Μετάβαση στο περιεχόμενο

Οδύσσεια: από το προοίμιο στον Τηλέμαχο

Διαγώνισμα στις ενότητες: Ο Όμηρος και το έπος · Το προοίμιο · Το συμβούλιο των θεών · Ο Τηλέμαχος και οι μνηστήρες.

Λύσε το στην οθόνη ή στο χαρτί. Τα ανοιχτά θέματα τα γράφεις στο τετράδιο. Με την «Παράδοση» η σελίδα βαθμολογεί τις κλειστές ερωτήσεις και σου δείχνει τις λύσεις για τις υπόλοιπες.

Αρχαία από μετάφραση · Α΄ Γυμνασίου

Οδύσσεια: από το προοίμιο στον Τηλέμαχο

Διάρκεια 45΄ · 100 μονάδες

Θέμα Α35 μονάδες

Να διαβάσεις το απόσπασμα και να απαντήσεις στις ερωτήσεις.

Το προοίμιο

Τὸν ἄντρα τὸν πολύπραγο τραγούδησέ μου, ὦ Μοῦσα,ποὺ περισσὰ πλανήθηκε, σὰν κούρσεψε τῆς Τροίαςτὸ ἱερὸ κάστρο, καὶ πολλῶν ἀνθρώπων εἶδε χῶρεςκι ἔμαθε γνῶμες, καὶ πολλὰ στὰ πέλαα βρῆκε πάθια,γιὰ μιὰ ζωὴ παλεύοντας καὶ γυρισμὸ συντρόφων.Μὰ πάλε δὲν τοὺς γλύτωσε, κι ἂν τὸ ποθοῦσε, ἐκείνους,τὶ ἀπὸ δική τους χάθηκαν οἱ κούφιοι ἀμυαλωσύνη,τοῦ Ἥλιου τοῦ Ὑπερίονα σὰν ἔφαγαν τὰ βόδια,κι αὐτὸς τοὺς πῆρε τὴ γλυκειὰ τοῦ γυρισμοῦ τους μέρα.Ἀπ' ὅπου ἂν τά 'χης, πές μας τα, ὦ θεά, τοῦ Δία κόρη.

Οδύσσεια α 1-10, μετάφραση Αργύρη Εφταλιώτη (1849–1923)
  1. 1.

    Το προοίμιο έχει τέσσερα μέρη. Να τα ονομάσεις και να γράψεις σε ποιους στίχους του αποσπάσματος βρίσκεται το καθένα.(8 μονάδες)

  2. 2.

    Ο ποιητής δεν λέει το όνομα του ήρωα, αλλά τον λέει «πολύπραγο» (στο πρωτότυπο: πολύτροπον). Τι σημαίνει ο χαρακτηρισμός και τι πετυχαίνει ο ποιητής με την αποσιώπηση του ονόματος;(8 μονάδες)

  3. 3.

    Γιατί χάθηκαν οι σύντροφοι του Οδυσσέα, σύμφωνα με το προοίμιο; Πώς συμφωνεί αυτό με όσα λέει ο Δίας στο συμβούλιο των θεών για τους ανθρώπους;(9 μονάδες)

  4. 4.

    Χαρακτήρισε κάθε πρόταση ως Σωστή (Σ) ή Λανθασμένη (Λ).(10 μονάδες)

    • Πρόταση αα)Στο προοίμιο ο ποιητής ζητά από τη Μούσα να του τραγουδήσει την ιστορία.
    • Πρόταση ββ)Το όνομα «Οδυσσέας» ακούγεται ήδη στον πρώτο στίχο της Οδύσσειας.
    • Πρόταση γγ)Η αφήγηση ξεκινά από την άλωση της Τροίας και προχωρά με χρονολογική σειρά.
    • Πρόταση δδ)Οι σύντροφοι χάθηκαν επειδή έφαγαν τα βόδια του Ήλιου.
    • Πρόταση εε)Η Οδύσσεια, όπως και η Ιλιάδα, χωρίζεται σε 24 ραψωδίες.

Θέμα Β20 μονάδες

Να επιλέξεις τη σωστή απάντηση.

  1. 1.
    Ο ρυθμός του δακτυλικού εξαμέτρου στηρίζεται:(5 μονάδες)
  2. 2.
    Οι αοιδοί συνέθεταν τα έπη τραγουδώντας, χωρίς γραφή. Ποιο από τα παρακάτω τους βοηθούσε;(5 μονάδες)
  3. 3.
    Στο συμβούλιο των θεών, ποιο παράδειγμα φέρνει ο Δίας για άνθρωπο που έπαθε από δική του αμυαλοσύνη;(5 μονάδες)
  4. 4.
    Στη ραψωδία α, με ποια μορφή εμφανίζεται η Αθηνά στον Τηλέμαχο;(5 μονάδες)

Θέμα Γ25 μονάδες

Να απαντήσεις στις ερωτήσεις.

  1. 1.

    Η φιλοξενία στη ραψωδία α.

    1. α)

      Πώς υποδέχεται ο Τηλέμαχος τον ξένο; Ποιοι κανόνες της φιλοξενίας τηρούνται;(8 μονάδες)

    2. β)

      Γιατί η συμπεριφορά των μνηστήρων είναι ύβρις;(7 μονάδες)

  2. 2.

    Ο Τηλέμαχος λέει στη μητέρα του: «Ἔμπα, καὶ κοίτα σπίτι σου καὶ τὸ νοικοκυριό σου, […] κι ἄφηνε τὰ λόγια αὐτὰ στοὺς ἄντρες, / μάλιστα ἐμένα, πού 'μαι δὰ καὶ τοῦ σπιτιοῦ ὁ ἀφέντης» (α 356-359). Τι δείχνουν αυτά τα λόγια για τον Τηλέμαχο; Πώς συνεχίζεται η αλλαγή του στην Τηλεμάχεια;(10 μονάδες)

Θέμα Δ20 μονάδες

Να απαντήσεις στις ερωτήσεις.

  1. 1.

    Να εξηγήσεις τις έννοιες ύβρις, νέμεσις και τίσις, με παράδειγμα την ιστορία του Αιγίσθου.(8 μονάδες)

  2. 2.

    Να γράψεις ένα σύντομο κείμενο (80–120 λέξεις), σαν να είσαι ο Τηλέμαχος το βράδυ μετά την επίσκεψη του «Μέντη»: τι σκέφτεσαι για τον πατέρα σου, για τους μνηστήρες και για όσα αποφάσισες να κάνεις.(12 μονάδες)

Καλή επιτυχία!

9 κλειστές απαντήσεις είναι ακόμα κενές.

Όλες οι ενότητες