Μετάβαση στο περιεχόμενο
Akademio

Ακολουθίες — αριθμητική και γεωμετρική πρόοδος

Δύο μοτίβα που περιγράφουν τόκους, πληθυσμούς και δάνεια.

26 λεπτά

Θα μάθεις να

  1. Να ξεχωρίζεις αριθμητική από γεωμετρική πρόοδο κοιτώντας διαφορές και λόγους.
  2. Να βρίσκεις τον ν-οστό όρο χωρίς να γράψεις όλους τους προηγούμενους.
  3. Να υπολογίζεις άθροισμα ν πρώτων όρων και στις δύο προόδους.
  4. Να αναγνωρίζεις πρόοδο σε πρόβλημα τόκου, πληθυσμού ή απόσβεσης.

Δύο τρόποι να προχωρήσεις

Μια ακολουθία είναι μια αριθμημένη λίστα αριθμών: α1,α2,α3,\alpha_1, \alpha_2, \alpha_3, \dots Ο δείκτης λέει τη θέση, όχι την τιμή.

Δύο ακολουθίες εμφανίζονται παντού, και διαφέρουν σε ένα μόνο πράγμα: τι κάνεις για να πας στον επόμενο όρο.

  • Αριθμητική πρόοδοςπροσθέτεις πάντα τον ίδιο αριθμό ω\omega (τη διαφορά). 3,7,11,15,3, 7, 11, 15, \dots με ω=4\omega = 4.
  • Γεωμετρική πρόοδοςπολλαπλασιάζεις πάντα με τον ίδιο αριθμό λ\lambda (τον λόγο). 3,6,12,24,3, 6, 12, 24, \dots με λ=2\lambda = 2.

Ο ν-οστός όρος

Για να φτάσεις από τον α1\alpha_1 στον αν\alpha_\nu κάνεις ν1\nu - 1 βήματα — όχι ν\nu. Αυτό το «μείον ένα» είναι το πιο συχνό λάθος της ενότητας.

Αριθμητική πρόοδος:

αν=α1+(ν1)ω\alpha_\nu = \alpha_1 + (\nu - 1)\omega

Γεωμετρική πρόοδος:

αν=α1λν1\alpha_\nu = \alpha_1 \cdot \lambda^{\nu-1}

Γιατί η γεωμετρική «ξεφεύγει»

Οι δύο προόδοι ξεκινούν από το ίδιο σημείο, αλλά δεν παίζουν το ίδιο παιχνίδι. Σύρε τις παραμέτρους και δες πόσο γρήγορα χάνεται η μία από την άλλη.

Πρόσθεση εναντίον πολλαπλασιασμού

Και οι δύο ξεκινούν από τον ίδιο πρώτο όρο. Η μία προσθέτει ω κάθε φορά, η άλλη πολλαπλασιάζει με λ. Ο οριζόντιος άξονας είναι η θέση ν.

  • αριθμητική: α₁ + (ν−1)ω
  • γεωμετρική: α₁·λ^(ν−1)

Η ευθεία ανεβαίνει σταθερά. Η καμπύλη ανεβαίνει όλο και πιο απότομα, γιατί κάθε βήμα της είναι ποσοστό του ήδη μεγαλύτερου προηγούμενου. Αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα σε «βάζω 5050 € τον μήνα» και «ο λογαριασμός μου αποδίδει 5%5\% τον χρόνο».

Αθροίσματα

Αριθμητική πρόοδος:

Sν=ν(α1+αν)2S_\nu = \frac{\nu(\alpha_1 + \alpha_\nu)}{2}

Το κόλπο πίσω από αυτόν τον τύπο το βρήκε ο Γκάους ως παιδί: γράψε το άθροισμα μία φορά κανονικά και μία ανάποδα, και πρόσθεσέ τα κατά ζεύγη. Κάθε ζευγάρι δίνει το ίδιο, α1+αν\alpha_1 + \alpha_\nu, και τα ζευγάρια είναι ν\nu. Άρα το διπλάσιο του αθροίσματος είναι ν(α1+αν)\nu(\alpha_1 + \alpha_\nu).

Γεωμετρική πρόοδος:

Sν=α1λν1λ1,λ1S_\nu = \alpha_1 \frac{\lambda^\nu - 1}{\lambda - 1}, \quad \lambda \neq 1

Ο περιορισμός λ1\lambda \neq 1 δεν είναι διακοσμητικός: με λ=1\lambda = 1 όλοι οι όροι είναι ίσοι και το άθροισμα είναι απλώς να1\nu \alpha_1.

Λυμένα παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Στην πρόοδο 5,9,13,5, 9, 13, \dots βρες τον α20\alpha_{20}

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Στην πρόοδο 2,6,18,2, 6, 18, \dots βρες τον α7\alpha_7 και το S7S_7

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Αριθμητική με α3=11\alpha_3 = 11 και α8=31\alpha_8 = 31. Βρες α1\alpha_1 και ω\omega.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 4

Καταθέτεις 1000 € με τόκο 5% τον χρόνο. Πόσα έχεις μετά από 10 χρόνια;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 5

Για ποιο xx οι x2, x+1, 2x+3x - 2, \ x + 1, \ 2x + 3 είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Ασκήσεις

Από την πιο απλή στην πιο δύσκολη. Κρυμμένη είναι μόνο η απάντηση — ο δρόμος ως εκεί είναι δική σου δουλειά.

ΒασικήΆσκηση 1 από 4

Σε αριθμητική πρόοδο με a1=7a_1 = 7 και διαφορά ω=5\omega = 5, πόσο είναι ο a12a_{12};

Τεστ

Δεν μετράει βαθμός — μετράει να δεις τι κατάλαβες. Προσπέρασε όποια θες και γύρνα πίσω όποτε θες.

Ερώτηση 1 από 8

Τι είδους ακολουθία είναι η 4,12,36,108,4, 12, 36, 108, \dots;

Τα κατάφερες;

  • Να ξεχωρίζεις αριθμητική από γεωμετρική πρόοδο κοιτώντας διαφορές και λόγους.
  • Να βρίσκεις τον ν-οστό όρο χωρίς να γράψεις όλους τους προηγούμενους.
  • Να υπολογίζεις άθροισμα ν πρώτων όρων και στις δύο προόδους.
  • Να αναγνωρίζεις πρόοδο σε πρόβλημα τόκου, πληθυσμού ή απόσβεσης.

Κάνε το τεστ πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.