Ομαλή κυκλική κίνηση
Σταθερό μέτρο ταχύτητας, συνεχής επιτάχυνση — και δεν είναι αντίφαση.
27 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να εξηγείς γιατί σταθερό μέτρο ταχύτητας δεν σημαίνει μηδενική επιτάχυνση.
- Να συνδέεις περίοδο, συχνότητα, γωνιακή και γραμμική ταχύτητα.
- Να υπολογίζεις την κεντρομόλο επιτάχυνση και τη δύναμη που την προκαλεί.
- Να αναγνωρίζεις ποια πραγματική δύναμη παίζει τον ρόλο της κεντρομόλου σε κάθε περίπτωση.
Σταθερή ταχύτητα, συνεχής επιτάχυνση
Η πρόταση μοιάζει με αντίφαση, και δεν είναι. Η αιτία της σύγχυσης είναι ότι στην καθημερινή γλώσσα «ταχύτητα» σημαίνει έναν αριθμό, ενώ στη Φυσική είναι διάνυσμα.
Επιτάχυνση σημαίνει μεταβολή της ταχύτητας. Και μια ταχύτητα μεταβάλλεται με δύο τρόπους: αλλάζοντας μέτρο ή αλλάζοντας κατεύθυνση.
Στην ομαλή κυκλική κίνηση το μέτρο μένει σταθερό και η κατεύθυνση αλλάζει διαρκώς. Άρα υπάρχει επιτάχυνση — και μάλιστα συνεχώς.
Τα μεγέθη της περιστροφής
Περίοδος : ο χρόνος για μία πλήρη περιστροφή, σε δευτερόλεπτα.
Συχνότητα : πόσες περιστροφές ανά δευτερόλεπτο, σε hertz.
Γραμμική ταχύτητα : μήκος περιφέρειας δια περίοδο.
Γωνιακή ταχύτητα : πόσα ακτίνια ανά δευτερόλεπτο.
Κεντρομόλος επιτάχυνση και δύναμη
Η κεντρομόλος δύναμη δεν είναι νέο είδος δύναμης. Είναι ο ρόλος που παίζει κάποια πραγματική δύναμη σε κάθε περίπτωση:
| Κίνηση | Ποια δύναμη είναι η κεντρομόλος |
|---|---|
| Αυτοκίνητο σε στροφή | η τριβή των ελαστικών |
| Πέτρα σε σχοινί | η τάση του σχοινιού |
| Δορυφόρος γύρω από τη Γη | η βαρύτητα |
| Ηλεκτρόνιο σε μαγνητικό πεδίο | η δύναμη Laplace |
Λυμένα παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Δίσκος κάνει περιστροφές το δευτερόλεπτο. Σημείο σε ακτίνα m: ταχύτητα και επιτάχυνση;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 2
Αυτοκίνητο kg παίρνει στροφή ακτίνας m με km/h. Πόση τριβή χρειάζεται;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 3
Δύο σημεία σε δίσκο, στα cm και στα cm από το κέντρο. Τι διαφέρει;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 4
Κόβεται το σχοινί μιας πέτρας που περιστρέφεται. Προς τα πού φεύγει;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ασκήσεις
Από την πιο απλή στην πιο δύσκολη. Κρυμμένη είναι μόνο η απάντηση — ο δρόμος ως εκεί είναι δική σου δουλειά.
Ένας δίσκος κάνει στροφές το λεπτό. Πόση είναι η συχνότητα περιστροφής σε Hz;
Τεστ
Δεν μετράει βαθμός — μετράει να δεις τι κατάλαβες. Προσπέρασε όποια θες και γύρνα πίσω όποτε θες.
Ερώτηση 1 από 8
Τα κατάφερες;
- Να εξηγείς γιατί σταθερό μέτρο ταχύτητας δεν σημαίνει μηδενική επιτάχυνση.
- Να συνδέεις περίοδο, συχνότητα, γωνιακή και γραμμική ταχύτητα.
- Να υπολογίζεις την κεντρομόλο επιτάχυνση και τη δύναμη που την προκαλεί.
- Να αναγνωρίζεις ποια πραγματική δύναμη παίζει τον ρόλο της κεντρομόλου σε κάθε περίπτωση.
Κάνε το τεστ πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.