Μετάβαση στο περιεχόμενο

Η οικονομία από το 1910 ως το 1936

Πόλεμοι, πρόσφυγες, μεγάλα έργα, η Τράπεζα της Ελλάδος και η κρίση του 1932.

45 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Θέματα Νεοελληνικής Ιστορίας Γ΄ Λυκείου, 1 ενότητα

Στις Πανελλήνιες2025 Α1 ·2024 επαν. Α2 ·2024 επαν. Γ1 ·2024 Β1 ·2023 επαν. Α1 ·2023 Α1 ·2022 Α2 ·2021 επαν. Α1 ·2021 Β1 ·2020 επαν. Β2 ·2020 Α2 ·2020 Γ1

Θα μάθεις να

  1. Να εξηγείς τι ήταν ο «βενιζελισμός» στον οικονομικό τομέα και ποια ήταν η οικονομική εικόνα της χώρας από το 1910 ως τους Βαλκανικούς πολέμους, με την υπερπόντια μετανάστευση και τα νέα εδάφη.
  2. Να περιγράφεις πώς χρηματοδοτήθηκε η συμμετοχή στον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο με τα «θεωρητικά» συμμαχικά δάνεια, και τι έγινε μετά το 1920 ως τη διχοτόμηση του χαρτονομίσματος (1922).
  3. Να αναλύεις την οικονομία του Μεσοπολέμου: την άφιξη των προσφύγων, τα πλεονεκτήματα της χώρας, τις μεγάλες επενδύσεις και την ίδρυση της Τράπεζας της Ελλάδος (1927).
  4. Να εξηγείς τα αίτια, τα μέτρα και τις συνέπειες της κρίσης του 1932, ως την επιβολή της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου 1936.

Ένα τέταρτο του αιώνα με πολέμους και πρόσφυγες

Από το 1910 ως το 1936 η Ελλάδα πέρασε από όλες τις καταστάσεις που μπορεί να περάσει μια οικονομία: πλεονάσματα και διπλασιασμό με τους Βαλκανικούς πολέμους, χαρτονόμισμα χωρίς αντίκρισμα στον Α΄ Παγκόσμιο, μια καταστροφή και πάνω από ένα εκατομμύριο πρόσφυγες, ευημερία με τη νέα κεντρική τράπεζα, και μια κρίση που κατέληξε σε δικτατορία. Οι επτά ενότητες (Γ3–Γ9) ακολουθούν αυτή τη σειρά.

Γ3. Οι οικονομικές συνθήκες κατά την περίοδο 1910–1922

Ο βενιζελισμός

Στα χρόνια 1910–1922, όταν η χώρα ήταν σε συνεχή πολεμική ετοιμότητα, εμφανίστηκε μια νέα πολιτική αντίληψη, που εκφράστηκε με τον Ελευθέριο Βενιζέλο και ονομάστηκε «βενιζελισμός». Στην οικονομία, θεωρούσε το ελληνικό κράτος μοχλό έκφρασης και ανάπτυξης του ελληνισμού: το κράτος έπρεπε να ενσωματώσει τον ελληνισμό έξω από τα σύνορα και να διεκδικήσει, ενωμένο, τη θέση του στον σύγχρονο κόσμο. Αυτό ήθελε θεσμικό εκσυγχρονισμό, για ένα κράτος αποτελεσματικό και αξιόπιστο, και προσήλωση στην ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων.

Ο Βενιζέλος δεν ήταν μόνος. Συσπείρωσε μια δραστήρια αστική τάξη που πλούτιζε σε όλη την ανατολική Μεσόγειο (Νότια Ρωσία, Δούναβης και Ρουμανία, Πόντος, Μικρά Ασία, Κωνσταντινούπολη, Σμύρνη, Θεσσαλονίκη, Αίγυπτος, Σουδάν) και ήθελε να κυριαρχήσει και πολιτικά εκεί όπου απλωνόταν οικονομικά. Αυτός ο πλούτος μπορούσε να προστατευτεί μόνο από ένα ισχυρό εθνικό κέντρο, μια περιφερειακή δύναμη, σε μια εποχή που πολλά εθνικιστικά κινήματα δυνάμωναν.

