Λίστες

Γιατί χρειαζόμαστε λίστες

Θέλεις να κρατήσεις τους βαθμούς των $25$ μαθητών ενός τμήματος. Με όσα ξέρεις ως τώρα, θα χρειαζόσουν $25$ μεταβλητές: v1, v2, …, v25. Και για να βρεις τον μέσο όρο, μια πρόσθεση με $25$ όρους, που θα έπρεπε να την ξαναγράψεις για το τμήμα με τους $27$.

Η λύση είναι η λίστα (list): μία μεταβλητή που κρατά πολλές τιμές στη σειρά. Στον ψευδοκώδικα της Β΄ αυτή η ιδέα λεγόταν πίνακας.

vathmoi = [17, 12, 19, 15, 18]
poleis = ["Αθήνα", "Πάτρα", "Βόλος"]
kenh = []

Οι τιμές μπαίνουν μέσα σε αγκύλες [ ], χωρισμένες με κόμμα. Κάθε τιμή λέγεται στοιχείο της λίστας. Η kenh είναι μια κενή λίστα, χωρίς κανένα στοιχείο ακόμη.

Δείκτες: η θέση κάθε στοιχείου

Σε κάθε στοιχείο φτάνεις με τη θέση του, τον δείκτη (index), μέσα σε αγκύλες.

print(vathmoi[0], vathmoi[2], vathmoi[-1], len(vathmoi))

17 19 18 5

Ο αρνητικός δείκτης μετρά από το τέλος: το -1 είναι το τελευταίο στοιχείο, το -2 το προτελευταίο. Είναι πολύ βολικό όταν δεν θέλεις να υπολογίσεις το μήκος.

Η συνάρτηση len (length, μήκος) επιστρέφει πόσα στοιχεία έχει η λίστα.

Αλλάζω και προσθέτω στοιχεία

Ένα στοιχείο αλλάζει με εκχώρηση στη θέση του:

vathmoi[1] = 14
print(vathmoi)

[17, 14, 19, 15, 18]

Η μέθοδος append προσθέτει ένα στοιχείο στο τέλος της λίστας, που έτσι μεγαλώνει κατά ένα:

vathmoi.append(20)
print(vathmoi, len(vathmoi))

[17, 14, 19, 15, 18, 20] 6

Πρόσεξε τη σύνταξη: vathmoi.append(20), με τελεία ανάμεσα στο όνομα της λίστας και στο append. Η append είναι «μέθοδος» της λίστας: μια εντολή που ανήκει στη λίστα και την αλλάζει.

Με append μέσα σε βρόχο χτίζεις μια λίστα από το μηδέν:

tetragona = []
for i in range(1, 6):
    tetragona.append(i * i)
print(tetragona)

[1, 4, 9, 16, 25]

Διατρέχω μια λίστα

Υπάρχουν δύο τρόποι να επισκεφθείς όλα τα στοιχεία.

Στοιχείο στοιχείο. Η μεταβλητή του for παίρνει με τη σειρά κάθε τιμή της λίστας:

for poli in poleis:
    print(poli)

Με δείκτη. Όταν χρειάζεσαι και τη θέση, διατρέχεις τους δείκτες με range(len(...)):

for i in range(len(poleis)):
    print(i, poleis[i])

0 Αθήνα
1 Πάτρα
2 Βόλος

Ο πρώτος τρόπος είναι πιο απλός. Ο δεύτερος χρειάζεται όταν θέλεις να αλλάξεις στοιχεία ή να συγκρίνεις ένα στοιχείο με τον γείτονά του, όπως θα κάνεις στην ταξινόμηση.

Έτοιμα εργαλεία

Η Python έχει έτοιμες συναρτήσεις για τα πιο συνηθισμένα:

Είναι χρήσιμο να ξέρεις να τα γράφεις και μόνος σου με βρόχο. Δεν είναι άσκηση επίδειξης: είναι ο τρόπος να καταλάβεις τι κάνουν, και η βάση των αλγορίθμων αναζήτησης και ταξινόμησης στα επόμενα μαθήματα.

Λυμένα παραδείγματα

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση