Διεθνείς οργανισμοί

Τι είναι ένας διεθνής οργανισμός

Ένας διεθνής οργανισμός είναι μια ένωση κρατών που φτιάχνεται με συνθήκη, έχει δικά της μόνιμα όργανα και υπηρετεί κοινούς σκοπούς: ειρήνη, υγεία, εμπόριο, άμυνα. Τα μέλη του είναι κράτη, όχι πολίτες.

Οι περισσότεροι οργανισμοί είναι διακυβερνητικοί: αποφασίζουν οι κυβερνήσεις των μελών, και συνήθως καμία απόφαση δεν δεσμεύει ένα κράτος χωρίς τη θέλησή του. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, που είδες σε προηγούμενο μάθημα, πάει πιο μακριά: τα όργανά της βγάζουν νόμους που ισχύουν απευθείας στα κράτη, ακόμα κι όταν μία κυβέρνηση ψήφισε κατά. Γι' αυτό λέγεται υπερεθνική.

Δίπλα στους οργανισμούς των κρατών υπάρχουν και οι μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ), που τις ιδρύουν πολίτες: ο Διεθνής Ερυθρός Σταυρός, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα, η Διεθνής Αμνηστία. Δεν έχουν εξουσία πάνω στα κράτη, αλλά βοηθούν στην πράξη και φέρνουν προβλήματα στη δημοσιότητα.

Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών

Ο Χάρτης του ΟΗΕ υπογράφηκε στο Σαν Φρανσίσκο στις 26 Ιουνίου 1945 και ίσχυσε στις 24 Οκτωβρίου 1945, μέρα που γιορτάζεται ως Ημέρα των Ηνωμένων Εθνών. Η Ελλάδα είναι ένα από τα 51 ιδρυτικά μέλη.

Κράτη-μέλη του ΟΗΕ

Ο αριθμός των μελών στο τέλος κάθε χρονιάς (πηγή: ΟΗΕ). Σε ποια δεκαετία μπήκαν τα περισσότερα νέα μέλη; Θυμήσου τι έγινε τότε με τις αποικίες στην Αφρική και την Ασία.

0501001502005199127154159189193

1945196019701980199020002011

Δείξε τι λέει το διάγραμμα

Από 51 έγιναν 193. Τα μεγάλα άλματα έχουν ιστορία: τη δεκαετία του 1960 δεκάδες αποικίες της Αφρικής έγιναν ανεξάρτητα κράτη, και στις αρχές της δεκαετίας του 1990 η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης και της Γιουγκοσλαβίας έφερε νέα μέλη. Το τελευταίο ως σήμερα είναι το Νότιο Σουδάν (2011).

Τα όργανα του ΟΗΕ

Η Ελλάδα είναι εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας για το 2025–2026, τρίτη φορά στην ιστορία της, μετά το 1952–1953 και το 2005–2006.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση

Οι οργανισμοί και τα προγράμματα του ΟΗΕ

Γύρω από τον ΟΗΕ δουλεύουν εξειδικευμένοι οργανισμοί και προγράμματα, ο καθένας για ένα πεδίο: ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), η UNESCO για την εκπαίδευση, την επιστήμη και τον πολιτισμό, η UNICEF για τα παιδιά, η Ύπατη Αρμοστεία για τους Πρόσφυγες (UNHCR), ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας (FAO), η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ).

Ποιος οργανισμός αναλαμβάνει;

Οι καταστάσεις είναι φανταστικές, αλλά τέτοιες συμβαίνουν. Διάλεξε μία και μετά τον οργανισμό που είναι αρμόδιος.

Πρόβλημα

Ένας νέος ιός εξαπλώνεται σε πολλές χώρες και χρειάζονται κοινές οδηγίες για τα νοσοκομεία.Ένα αρχαίο μνημείο κινδυνεύει να καταστραφεί και η χώρα ζητά να γραφτεί στον κατάλογο της Παγκόσμιας Κληρονομιάς.Χιλιάδες άνθρωποι φεύγουν από έναν εμφύλιο πόλεμο και φτάνουν σε γειτονική χώρα χωρίς στέγη και χαρτιά.Σε μια περιοχή πολλά παιδιά δεν έχουν εμβολιαστεί και δεν πηγαίνουν σχολείο λόγω φτώχειας.

Ποιος οργανισμός;

ΠΟΥUNESCOUNHCRUNICEF

Ποιος οργανισμός;

Πού σταματούν

Ο ΟΗΕ δεν έχει δικό του στρατό. Οι ειρηνευτικές δυνάμεις του, οι «κυανόκρανοι», είναι στρατιώτες που στέλνουν τα κράτη-μέλη, και μπαίνουν σε μια χώρα συνήθως με τη συναίνεσή της. Μια τέτοια δύναμη βρίσκεται στην Κύπρο από το 1964. Ούτε δικά του χρήματα έχει: ζει από τις εισφορές των μελών. Έτσι ένας διεθνής οργανισμός μπορεί να κάνει όσα του επιτρέπουν τα κράτη του, και όχι περισσότερα.

Άλλοι οργανισμοί στους οποίους ανήκει η Ελλάδα:

• το Συμβούλιο της Ευρώπης (1949, 46 κράτη), με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και το δικαστήριό της στο Στρασβούργο·
• το ΝΑΤΟ (1949· η Ελλάδα από το 1952), αμυντική συμμαχία: σύμφωνα με το άρθρο 5 της συνθήκης του, ένοπλη επίθεση εναντίον ενός μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων·
• ο Οργανισμός για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), που μεταξύ άλλων παρακολουθεί εκλογές.