Μετάβαση στο περιεχόμενο

Αρχεία κειμένου

open, read, readline, write, close, και οι τρόποι r, w, a.

40 λεπτά

Θα μάθεις να

  1. Να εξηγείς γιατί ένα πρόγραμμα αποθηκεύει δεδομένα σε αρχείο κειμένου.
  2. Να ανοίγεις αρχείο με την open και τον σωστό τρόπο προσπέλασης (r, w, a, r+) και να το κλείνεις με την close.
  3. Να γράφεις σε αρχείο με τη write, με την αλλαγή γραμμής και τη μετατροπή αριθμών με τη str.
  4. Να διαβάζεις αρχείο με τις read και readline και γραμμή γραμμή με for.
  5. Να βρίσκεις τι εμφανίζει ένα πρόγραμμα που γράφει και διαβάζει αρχεία.

Γιατί αρχεία

Τα προγράμματα που έγραψες ως τώρα είναι προσωρινά. Τα δεδομένα τους, όσα δόθηκαν από το πληκτρολόγιο και όσα εμφανίστηκαν στην οθόνη, βρίσκονται στην κύρια μνήμη και χάνονται μόλις τελειώσει η εκτέλεση. Την επόμενη φορά πρέπει να τα δώσεις ξανά από την αρχή.

Για να μη χάνονται, τα γράφεις σε αρχείο, σε μέσο μόνιμης αποθήκευσης όπως ο σκληρός δίσκος. Ως αρχεία δεδομένων χρησιμοποιούνται συνήθως αρχεία κειμένου: αρχεία που περιέχουν μια ακολουθία χαρακτήρων. Η ανάγνωση και η εγγραφή τους λέγεται είσοδος/έξοδος αρχείου.

Ένα πρόγραμμα δουλεύει έτσι με δύο είδη αρχείων: το αρχείο που περιέχει το ίδιο το πρόγραμμα, για παράδειγμα το demo.py, και τα αρχεία με τα δεδομένα που διαβάζει όταν εκτελείται και που ίσως ενημερώνει. Ένα αρχείο κειμένου μπορείς να το φτιάξεις και με έναν συντάκτη, όπως το Notepad, και να το διαβάσεις μετά από το πρόγραμμα.

Άνοιγμα και κλείσιμο

Ένα αρχείο, για να χρησιμοποιηθεί, ανοίγει με την ενσωματωμένη συνάρτηση open και στο τέλος κλείνει με την close. Η open δεν θέλει import:

fin = open("words.txt", "r")

Το πρώτο όρισμα είναι το όνομα του αρχείου. Το δεύτερο είναι ο τρόπος προσπέλασης. Η open επιστρέφει ένα αντικείμενο αρχείου, που εδώ το κρατά η μεταβλητή fin. Όλες οι λειτουργίες πάνω στο words.txt γίνονται από εδώ και πέρα μέσω της fin.

ΤρόποςΛειτουργίαΑν το αρχείο δεν υπάρχει
"r"ανάγνωσησφάλμα
"w"εγγραφή· τα προηγούμενα περιεχόμενα διαγράφονταιδημιουργείται
"a"προσθήκη στο τέλος· τα προηγούμενα διατηρούνταιδημιουργείται
"r+"ανάγνωση και εγγραφήσφάλμα

Αν λείπει το δεύτερο όρισμα, ο τρόπος είναι "r": η open("words.txt") ανοίγει για ανάγνωση.

Όταν τελειώσεις, καλείς πάντα την close. Έτσι το λειτουργικό σύστημα αποθηκεύει ό,τι έχει μείνει ακόμα στη μνήμη και απελευθερώνει το αρχείο. Η ιδιότητα closed λέει αν το αρχείο έκλεισε:

fin = open("workfile.txt", "w")
print fin.closed    # False
fin.close()
print fin.closed    # True

Εγγραφή με τη write

Η μέθοδος write γράφει στο αρχείο τη συμβολοσειρά που της δίνεις. Για να υπάρχουν γραμμές και όχι συνεχόμενοι χαρακτήρες, σημειώνεις το τέλος κάθε γραμμής με τον χαρακτήρα αλλαγής γραμμής "\n".

fin = open("words.txt", "w")
fin.write("This is line 1\n")
fin.write("This is line 2\n")
fin.write("This is line 3\n")
fin.close()

Το words.txt έχει τώρα τρεις γραμμές. Για να προσθέσεις μια τέταρτη χωρίς να χαθούν οι τρεις, ανοίγεις με "a":

fin = open("words.txt", "a")
fin.write("This is line 4\n")
fin.close()

Το όρισμα της write πρέπει να είναι συμβολοσειρά. Ένας αριθμός μετατρέπεται πρώτα με τη str: η fin.write(52) δίνει TypeError, ενώ η fin.write(str(52) + "\n") γράφει τη γραμμή 52.

Ανάγνωση με τις read και readline

Στα παραδείγματα που ακολουθούν, το words.txt έχει τις τέσσερις γραμμές.

