέσεις, με δείκτες από έως . Ο δείκτης είναι πάντα ακέραιος, και μπορεί να είναι έκφραση: Β[i + 1], Β[n + 1 - i], ακόμα και ΣΥΧ[Ζ[i]].
Γέμισμα με έλεγχο εγκυρότητας
Στο Θέμα Δ η εκφώνηση λέει συχνά «να γίνεται έλεγχος ότι ο βαθμός είναι από έως ». Ο έλεγχος μπαίνει γύρω από την ανάγνωση κάθε στοιχείου: ένας ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ μέσα στον ΓΙΑ.
Οι τυπικές επεξεργασίες
Είναι λίγες και επαναλαμβάνονται σε κάθε θέμα. Αξίζει να τις ξέρεις απ' έξω.
| Ζητούμενο | Πριν τον βρόχο | Μέσα στον βρόχο |
|---|---|---|
| Άθροισμα | S <- 0 | S <- S + Β[i] |
| Πλήθος με συνθήκη | πλ <- 0 | ΑΝ συνθήκη ΤΟΤΕ πλ <- πλ + 1 |
| Μέγιστο | max <- Β[1] | ΑΝ Β[i] > max ΤΟΤΕ max <- Β[i] |
| Θέση μεγίστου | θ <- 1 | ΑΝ Β[i] > Β[θ] ΤΟΤΕ θ <- i |
| Μέσος όρος | — | S / n μετά τον βρόχο |
Παράλληλοι πίνακες
Όταν κάθε μαθητής έχει όνομα και βαθμό, κρατάς δύο πίνακες με τον ίδιο δείκτη: το ΟΝ[3] και το ΒΑΘ[3] αφορούν τον ίδιο άνθρωπο. Η αναζήτηση γίνεται στον έναν και η απάντηση διαβάζεται από τον άλλο, στην ίδια θέση.
Αντιστροφή, μετατόπιση, αντιγραφή
Τρεις επεξεργασίες που αλλάζουν τον ίδιο τον πίνακα ή φτιάχνουν δεύτερο.
! Αντιστροφή: το i ανταλλάσσεται με το συμμετρικό του- σημειωμένη γραμμή:
ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ n DIV 2 temp ← Α[i]Α[i] ← Α[n + 1 - i]Α[n + 1 - i] ← tempΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ! Κυκλική μετατόπιση αριστερά κατά μία θέση- σημειωμένη γραμμή:
temp ← Α[1] ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ n - 1Α[i] ← Α[i + 1]ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣΑ[n] ← temp! Αντιγραφή των θετικών σε δεύτερο πίνακακ ← 0- σημειωμένη γραμμή:
ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ n ΑΝ Α[i] > 0 ΤΟΤΕκ ← κ + 1Β[κ] ← Α[i]ΤΕΛΟΣ_ΑΝΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
Τρία σημεία κρίνουν τη βαθμολογία:
- Η αντιστροφή πάει ως τη μέση,
n DIV 2. Αν πάει ως τοn, κάθε ζεύγος ανταλλάσσεται δύο φορές και ο πίνακας ξαναγίνεται όπως ήταν. - Η μετατόπιση σώζει πρώτα το
Α[1], γιατί η πρώτη εκχώρηση το σβήνει. - Η αντιγραφή χρειάζεται δικό της δείκτη
κγια τον δεύτερο πίνακα. ΜεΒ[i] <- Α[i]θα έμεναν κενά στις θέσεις των αρνητικών. Στο τέλος τοκλέει πόσα στοιχεία έχει οΒ.
Συχνότητες με πίνακα μετρητών
Αν οι τιμές είναι μικροί ακέραιοι, η ίδια η τιμή γίνεται δείκτης. Για ζαριές από έως , ο ΣΥΧ[6] έχει έναν μετρητή ανά ένδειξη, και κάθε ζαριά Ζ[i] αυξάνει το ΣΥΧ[Ζ[i]].
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Βρες το μέγιστο και τη θέση του στον πίνακα 4, 9, 2, 9, 7, με > και με >=.
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Αρχικοποίηση από το πρώτο στοιχείο:
max <- 4,θ <- 1, και ο βρόχος ξεκινά απόi = 2.Με
>: στο το αλλάζει τη θέση σε . Στο το είναι ψευδές. Θέση .Με
>=: στο το είναι αληθές και η θέση γίνεται . Η τελευταία εμφάνιση.Η εκφώνηση καθορίζει ποια από τις δύο θέλει, και η επιλογή του τελεστή είναι ολόκληρη η απάντηση.
Παράδειγμα 2
Γράψε τον υπολογισμό του μέσου όρου πίνακα n στοιχείων και του πλήθους των στοιχείων που τον ξεπερνούν.