Τα πλεονάσματα και η μετανάστευση

Στα χρόνια αυτά οι προϋπολογισμοί ήταν συνήθως πλεονασματικοί: το 1911 τα έσοδα ήταν 240.000.000 και τα έξοδα μόνο 181.000.000 δραχμές, παρά τις στρατιωτικές δαπάνες. Η αγροτική κρίση αντιμετωπίστηκε με την υπερπόντια μετανάστευση: η μετανάστευση στις ΗΠΑ εκτόνωσε τις εντάσεις της σταφιδικής κρίσης, και γρήγορα τα εμβάσματα των μεταναστών ενίσχυσαν την οικονομία της υπαίθρου.

Μετανάστες στο εξωτερικό ανά πενταετία, σε χιλιάδες

Τα στοιχεία του Πίνακα 8 του βιβλίου, 1896–1935. Σε ποια πενταετία κορυφώνεται η μετανάστευση, και τι γίνεται μετά το 1915;

1896–1900: 11 χιλ.1901–05: 51 χιλ.1906–10: 122 χιλ.1911–15: 128 χιλ.1916–20: 67 χιλ.1921–25: 50 χιλ.1926–30: 41 χιλ.1931–35: 15 χιλ.
1896–190011 χιλ.
1901–0551 χιλ.
1906–10122 χιλ.
1911–15128 χιλ.
1916–2067 χιλ.
1921–2550 χιλ.
1926–3041 χιλ.
1931–3515 χιλ.
Η πενταετία με τους περισσότερους μετανάστες
1911–15
Η πενταετία με τους λιγότερους
1896–1900
Σύνολο 1896–1935
485 χιλ.

Οι Βαλκανικοί πόλεμοι

Το κόστος των Βαλκανικών πολέμων ήταν σημαντικό, αλλά δεν κλόνισε την οικονομία, όπως οι κινητοποιήσεις του 19ου αιώνα (θυμήσου τον ΔΟΕ, ενότητα 4). Και η Ελλάδα βγήκε κερδισμένη:

ΜέγεθοςΠρινΜετά
Εδάφη65.000 τ. χλμ.108.800 τ. χλμ. (περίπου +70%)
Πληθυσμός2.700.0004.800.000 (περίπου +80%)

Ενσωμάτωσε πλούσιες περιοχές: Ήπειρο, Δυτική και Κεντρική Μακεδονία, νησιά του Αιγαίου, Κρήτη. Το πιο σημαντικό ήταν οι οικονομικές προοπτικές: τα νέα εδάφη ήταν κυρίως πεδινά και αρδευόμενα, ιδανικά για τη γεωργία. Το κύριο πρόβλημα ήταν οι ισχυρές μειονότητες· στην Ήπειρο, για παράδειγμα, το 1914, δίπλα σε 166.000 Έλληνες ζούσαν 38.000 μουσουλμάνοι (κυρίως αλβανικής καταγωγής) και μερικές χιλιάδες Εβραίοι. Η χώρα έγινε πάντως υπολογίσιμη δύναμη, και η εμπιστοσύνη των αγορών χρήματος αυξήθηκε. Ήταν έτοιμη να ενσωματώσει τις νέες χώρες όταν, το καλοκαίρι του 1914, ξέσπασε ο Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος.

Παράδειγμα 1

Να παρουσιάσετε τις οικονομικές συνέπειες των Βαλκανικών πολέμων για την Ελλάδα.

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Γ4. Ο Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος

Η συμμετοχή στον πόλεμο έγινε σε δύσκολες συνθήκες, που είχαν μεγάλο οικονομικό και κοινωνικό κόστος: η σύγκρουση του παλατιού με τον Βενιζέλο (ο Διχασμός), η άσκοπη και δαπανηρή επιστράτευση του 1915, η κυβέρνηση της Εθνικής Άμυνας στη Θεσσαλονίκη και η διάσπαση της χώρας σε δύο ουσιαστικά κράτη, ο συμμαχικός αποκλεισμός και οι συγκρούσεις.

Τα «θεωρητικά» δάνεια

Όταν το 1917, με επέμβαση των Συμμάχων, η χώρα ενοποιήθηκε υπό τον Βενιζέλο, δεν μπορούσε να σηκώσει μόνη της το κόστος του πολέμου. Η Γαλλία, η Μεγάλη Βρετανία και οι ΗΠΑ ενέκριναν δάνεια 12.000.000 λιρών Αγγλίας, 300.000.000 γαλλικών φράγκων και 50.000.000 δολαρίων. Ο δανεισμός όμως ήταν θεωρητικός: τα ποσά δεν δόθηκαν ποτέ στην Ελλάδα. Θεωρήθηκαν κάλυμμα για την έκδοση πρόσθετου χαρτονομίσματος, ένα είδος αποθέματος σε χρυσό και συνάλλαγμα που δεν το έλεγχε η χώρα. Με αυτόν τον τρόπο χρηματοδοτήθηκαν το μακεδονικό μέτωπο, η εκστρατεία στην Ουκρανία και την Κριμαία και η πρώτη φάση της εμπλοκής στη Μικρά Ασία.

Το 1920 και η διχοτόμηση

Τον Νοέμβριο του 1920 ο Βενιζέλος έχασε τις εκλογές, και τα φιλοβασιλικά κόμματα επανέφεραν τον βασιλιά Κωνσταντίνο, ανεπιθύμητο στους Συμμάχους. Οι Σύμμαχοι, σε αντίποινα, απέσυραν την κάλυψη του χαρτονομίσματος, και μεγάλο μέρος της κυκλοφορίας έμεινε χωρίς αντίκρισμα. Από το 1918 οι κρατικοί ισολογισμοί έκλειναν με έλλειμμα, και ο πόλεμος στη Μικρά Ασία έγινε σκληρός και δαπανηρός.

Τον Μάρτιο του 1922 τα οικονομικά έφτασαν σε πλήρες αδιέξοδο. Η κυβέρνηση έκανε ένα πρωτότυπο εσωτερικό αναγκαστικό δάνειο, με διχοτόμηση του χαρτονομίσματος: το αριστερό μισό κάθε χαρτονομίσματος κυκλοφορούσε με το 50% της αξίας του, και το δεξί ανταλλάχτηκε με ομολογίες του δημοσίου. Το κράτος πήρε 1.200.000.000 δραχμές, και το πείραμα επαναλήφθηκε το 1926. Ο ελιγμός όμως δεν πρόλαβε τη Μικρασιατική καταστροφή.

Γ5. Η οικονομική ζωή κατά την περίοδο 1922–1936

Η καταστροφή του 1922 άλλαξε τα δεδομένα της κοινωνίας. Στο κέντρο βρέθηκαν η άφιξη και η αποκατάσταση των προσφύγων: έφτασαν περίπου 1.230.000 Έλληνες χριστιανοί και 45.000 Αρμένιοι, ενώ 610.000 μουσουλμάνοι της Ελλάδας έφυγαν για την Τουρκία. Εκατό χρόνια μετά το 1821, το κράτος υποχρεώθηκε σε μια νέα αρχή.

Η άφιξη των προσφύγων ήταν πρωτοφανής ανθρώπινη τραγωδία, αλλά και καταλύτης για την κοινωνία. Οι χρόνιες αδυναμίες της διοίκησης έπρεπε να ξεπεραστούν γρήγορα, για να μη γίνει ολική καταστροφή: το 1923 και το 1924 οι θάνατοι από φυματίωση και ελονοσία πολλαπλασιάστηκαν. Η πολιτική αστάθεια, τα μίση του Διχασμού, η ανακήρυξη της δημοκρατίας και τα πραξικοπήματα συσκοτίζουν την εικόνα, αλλά στην πραγματικότητα η αντίδραση του κράτους ήταν μάλλον επαρκής για το μέγεθος του προβλήματος. Αξιοποίησε το μόνο κεφάλαιο που ουσιαστικά είχε, τις μουσουλμανικές περιουσίες, που υπολογίζονταν σε 5 ως 10 δισεκατομμύρια δραχμές, και η εξωτερική βοήθεια λειτούργησε συμπληρωματικά.

