Οξέα — ιδιότητες και χρήσεις

Τι κάνει ένα οξύ οξύ

Η ξινή γεύση είναι το πρώτο που έρχεται στο μυαλό — και το τελευταίο που πρέπει να εμπιστεύεσαι. Κανένα οξύ εργαστηρίου δεν δοκιμάζεται με τη γλώσσα.

Τα οξέα αναγνωρίζονται από ένα σύνολο ιδιοτήτων:

• Έχουν ξινή γεύση, όταν πρόκειται για τρόφιμα.
• Αλλάζουν το χρώμα των δεικτών.
• Αντιδρούν με πολλά μέταλλα και ελευθερώνουν υδρογόνο.
• Αντιδρούν με ανθρακικά άλατα και ελευθερώνουν διοξείδιο του άνθρακα.
• Τα υδατικά διαλύματά τους άγουν το ηλεκτρικό ρεύμα.

Το κοινό τους χαρακτηριστικό

Όλα τα οξέα, διαλυμένα στο νερό, ελευθερώνουν κατιόντα υδρογόνου:

$$\text{HCl} \rightarrow \text{H}^+ + \text{Cl}^-$$

Αυτό το $\text{H}^+$ είναι η αιτία όλων των παραπάνω ιδιοτήτων. Οξύ χωρίς νερό δεν εκδηλώνει όξινη συμπεριφορά: το καθαρό υδροχλώριο σε αέρια μορφή δεν αλλάζει χρώμα σε στεγνό δείκτη.

Δείκτες

Δείκτης είναι ουσία που αλλάζει χρώμα ανάλογα με το αν βρίσκεται σε όξινο ή βασικό περιβάλλον.

Δοκίμασε με δείκτη

Διάλεξε ουσία και δείκτη. Πρόσεξε ότι η φαινολοφθαλεΐνη δεν ξεχωρίζει το όξινο από το ουδέτερο — μένει άχρωμη και στα δύο.

Διάλεξε ουσία

Χυμός λεμονιούΞίδιΑναψυκτικό τύπου κόλαΚαθαρό νερόΔιάλυμα σόδας

Διάλεξε δείκτη

ΗλιανθίνηΒάμμα ηλιοτροπίουΦαινολοφθαλεΐνη

Χρώμα δείκτηκόκκινοΌξινο διάλυμα

Περιέχει κιτρικό οξύ. Χαρακτηριστικά όξινο, με pH γύρω στο 2.

Οξέα γύρω σου

Τα τρία πρώτα τα τρως. Το τελευταίο διαλύει ρούχα και δέρμα. Η λέξη «οξύ» δεν λέει τίποτα από μόνη της για το πόσο επικίνδυνο είναι κάτι — αυτό το λέει η συγκέντρωση και η ισχύς του.

Ας το κάνουμε μαζί

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση