Αρχαία από μετάφραση · Α΄ Γυμνασίου
Οδύσσεια: από το προοίμιο στον Τηλέμαχο
Διάρκεια 45΄ · 100 μονάδες
Θέμα Α35 μονάδες
Να διαβάσεις το απόσπασμα και να απαντήσεις στις ερωτήσεις.
Το προοίμιο
Τὸν ἄντρα τὸν πολύπραγο τραγούδησέ μου, ὦ Μοῦσα,ποὺ περισσὰ πλανήθηκε, σὰν κούρσεψε τῆς Τροίαςτὸ ἱερὸ κάστρο, καὶ πολλῶν ἀνθρώπων εἶδε χῶρεςκι ἔμαθε γνῶμες, καὶ πολλὰ στὰ πέλαα βρῆκε πάθια,γιὰ μιὰ ζωὴ παλεύοντας καὶ γυρισμὸ συντρόφων.Μὰ πάλε δὲν τοὺς γλύτωσε, κι ἂν τὸ ποθοῦσε, ἐκείνους,τὶ ἀπὸ δική τους χάθηκαν οἱ κούφιοι ἀμυαλωσύνη,τοῦ Ἥλιου τοῦ Ὑπερίονα σὰν ἔφαγαν τὰ βόδια,κι αὐτὸς τοὺς πῆρε τὴ γλυκειὰ τοῦ γυρισμοῦ τους μέρα.Ἀπ' ὅπου ἂν τά 'χης, πές μας τα, ὦ θεά, τοῦ Δία κόρη.
- 1.
Το προοίμιο έχει τέσσερα μέρη. Να τα ονομάσεις και να γράψεις σε ποιους στίχους του αποσπάσματος βρίσκεται το καθένα.(8 μονάδες)
- 2.
Ο ποιητής δεν λέει το όνομα του ήρωα, αλλά τον λέει «πολύπραγο» (στο πρωτότυπο: πολύτροπον). Τι σημαίνει ο χαρακτηρισμός και τι πετυχαίνει ο ποιητής με την αποσιώπηση του ονόματος;(8 μονάδες)
- 3.
Γιατί χάθηκαν οι σύντροφοι του Οδυσσέα, σύμφωνα με το προοίμιο; Πώς συμφωνεί αυτό με όσα λέει ο Δίας στο συμβούλιο των θεών για τους ανθρώπους;(9 μονάδες)
- 4.
Χαρακτήρισε κάθε πρόταση ως Σωστή (Σ) ή Λανθασμένη (Λ).(10 μονάδες)
Θέμα Β20 μονάδες
Να επιλέξεις τη σωστή απάντηση.
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.
Θέμα Γ25 μονάδες
Να απαντήσεις στις ερωτήσεις.
- 1.
Η φιλοξενία στη ραψωδία α.
- α)
Πώς υποδέχεται ο Τηλέμαχος τον ξένο; Ποιοι κανόνες της φιλοξενίας τηρούνται;(8 μονάδες)
- β)
Γιατί η συμπεριφορά των μνηστήρων είναι ύβρις;(7 μονάδες)
- α)
- 2.
Ο Τηλέμαχος λέει στη μητέρα του: «Ἔμπα, καὶ κοίτα σπίτι σου καὶ τὸ νοικοκυριό σου, […] κι ἄφηνε τὰ λόγια αὐτὰ στοὺς ἄντρες, / μάλιστα ἐμένα, πού 'μαι δὰ καὶ τοῦ σπιτιοῦ ὁ ἀφέντης» (α 356-359). Τι δείχνουν αυτά τα λόγια για τον Τηλέμαχο; Πώς συνεχίζεται η αλλαγή του στην Τηλεμάχεια;(10 μονάδες)
Θέμα Δ20 μονάδες
Να απαντήσεις στις ερωτήσεις.
- 1.
Να εξηγήσεις τις έννοιες ύβρις, νέμεσις και τίσις, με παράδειγμα την ιστορία του Αιγίσθου.(8 μονάδες)
- 2.
Να γράψεις ένα σύντομο κείμενο (80–120 λέξεις), σαν να είσαι ο Τηλέμαχος το βράδυ μετά την επίσκεψη του «Μέντη»: τι σκέφτεσαι για τον πατέρα σου, για τους μνηστήρες και για όσα αποφάσισες να κάνεις.(12 μονάδες)
Καλή επιτυχία!