Γ6. Η ελληνική οικονομία κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου

Η Ελλάδα του Μεσοπολέμου (1919–1939), παρά το κόστος της καταστροφής, είχε αποκτήσει πλεονεκτήματα που άλλα βαλκανικά κράτη δεν είχαν:

  1. Εθνική ομοιογένεια: οι μειονότητες ήταν πια λιγότερο από 7% του πληθυσμού.
  2. Ολοκληρωμένη αγροτική μεταρρύθμιση (ενότητα 5).
  3. Αστικοποίηση: το 1/3 του πληθυσμού ζούσε σε μεγάλα αστικά κέντρα.
  4. Υποδομές και αναπτυξιακές πολιτικές, που βελτιώθηκαν κάτω από την πίεση.
  5. Συγκέντρωση των Ελλήνων στο εθνικό τους κράτος και τέλος του ελληνικού κοσμοπολιτισμού, που έκανε παλιότερα την Ελλάδα δευτερεύον πεδίο επιχειρήσεων. Η ανάπτυξη της Ελλάδας ενδιέφερε πλέον όλους τους Έλληνες.
  6. Οι πρόσφυγες, με τις γνώσεις, τον πολιτισμό τους και μια ισχυρή διάθεση για δουλειά. Το θεμέλιο κάθε προσπάθειας ήταν η διάθεση των ανθρώπων να ξαναφτιάξουν όσα έχασαν.

Πρόσεξε το πέμπτο: είναι το αντίστροφο του προβλήματος με το οποίο άνοιξε το κεφάλαιο (ενότητα 1), της χώρας που «ανταγωνιζόταν τον εαυτό της».

Γ7. Οι μεγάλες επενδύσεις

Η άφιξη των προσφύγων έκανε αναγκαίες μεγάλες επενδύσεις σε υποδομές. Η Αθήνα ξεπέρασε το 1.000.000 κατοίκους και δεν μπορούσε πια να υδρεύεται από το ρωμαϊκό Αδριάνειο Υδραγωγείο.

ΈργοΠοιοςΤι
Ύδρευση της Αθήναςη αμερικανική ΟΥΛΕΝ (1925)φράγμα και τεχνητή λίμνη στον Μαραθώνα
Ρεύμα και συγκοινωνίεςη βρετανική ΠΑΟΥΕΡμονάδες ηλεκτρικού ρεύματος και σύγχρονο δίκτυο με ηλεκτροκίνητα τραμ και λεωφορεία
Τηλέφωναγερμανικές εταιρείεςτηλεφωνικό δίκτυο
Δρόμοι και χείμαρροιτο κράτοςδιευθέτηση των χειμάρρων που πλημμύριζαν το λεκανοπέδιο
Εγγειοβελτιωτικάσε όλη τη χώραπερισσότερα καλλιεργούμενα εδάφη

Γ8. Η Τράπεζα της Ελλάδος

Το 1927, με αφορμή το αίτημα της Ελλάδας στην Κοινωνία των Εθνών για πρόσθετο δάνειο, τέθηκε το ζήτημα μιας κεντρικής κρατικής τράπεζας, που θα αναλάμβανε τη διαχείριση των χρεών, την έκδοση χαρτονομίσματος και την ενιαία εφαρμογή της οικονομικής πολιτικής. Παρά τις αντιδράσεις της Εθνικής Τράπεζας και κάτω από την πίεση των ξένων συμβούλων, τον Μάιο του 1927 ιδρύθηκε η Τράπεζα της Ελλάδος, που λειτούργησε ένα χρόνο αργότερα.

Πολύ γρήγορα πέτυχε σταθερές ισοτιμίες της δραχμής, στηρίζοντας το χαρτονόμισμα στα αποθέματά της σε χρυσό και συνάλλαγμα και εξασφαλίζοντας τη μετατρεψιμότητα της δραχμής σε χρυσό. Τα δημόσια οικονομικά μπήκαν σε περίοδο ευφορίας: βελτιώθηκε η πιστοληπτική ικανότητα, ήρθαν συνάλλαγμα και επενδύσεις, και έγιναν δυνατές οι πρωτοβουλίες της τελευταίας κυβέρνησης Βενιζέλου (1928–1932). Η περίοδος κράτησε ως τις αρχές του 1932, όταν έφτασαν στη χώρα οι συνέπειες της μεγάλης κρίσης που ξεκίνησε από τη Νέα Υόρκη το 1929.

