Μετάβαση στο περιεχόμενο

Παραγοντοποίηση

Γράφεις ένα άθροισμα ως γινόμενο — και ξαφνικά λύνεται.

30 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά Γ΄ Γυμνασίου, §1.6

Θα μάθεις να

  1. Να βγάζεις κοινό παράγοντα και να αναγνωρίζεις ταυτότητα σε μια παράσταση.
  2. Να παραγοντοποιείς τριώνυμο βρίσκοντας δύο αριθμούς με δοσμένο άθροισμα και γινόμενο.
  3. Να εξηγείς γιατί η παραγοντοποίηση λύνει εξισώσεις.

Γιατί το γινόμενο είναι καλύτερο από το άθροισμα

Πόσο κάνει xx ώστε x2−5x+6=0x^2 - 5x + 6 = 0;

Δοκιμές δεν βοηθούν πολύ. Αλλά αν γράψεις την ίδια παράσταση ως γινόμενο:

(x−2)(x−3)=0(x - 2)(x - 3) = 0

η απάντηση είναι αμέσως ορατή. Δύο αριθμοί δίνουν γινόμενο μηδέν μόνο αν ένας τουλάχιστον από αυτούς είναι μηδέν. Άρα x=2x = 2 ή x=3x = 3.

Αυτή είναι η αξία της παραγοντοποίησης: μετατρέπει ένα άθροισμα σε γινόμενο, και τα γινόμενα μιλάνε.

Μέθοδος 1: κοινός παράγοντας

Ψάχνεις τι υπάρχει σε όλους τους όρους και το βγάζεις έξω.

6x2−9x=3x(2x−3)6x^2 - 9x = 3x(2x - 3)

Έλεγχος: πολλαπλασιάζεις πίσω και πρέπει να ξαναβρείς την αρχική.

Μέθοδος 2: ταυτότητα

Αν η παράσταση έχει τη μορφή ταυτότητας, την εφαρμόζεις ανάποδα.

x2−49=(x−7)(x+7)x2+6x+9=(x+3)2x^2 - 49 = (x - 7)(x + 7) \qquad x^2 + 6x + 9 = (x + 3)^2

Μέθοδος 3: τριώνυμο

Για x2+βx+γx^2 + \beta x + \gamma, ψάχνεις δύο αριθμούς με άθροισμα β\beta και γινόμενο γ\gamma.

Δύο αριθμοί, δύο ρόλοι

Διάλεξε τους δύο αριθμούς της παραγοντοποιημένης μορφής και δες τι γίνονται στην αναπτυγμένη: το άθροισμά τους και το γινόμενό τους. Μετά ψάξε το ζεύγος που δίνει το τριώνυμο στο πάνω κουτί. Το άθροισμα και το γινόμενο παίρνουν ✓ το καθένα μόλις πετύχουν.

Βρες τους δύο αριθμούς γιαx² − 7x + 12

Παραγοντοποιημένη μορφή(x + 2) (x + 3)

Αναπτυγμένη μορφήx² + 5x + 6

Άθροισμα, ο συντελεστής του x2 + 3 = 5

Γινόμενο, ο σταθερός όρος2 × 3 = 6

Παραγοντοποίηση σημαίνει να ψάξεις αυτούς τους δύο αριθμούς από τα δεξιά προς τα αριστερά.

Η σειρά που αξίζει να ακολουθείς

  1. Κοινός παράγοντας πρώτα, πάντα. Απλοποιεί ό,τι έρθει μετά.
  2. Ταυτότητα μετά: δύο όροι με πλην, ή τρεις με τετράγωνα στα άκρα.
  3. Τριώνυμο τελευταία, με τη μέθοδο των δύο αριθμών.
2x2−18=2(x2−9)=2(x−3)(x+3)2x^2 - 18 = 2(x^2 - 9) = 2(x - 3)(x + 3)

Χωρίς το πρώτο βήμα, η ταυτότητα δεν θα φαινόταν.

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Παραγοντοποίησε το 4x³ − 12x².

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Παραγοντοποίησε το x² + 2x − 15.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Λύσε την εξίσωση x² = 4x.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Ποια είναι η παραγοντοποίηση του 6x2−15x6x^2 - 15x;

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 6

Παραγοντοποίησε: 10x2−4x10x^2 - 4x

Τα κατάφερες;

  • Να βγάζεις κοινό παράγοντα και να αναγνωρίζεις ταυτότητα σε μια παράσταση.
  • Να παραγοντοποιείς τριώνυμο βρίσκοντας δύο αριθμούς με δοσμένο άθροισμα και γινόμενο.
  • Να εξηγείς γιατί η παραγοντοποίηση λύνει εξισώσεις.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;