Η read(count) διαβάζει count χαρακτήρες. Χωρίς όρισμα, η read() διαβάζει ως το τέλος του αρχείου:

fin = open("words.txt", "r")
print fin.read(1)      # T
print fin.read(13)     # his is line 1
print fin.read()
fin.close()

Η δεύτερη read δεν ξεκινά από την αρχή. Συνεχίζει από το h, εκεί που σταμάτησε η πρώτη. Η τρίτη δίνει το υπόλοιπο του αρχείου: την αλλαγή γραμμής που έμεινε μετά το line 1 και τις γραμμές 2 ως 4. Γι' αυτό το print της εμφανίζει πρώτα μια κενή γραμμή.

Η readline() διαβάζει μία γραμμή: διαδοχικούς χαρακτήρες ως και τον χαρακτήρα αλλαγής γραμμής. Η επόμενη κλήση δίνει την επόμενη γραμμή:

fin = open("words.txt")
print fin.readline()    # This is line 1, και μια κενή γραμμή
print fin.readline()    # This is line 2, και μια κενή γραμμή
fin.close()

Για να περάσεις όλες τις γραμμές με τη σειρά, γράφεις for πάνω στο ίδιο το αρχείο:

for line in fin:
    print line

Η συνάρτηση linecount μετρά έτσι τις γραμμές ενός αρχείου:

def linecount(filename):
    count = 0
    for line in open(filename):
        count = count + 1
    return count

Θέση μέσα στο αρχείο

Η fin.tell() επιστρέφει την τρέχουσα θέση, σε χαρακτήρες από την αρχή του αρχείου. Εκεί θα γίνει η επόμενη ανάγνωση ή εγγραφή. Μετά το read(1) και το read(13) του παραδείγματος, η tell() δίνει 14.

Η fin.seek(offset, from_what) αλλάζει την τρέχουσα θέση: προσθέτει offset χαρακτήρες σε ένα σημείο αναφοράς. Με from_what ίσο με 00 μετρά από την αρχή του αρχείου (το ίδιο όταν λείπει), με 11 από την τρέχουσα θέση, με 22 από το τέλος:

fin = open("workfile", "r+")
fin.write("0123456789abcdef")
fin.seek(5)        # στον 6ο χαρακτήρα
print fin.read(1)  # 5
fin.seek(-3, 2)    # 3 χαρακτήρες πριν από το τέλος
print fin.read(1)  # d
fin.close()

Ο τρόπος "r+" θέλει το workfile να υπάρχει ήδη.

Παραδείγματα

Το επόμενο πρόγραμμα γράφει σε αρχείο τα τετράγωνα των αριθμών από 11 ως 55 και μετά το διαβάζει:

f = open("output.txt", "w")
for i in range(1, 6):
    f.write(str(i * i) + "\n")
f.close()
f = open("output.txt", "r")
print f.readline()
print f.read()
f.close()

Παράδειγμα 1

Τι θα εμφανίσει το παραπάνω πρόγραμμα;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Να γράψετε πρόγραμμα σε Python το οποίο θα διαβάζει το αρχείο input_file.txt και θα το ξαναγράφει στο νέο αρχείο output_file.txt, προσθέτοντας πριν από κάθε γραμμή τον αύξοντα αριθμό της.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Να γράψετε πρόγραμμα σε Python το οποίο θα γράφει τους άρτιους αριθμούς από το 2 ως το 1000 σε αρχείο, έναν σε κάθε γραμμή. Στη συνέχεια θα διαβάζει τους αριθμούς από το αρχείο και θα γράφει το άθροισμά τους στο τέλος του, χωρίς να σβήσει τα περιεχόμενα.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 4

Να γράψετε πρόγραμμα σε Python το οποίο θα εμφανίζει τις γραμμές του αρχείου demo.txt και μετά θα τις γράφει σε άλλο αρχείο, το reversed.txt, με την αντίστροφη σειρά.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Η ενότητα 6.3 του βιβλίου (ιδιότητες name και mode, διαδρομές και το άρθρωμα os) δεν εξετάζεται.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 10
Σωστό ή Λάθος: Η open("data.txt", "w") διατηρεί τα περιεχόμενα του data.txt, αν το αρχείο υπάρχει ήδη.

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 6

Ποια ιδιότητα του αντικειμένου αρχείου δείχνει αν το αρχείο έχει κλείσει, και ποια τιμή έχει μετά την close();

Τα κατάφερες;

  • Να εξηγείς γιατί ένα πρόγραμμα αποθηκεύει δεδομένα σε αρχείο κειμένου.
  • Να ανοίγεις αρχείο με την open και τον σωστό τρόπο προσπέλασης (r, w, a, r+) και να το κλείνεις με την close.
  • Να γράφεις σε αρχείο με τη write, με την αλλαγή γραμμής και τη μετατροπή αριθμών με τη str.
  • Να διαβάζεις αρχείο με τις read και readline και γραμμή γραμμή με for.
  • Να βρίσκεις τι εμφανίζει ένα πρόγραμμα που γράφει και διαβάζει αρχεία.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;