Γ9. Η κρίση του 1932

Η κρίση βρήκε την Ελλάδα σε εποχή «ευημερίας»: η εμπιστοσύνη σε ένα καλύτερο μέλλον είχε επιστρέψει, οι πληγές της δεκαετίας του 1920 έκλειναν, η φτώχεια περιοριζόταν.

  • Η αντίδραση: οι προσπάθειες της κυβέρνησης να αποτρέψει την κρίση εξάντλησαν τα αποθέματα σε χρυσό και συνάλλαγμα.
  • Η άνοιξη του 1932: αναστολή της μετατρεψιμότητας της δραχμής και αναστολή της εξυπηρέτησης των εξωτερικών δανείων.
  • Η νέα πολιτική: ισχυρός κρατικός παρεμβατισμός, ιδίως στις εξωτερικές συναλλαγές, και προστατευτισμός με σκοπό την αυτάρκεια. Η χώρα μπήκε στην κλειστή οικονομία, όπου τις συναλλαγές τις όριζαν περισσότερο οι γραφειοκρατικές διαδικασίες παρά οι ελεύθερες συμφωνίες.
  • Το κλήριγκ: στο εξωτερικό εμπόριο κυριάρχησε ο διακανονισμός «κλήριγκ». Οι συναλλαγές δεν γίνονταν με μετατρέψιμο συνάλλαγμα, αλλά με διακρατικές συμφωνίες που κοστολογούσαν τα προϊόντα και ισοσκέλιζαν την αξία εισαγωγών και εξαγωγών σε ειδικούς λογαριασμούς. Για μια χώρα με έντονα ελλειμματικές συναλλαγές, όπως η Ελλάδα, αυτό είχε και θετικά.

Οι σημαντικότερες συνέπειες ήταν πολιτικές. Τα ισχυρά συγκεντρωτικά κράτη που γεννήθηκαν από την κρίση έφεραν την άνοδο ολοκληρωτικών κινημάτων και καθεστώτων σε πολλά ευρωπαϊκά κράτη, και στη δεκαετία του 1930 όλο και περισσότερα απέκτησαν δικτατορίες ή φασιστικά καθεστώτα. Η Ελλάδα δεν ξέφυγε από τον κανόνα: στις 4 Αυγούστου 1936 ο Ιωάννης Μεταξάς, με την ανοχή του παλατιού, κατέλυσε το κοινοβουλευτικό καθεστώς και επέβαλε δικτατορία.

Παράδειγμα 2

Να εξηγήσετε πώς η παγκόσμια κρίση του 1929 έφτασε στην Ελλάδα, ποια μέτρα πάρθηκαν το 1932 και ποιες ήταν οι συνέπειές της.

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Πριν ή μετά το 1922;

Κάθε γεγονός ή μέτρο ανήκει είτε στην περίοδο 1910–1922 (Γ3–Γ4) είτε στην περίοδο 1922–1936 (Γ5–Γ9).

Σε ποια περίοδο ανήκει;

Διακανονισμός «κλήριγκ»

0 από 7

Ιστορικοί όροι (Θέμα Α1)

