Εξισώσεις β΄ βαθμού
Η διακρίνουσα σου λέει τι θα βρεις πριν κάνεις πράξεις.
35 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά Γ΄ Γυμνασίου, §2.2
Θα μάθεις να
- Να λύνεις εξίσωση β΄ βαθμού με παραγοντοποίηση και με τον τύπο.
- Να χρησιμοποιείς τη διακρίνουσα για να προβλέψεις το πλήθος των λύσεων.
- Να συνδέεις τις λύσεις με τα σημεία τομής της παραβολής με τον άξονα.
Ένας αριθμός που απαντά πριν από τις πράξεις
Η εξίσωση , με , λέγεται δευτεροβάθμια.
Πριν λύσεις οτιδήποτε, μπορείς να ξέρεις πόσες λύσεις θα βρεις. Αρκεί ένας αριθμός:
Λέγεται διακρίνουσα, γιατί ακριβώς αυτό κάνει: διακρίνει τις τρεις περιπτώσεις.
| Διακρίνουσα | Λύσεις | Η παραβολή |
|---|---|---|
| δύο | τέμνει τον άξονα σε δύο σημεία | |
| μία διπλή | εφάπτεται στον άξονα | |
| καμία | δεν αγγίζει τον άξονα |
Ο τύπος
Όταν :
Το είναι που δίνει τις δύο λύσεις. Όταν , η είναι μηδέν και οι δύο λύσεις συμπίπτουν σε μία, τη .
Πότε δεν χρειάζεσαι τον τύπο
Πολλές εξισώσεις λύνονται πιο γρήγορα αλλιώς:
Χωρίς σταθερό όρο: , άρα ή .
Χωρίς μεσαίο όρο: , άρα ή .
Με εύκολο τριώνυμο: .
Ο τύπος δουλεύει πάντα, αλλά είναι ο αργός δρόμος όταν υπάρχει σύντομος.
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Λύσε την x² − 5x + 6 = 0.
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Δοκιμάζω πρώτα παραγοντοποίηση: δύο αριθμοί με γινόμενο και άθροισμα είναι το και το .
Άρα ή .
Έλεγχος με τη διακρίνουσα: , άρα όντως δύο λύσεις. Και ο τύπος θα έδινε , δηλαδή και .
Παράδειγμα 2
Λύσε την 2x² − 4x − 6 = 0.
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Όλοι οι συντελεστές διαιρούνται με . Απλοποιώ πρώτα:
.
ή .
Έλεγχος στην αρχική: και . Σωστό.
Παράδειγμα 3
Έχει λύση η εξίσωση x² + x + 3 = 0;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Υπολογίζω πρώτα τη διακρίνουσα:
Αρνητική. Άρα η εξίσωση δεν έχει πραγματικές λύσεις.
Γραφικά: η παραβολή ανοίγει προς τα πάνω () και το χαμηλότερο σημείο της βρίσκεται πάνω από τον άξονα. Δεν τον αγγίζει ποτέ.
Ο υπολογισμός κόστισε μία γραμμή. Χωρίς αυτόν, θα έφτανες στο και θα κολλούσες εκεί.
Πολλαπλή επιλογή
Ασκήσεις
Λύσε:
Τα κατάφερες;
- Να λύνεις εξίσωση β΄ βαθμού με παραγοντοποίηση και με τον τύπο.
- Να χρησιμοποιείς τη διακρίνουσα για να προβλέψεις το πλήθος των λύσεων.
- Να συνδέεις τις λύσεις με τα σημεία τομής της παραβολής με τον άξονα.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.