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Πρώτος βρόχος:
S <- 0πριν,S <- S + Β[i]μέσα. Μετά:ΜΟ <- S / n.Δεύτερος βρόχος:
πλ <- 0πριν,ΑΝ Β[i] > ΜΟ ΤΟΤΕ πλ <- πλ + 1μέσα.Γιατί δύο βρόχοι: στη διάρκεια του πρώτου ο μέσος όρος δεν είναι ακόμα γνωστός. Η σύγκριση με τιμή που θα βγει στο τέλος δεν μπορεί να γίνει νωρίτερα.
Παράδειγμα 3
Ο πίνακας Α έχει τις τιμές 3, 8, 1, 6, 4, 9 και n = 6. Εκτελείται η αντιστροφή της ενότητας. Δώσε τον πίνακα τιμών και τον τελικό πίνακα.
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ο βρόχος πάει ως
n DIV 2, άρα τρεις ανταλλαγές: θέσεις –, –, –.Το Θέμα Β ρωτά συχνά και το αντίστροφο: «τι θα γινόταν με
ΜΕΧΡΙ n;». Οι ανταλλαγές –, –, – ξαναγυρίζουν τα ζεύγη, και ο πίνακας μένει ο αρχικός.
Παράδειγμα 4
Ο πίνακας Α[8] έχει 12, −4, 7, 0, −9, 15, 3, −1. Αντιγράφεις τα θετικά στον Β. Ποια είναι η τελική τιμή του κ και τι περιέχει ο Β;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Θετικά είναι τα , , , . Το δεν είναι θετικό, γιατί η συνθήκη είναι
Α[i] > 0.Κάθε θετικό αυξάνει το
κκαι γράφεται στοΒ[κ]. Τελικάκ = 4και οΒείναι , χωρίς κενά.Το
κείναι και το μέγεθος τουΒ. Κάθε επόμενος βρόχος πάνω στονΒπάει ως τοκ, όχι ως τοn.
Παράδειγμα 5
Οκτώ ζαριές αποθηκεύονται στον Ζ: 3, 6, 1, 3, 5, 3, 6, 2. Ποια ένδειξη ήρθε πιο συχνά και ποια καμία φορά;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Με τον πίνακα μετρητών, μετά τον βρόχο
ΣΥΧ.Πιο συχνή είναι η ένδειξη , η θέση του μεγίστου του
ΣΥΧ. Καμία φορά ήρθε το , η θέση όπουΣΥΧ[κ] = 0.Πρόσεξε ότι η απάντηση είναι θέσεις του
ΣΥΧ, όχι τιμές του. Στον πίνακα μετρητών ο δείκτης είναι το δεδομένο και η τιμή είναι το πλήθος.
Παράδειγμα 6
Θέμα Δ. Για 30 μαθητές διαβάζεις όνομα και βαθμό από 0 έως 20, με έλεγχο. Να εμφανίζεται ο μέσος όρος, το όνομα του πρώτου και τα ονόματα όσων είναι πάνω από τον μέσο όρο.
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Δομές:
ΟΝ[30]χαρακτήρες καιΒΑΘ[30]ακέραιοι, παράλληλοι.Ανάγνωση:
ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 30, μεΔΙΑΒΑΣΕ ΟΝ[i]και, μέσα σεΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ,ΔΙΑΒΑΣΕ ΒΑΘ[i]ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ ΒΑΘ[i] >= 0 ΚΑΙ ΒΑΘ[i] <= 20.Επεξεργασία: ο κώδικας των παράλληλων πινάκων της ενότητας, με
n = 30. Ένας βρόχος για το άθροισμα και τη θέσηθτου μεγίστου, μετάΜΟ <- S / 30, και δεύτερος βρόχος για τα ονόματα πάνω από τον μέσο όρο.Τα σημεία που κοστίζουν μονάδες: ο έλεγχος μέσα στον
ΓΙΑκαι όχι μετά, η διαίρεση έξω από τον βρόχο, η εμφάνιση τουΟΝ[θ]και όχι τουΒΑΘ[θ], και ο δεύτερος βρόχος για τη σύγκριση με τον μέσο όρο.
Πολλαπλή επιλογή
Ασκήσεις
Ποιος είναι ο δείκτης του τελευταίου στοιχείου του πίνακα ΤΙΜ[25];
Τα κατάφερες;
- Να δηλώνεις μονοδιάστατο πίνακα και να τον γεμίζεις με έλεγχο εγκυρότητας.
- Να γράφεις τις τυπικές επεξεργασίες: άθροισμα, μέσο όρο, πλήθος, μέγιστο και τη θέση του.
- Να χρησιμοποιείς παράλληλους πίνακες και πίνακα μετρητών για συχνότητες.
- Να αντιστρέφεις, να μετατοπίζεις και να αντιγράφεις με συνθήκη σε δεύτερο πίνακα.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.