ΌροςΣύντομος ορισμός
ΒενιζελισμόςΗ πολιτική αντίληψη που εκφράστηκε με τον Ελ. Βενιζέλο στα χρόνια 1910–1922. Στην οικονομία θεωρούσε το κράτος μοχλό έκφρασης και ανάπτυξης του ελληνισμού, που έπρεπε να ενσωματώσει τον εκτός συνόρων ελληνισμό, με θεσμικό εκσυγχρονισμό και ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων· στηρίχτηκε σε μια δραστήρια αστική τάξη της ανατολικής Μεσογείου.
Διχοτόμηση του χαρτονομίσματος (1922)Εσωτερικό αναγκαστικό δάνειο του Μαρτίου 1922: το αριστερό μισό των χαρτονομισμάτων κυκλοφορούσε στο 50% της αξίας τους και το δεξί ανταλλάχτηκε με ομολογίες του δημοσίου· το κράτος πήρε 1,2 δισ. δραχμές. Επαναλήφθηκε το 1926.
Τράπεζα της ΕλλάδοςΗ κεντρική κρατική τράπεζα που ιδρύθηκε τον Μάιο του 1927, με αφορμή αίτημα δανείου στην ΚτΕ, παρά τις αντιδράσεις της Εθνικής Τράπεζας και με πίεση ξένων συμβούλων. Διαχειριζόταν τα χρέη και εξέδιδε χαρτονόμισμα· πέτυχε σταθερή και μετατρέψιμη σε χρυσό δραχμή.
ΟΥΛΕΝΑμερικανική εταιρεία που ανέλαβε το 1925 την ύδρευση της Αθήνας, με το φράγμα και την τεχνητή λίμνη του Μαραθώνα.
ΠΑΟΥΕΡΒρετανική εταιρεία που εγκατέστησε μονάδες ηλεκτρικού ρεύματος στην Αθήνα και σύγχρονο δίκτυο συγκοινωνιών με ηλεκτροκίνητα τραμ και λεωφορεία.
ΚλήριγκΜέθοδος διακανονισμού του εξωτερικού εμπορίου μετά την κρίση του 1932: οι συναλλαγές γίνονταν με διακρατικές συμφωνίες που κοστολογούσαν τα προϊόντα και ισοσκέλιζαν εισαγωγές και εξαγωγές σε ειδικούς λογαριασμούς, όχι με μετατρέψιμο συνάλλαγμα.
Γραμμή χρόνου της οικονομίας από το 1911 ως το 1936, χωρισμένη στις περιόδους 1910–1922 και 1922–1936.Πόλεμοι και διχασμόςΜετά την καταστροφή190519101915192019251930193519401911Πλεονασματικόςπροϋπολογισμός1912–1913Βαλκανικοί πόλεμοι1915Επιστράτευση1920Ο Βενιζέλος χάνειτις εκλογές1922Διχοτόμηση τουχαρτονομίσματος1925Η ΟΥΛΕΝ στονΜαραθώνα1927Ίδρυση της Τράπεζαςτης Ελλάδος1932Η κρίση του 19321936Η δικτατορία της 4ηςΑυγούστου

Όροι

Στις Πανελλήνιες ζητούνται τρεις όροι για 15 μονάδες, και οι μονάδες πάνε στα σημεία του βιβλίου. Διάβασε, συμπλήρωσε, γράψε από μνήμης.

Βενιζελισμός

Η νέα πολιτική αντίληψη που εκφράστηκε με τον Ελ. Βενιζέλο την περίοδο 1910-1922. Στην οικονομία θεωρούσε το κράτος μοχλό έκφρασης και ανάπτυξης του ελληνισμού, που έπρεπε να επιδιώξει την ενσωμάτωση του εκτός συνόρων ελληνισμού· αυτό προϋπέθετε θεσμικό εκσυγχρονισμό και ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων. Στηρίχτηκε σε μια δραστήρια αστική τάξη που πλούτιζε σε όλη την ανατολική Μεσόγειο.

6 σημεία με έντονα: αυτά μετράει ο βαθμολογητής.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Ποια πρόταση αποδίδει σωστά την οικονομική αντίληψη του «βενιζελισμού»;

Ασκήσεις

ΘυμάμαιΆσκηση 1 από 7

Ποια εταιρεία ανέλαβε το 1925 την ύδρευση της Αθήνας, και ποιο έργο κατασκεύασε γι' αυτό;

Τα κατάφερες;

  • Να εξηγείς τι ήταν ο «βενιζελισμός» στον οικονομικό τομέα και ποια ήταν η οικονομική εικόνα της χώρας από το 1910 ως τους Βαλκανικούς πολέμους, με την υπερπόντια μετανάστευση και τα νέα εδάφη.
  • Να περιγράφεις πώς χρηματοδοτήθηκε η συμμετοχή στον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο με τα «θεωρητικά» συμμαχικά δάνεια, και τι έγινε μετά το 1920 ως τη διχοτόμηση του χαρτονομίσματος (1922).
  • Να αναλύεις την οικονομία του Μεσοπολέμου: την άφιξη των προσφύγων, τα πλεονεκτήματα της χώρας, τις μεγάλες επενδύσεις και την ίδρυση της Τράπεζας της Ελλάδος (1927).
  • Να εξηγείς τα αίτια, τα μέτρα και τις συνέπειες της κρίσης του 1932, ως την επιβολή της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου 1936.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;