Βασικές έννοιες αλγορίθμων
Τα πέντε κριτήρια, και οι τρόποι να γραφτεί ένας αλγόριθμος.
35 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να διατυπώνεις τον ορισμό του αλγορίθμου και τα πέντε κριτήριά του.
- Να ελέγχεις αν μια διαδικασία παραβιάζει κάποιο κριτήριο.
- Να αναγνωρίζεις τους τέσσερις τρόπους αναπαράστασης ενός αλγορίθμου.
- Να χρησιμοποιείς σωστά την εντολή εκχώρησης και να τη διακρίνεις από την ισότητα.
Ο ορισμός
Αλγόριθμος είναι μια πεπερασμένη σειρά ενεργειών, αυστηρά καθορισμένων και εκτελέσιμων σε πεπερασμένο χρόνο, που στοχεύουν στην επίλυση ενός προβλήματος.
Κάθε κομμάτι του ορισμού αντιστοιχεί σε ένα από τα κριτήρια που ακολουθούν. Δεν είναι τυχαίο: ο ορισμός είναι τα κριτήρια, συμπυκνωμένα σε μία πρόταση.
Τα πέντε κριτήρια
| Κριτήριο | Τι απαιτεί |
|---|---|
| Είσοδος | καμία, μία ή περισσότερες τιμές δεδομένων |
| Έξοδος | τουλάχιστον μία τιμή αποτελέσματος |
| Καθοριστικότητα | κάθε εντολή ορίζεται χωρίς αμφιβολία, με ένα μόνο νόημα |
| Περατότητα | τερματίζει μετά από πεπερασμένο πλήθος βημάτων |
| Αποτελεσματικότητα | κάθε εντολή είναι απλή και εκτελέσιμη με χαρτί και μολύβι |
Πώς γράφεται ένας αλγόριθμος
Τέσσερις τρόποι αναπαράστασης, από τον πιο χαλαρό στον πιο αυστηρό:
- Ελεύθερο κείμενο — ο πιο ανεπιθύμητος: αφήνει περιθώρια παρερμηνείας, δηλαδή σπάει την καθοριστικότητα.
- Φυσική γλώσσα κατά βήματα — αριθμημένα βήματα, χωρίς όμως τυποποιημένο συντακτικό.
- Διαγραμματικές τεχνικές — κυρίως το διάγραμμα ροής, με τυποποιημένα σχήματα.
- Κωδικοποίηση — σε ψευδογλώσσα ή σε γλώσσα προγραμματισμού. Αυτόν ζητούν οι εξετάσεις.
Τα σχήματα του διαγράμματος ροής:
| Σχήμα | Χρήση |
|---|---|
| Έλλειψη | αρχή και τέλος |
| Πλάγιο παραλληλόγραμμο | είσοδος και έξοδος |
| Ορθογώνιο | επεξεργασία, εκχώρηση |
| Ρόμβος | έλεγχος συνθήκης |
| Βέλος | ροή εκτέλεσης |
Η εκχώρηση
Το σύμβολο ← δεν είναι ισότητα. Η εντολή διαβάζεται από δεξιά προς τα αριστερά: υπολόγισε τη δεξιά πλευρά και βάλε το αποτέλεσμα στη μεταβλητή της αριστερής.
ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΣ ΕναλλαγήΔΕΔΟΜΕΝΑ // A, B //temp ← AA ← BB ← tempΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ // A, B //ΤΕΛΟΣ_ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ
Τύποι, σταθερές, μεταβλητές
| Έννοια | Ορισμός |
|---|---|
| Σταθερά | μέγεθος που δεν μεταβάλλεται κατά την εκτέλεση |
| Μεταβλητή | θέση μνήμης με όνομα, της οποίας το περιεχόμενο αλλάζει |
| Τελεστές | αριθμητικοί, συγκριτικοί, λογικοί |
| Έκφραση | συνδυασμός σταθερών, μεταβλητών και τελεστών |
Οι τύποι δεδομένων της ψευδογλώσσας είναι τέσσερις: ακέραιος, πραγματικός, χαρακτήρας, λογικός.
Λυμένα παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Ποιο κριτήριο παραβιάζει η οδηγία «πρόσθεσε αρκετό αλάτι»;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 2
Είναι αλγόριθμος μια διαδικασία που δεν δέχεται κανένα δεδομένο εισόδου;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 3
Δίνεται A = 5 και B = 8. Ποιες είναι οι τιμές μετά τις εντολές A ← B και B ← A, με αυτή τη σειρά;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 4
Η οδηγία «διαίρεσε το X με το Y» ικανοποιεί την αποτελεσματικότητα;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ασκήσεις
Από την πιο απλή στην πιο δύσκολη. Κρυμμένη είναι μόνο η απάντηση — ο δρόμος ως εκεί είναι δική σου δουλειά.
Πόσες τιμές εξόδου πρέπει να παράγει τουλάχιστον ένας αλγόριθμος;
Τεστ
Δεν μετράει βαθμός — μετράει να δεις τι κατάλαβες. Προσπέρασε όποια θες και γύρνα πίσω όποτε θες.
Ερώτηση 1 από 8
Τα κατάφερες;
- Να διατυπώνεις τον ορισμό του αλγορίθμου και τα πέντε κριτήριά του.
- Να ελέγχεις αν μια διαδικασία παραβιάζει κάποιο κριτήριο.
- Να αναγνωρίζεις τους τέσσερις τρόπους αναπαράστασης ενός αλγορίθμου.
- Να χρησιμοποιείς σωστά την εντολή εκχώρησης και να τη διακρίνεις από την ισότητα.
Κάνε το τεστ πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.