Μετάβαση στο περιεχόμενο

Πολυώνυμα — βασικές πράξεις

Πρόσθεση, πολλαπλασιασμός και παραγοντοποίηση.

24 λεπτά

Εκτός ύλης 2026-27Δεν διδάσκεται φέτος (ΥΑ 102749/Δ2/2026). Μένει εδώ για όποιον το χρειάζεται.

Θα μάθεις να

  1. Να αναγνωρίζεις τον βαθμό και τους συντελεστές ενός πολυωνύμου.
  2. Να προσθέτεις και να πολλαπλασιάζεις πολυώνυμα χωρίς λάθη προσήμου.
  3. Να παραγοντοποιείς με κοινό παράγοντα, ομαδοποίηση και ταυτότητες.
  4. Να λύνεις εξισώσεις με τον μηδενικό παράγοντα.

Τι είναι πολυώνυμο

Πολυώνυμο του xx είναι μια παράσταση της μορφής

ανxν+αν−1xν−1+⋯+α1x+α0\alpha_\nu x^\nu + \alpha_{\nu-1} x^{\nu-1} + \dots + \alpha_1 x + \alpha_0

με σταθερούς συντελεστές και φυσικούς εκθέτες. Ο μεγαλύτερος εκθέτης με μη μηδενικό συντελεστή είναι ο βαθμός.

Αυτό που δεν είναι πολυώνυμο: 1x\frac{1}{x} (εκθέτης −1-1), x\sqrt{x} (εκθέτης 12\frac{1}{2}), 2x2^x (το xx στον εκθέτη). Η διάκριση δεν είναι σχολαστικότητα — τα πολυώνυμα συμπεριφέρονται προβλέψιμα ακριβώς επειδή περιορίζονται έτσι.

Πώς αλλάζει το σχήμα με τον βαθμό

Σύρε τους συντελεστές. Πρόσεξε πόσες φορές κόβει η καμπύλη τον άξονα x — ποτέ περισσότερες από τον βαθμό.

Ζωντανή ενημέρωση
Ρίζες
−2, 0, 2
  • y = αx³ + βx² + γx

Δοκίμασε

Πράξεις

Πρόσθεση και αφαίρεση: μαζεύεις τους όμοιους όρους — αυτούς με τον ίδιο εκθέτη. Το 3x23x^2 και το 5x25x^2 μαζεύονται· το 3x23x^2 και το 5x5x δεν μαζεύονται ποτέ.

Πολλαπλασιασμός: κάθε όρος του πρώτου επί κάθε όρο του δεύτερου. Ο βαθμός του γινομένου είναι το άθροισμα των βαθμών.

Παραγοντοποίηση: τέσσερις τρόποι, με σειρά

Η παραγοντοποίηση δεν είναι έμπνευση. Είναι λίστα ελέγχου, και την εφαρμόζεις πάντα με την ίδια σειρά.

1. Κοινός παράγοντας — πάντα πρώτα.

6x3−9x2=3x2(2x−3)6x^3 - 9x^2 = 3x^2(2x - 3)

2. Ταυτότητες. Ψάχνεις διαφορά τετραγώνων ή τέλειο τετράγωνο:

x2−16=(x−4)(x+4)x^2 - 16 = (x-4)(x+4), x2+6x+9=(x+3)2\quad x^2 + 6x + 9 = (x+3)^2

3. Ομαδοποίηση — όταν έχεις τέσσερις όρους:

x3+2x2+3x+6=x2(x+2)+3(x+2)=(x+2)(x2+3)x^3 + 2x^2 + 3x + 6 = x^2(x+2) + 3(x+2) = (x+2)(x^2+3)

4. Τριώνυμο x2+βx+γx^2 + \beta x + \gamma: ψάχνεις δύο αριθμούς με άθροισμα β\beta και γινόμενο γ\gamma.

x2−7x+12=(x−3)(x−4)x^2 - 7x + 12 = (x-3)(x-4), γιατί −3−4=−7-3 - 4 = -7 και (−3)(−4)=12(-3)(-4) = 12.

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

(2x2−5x+1)−(x2−3x−4)(2x^2 - 5x + 1) - (x^2 - 3x - 4)

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Παραγοντοποίησε το 2x3−8x2x^3 - 8x

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Παραγοντοποίησε το x3−3x2−4x+12x^3 - 3x^2 - 4x + 12

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 4

Λύσε την x3−3x2−4x+12=0x^3 - 3x^2 - 4x + 12 = 0

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 5

Παραγοντοποίησε το x2+x−20x^2 + x - 20

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Υπολόγισε το (4x2−x)−(x2−5x)(4x^2 - x) - (x^2 - 5x).

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 6

Υπολόγισε: (3x2+2x)−(x2−4x)(3x^2 + 2x) - (x^2 - 4x)

Τα κατάφερες;

  • Να αναγνωρίζεις τον βαθμό και τους συντελεστές ενός πολυωνύμου.
  • Να προσθέτεις και να πολλαπλασιάζεις πολυώνυμα χωρίς λάθη προσήμου.
  • Να παραγοντοποιείς με κοινό παράγοντα, ομαδοποίηση και ταυτότητες.
  • Να λύνεις εξισώσεις με τον μηδενικό παράγοντα.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;