Τοκισμός και ανατοκισμός
Επιτόκιο, τόκος και ανατοκισμός, βήμα βήμα, με αριθμούς.
30 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Αρχές Οικονομικής Θεωρίας Γ΄ Λυκείου, 1 ενότητα
Θα μάθεις να
- Να ορίζεις το επιτόκιο και να υπολογίζεις τον τόκο ενός έτους.
- Να εξηγείς τη διαφορά ανάμεσα στον τόκο που εισπράττεται κάθε χρόνο και στον ανατοκισμό.
- Να υπολογίζεις το τελικό ποσό με τον τύπο του ανατοκισμού, βήμα βήμα και με τη δύναμη.
- Να βρίσκεις το αρχικό κεφάλαιο, το επιτόκιο ή τα έτη, όταν δίνονται τα υπόλοιπα.
Ο τόκος ενός έτους
Όταν καταθέτεις χρήματα στην τράπεζα για ένα έτος, στο τέλος του έτους εισπράττεις το αρχικό ποσό αυξημένο κατά τον τόκο. Ο τόκος εξαρτάται από το επιτόκιο.
Μια σερβιτόρα καταθέτει τα ευρώ που μάζεψε το καλοκαίρι, με επιτόκιο . Σε έναν χρόνο εισπράττει ευρώ.
Ο ανατοκισμός
Τι γίνεται αν δεν σηκώσει τα στο τέλος του πρώτου έτους, αλλά τα αφήσει άλλον έναν χρόνο; Ο τόκος του δεύτερου έτους υπολογίζεται τώρα στο αρχικό κεφάλαιο μαζί με τον τόκο του πρώτου έτους, δηλαδή στα :
Ο τόκος του πρώτου έτους έφερε κι αυτός τόκο: ευρώ παραπάνω από τα . Αυτό είναι ο ανατοκισμός, και μπορεί να συνεχιστεί για όσα έτη θέλεις.
Για τη σερβιτόρα, σε τρία χρόνια: ευρώ.
| Έτος | Κεφάλαιο στην αρχή | Τόκος | Κεφάλαιο στο τέλος |
|---|---|---|---|
| 1 | |||
| 2 | |||
| 3 |
Ο τόκος μεγαλώνει κάθε χρόνο, γιατί υπολογίζεται σε όλο και μεγαλύτερο κεφάλαιο.
Ο τύπος ανάποδα
Ο τύπος έχει τέσσερα μεγέθη, , , , . Αν σου δώσουν τα τρία, βρίσκεις το τέταρτο.
| Ζητείται | Τι κάνεις |
|---|---|
| το τελικό ποσό | υπολογίζεις τη δύναμη και πολλαπλασιάζεις με το |
| το αρχικό ποσό | διαιρείς: |
| το επιτόκιο , για έτη | , άρα είναι η τετραγωνική ρίζα του λόγου |
| τα έτη | υπολογίζεις τις δυνάμεις , , … ώσπου να φτάσεις ή να ξεπεράσεις τον λόγο |
Για να βρεις σε πόσα χρόνια διπλασιάζεται ένα ποσό, ψάχνεις πότε , όποιο κι αν είναι το . Με : και . Το ποσό διπλασιάζεται μέσα στο τέταρτο έτος.
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Τι είναι επιτόκιο και τι ανατοκισμός; Γιατί με τον ανατοκισμό ο τόκος κάθε έτους είναι μεγαλύτερος από του προηγούμενου;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Επιτόκιο είναι ο τόκος των ευρώ σε ένα έτος. Από αυτό εξαρτάται ο τόκος που εισπράττει ο καταθέτης στο τέλος του έτους.
Ανατοκισμός: αν ο καταθέτης δεν εισπράξει το ποσό στο τέλος του πρώτου έτους, ο τόκος του δεύτερου έτους υπολογίζεται στο συνολικό ποσό του αρχικού κεφαλαίου και του τόκου του πρώτου έτους. Η διαδικασία μπορεί να συνεχιστεί για έτη, με τύπο .
Γιατί μεγαλώνει ο τόκος: κάθε χρόνο ο τόκος προστίθεται στο κεφάλαιο, οπότε τον επόμενο χρόνο το ίδιο επιτόκιο εφαρμόζεται σε μεγαλύτερο ποσό. Ο τόκος του κάθε έτους φέρνει κι αυτός τόκο τα επόμενα χρόνια.
Ένα παράδειγμα δένει την απάντηση: ευρώ με φέρνουν ευρώ τόκο τον πρώτο χρόνο και ευρώ τον δεύτερο, γιατί ο δεύτερος υπολογίζεται στα .
Παράδειγμα 2
Ένας ιδιοκτήτης καφετέριας θέλει να έχει σε δύο χρόνια ευρώ για νέα μηχανή καφέ. Η τράπεζα δίνει με ανατοκισμό. (α) Πόσα πρέπει να καταθέσει σήμερα; (β) Πόσο τόκο θα πάρει; (γ) Αν καταθέσει αυτό το ποσό για τρία χρόνια, πόσα θα έχει;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
(α) Ζητείται το , με , , :
ευρώ
(β) Τόκος ευρώ: τον πρώτο χρόνο και τον δεύτερο.
(γ) ευρώ.
Έλεγχος με τον γρήγορο δρόμο: ο τρίτος χρόνος φέρνει πάνω στα , δηλαδή ευρώ, και .
Πολλαπλή επιλογή
Ασκήσεις
Πώς λέγεται η διαδικασία όπου ο τόκος του πρώτου έτους μένει στην τράπεζα και φέρνει κι αυτός τόκο το δεύτερο έτος;
Τα κατάφερες;
- Να ορίζεις το επιτόκιο και να υπολογίζεις τον τόκο ενός έτους.
- Να εξηγείς τη διαφορά ανάμεσα στον τόκο που εισπράττεται κάθε χρόνο και στον ανατοκισμό.
- Να υπολογίζεις το τελικό ποσό με τον τύπο του ανατοκισμού, βήμα βήμα και με τη δύναμη.
- Να βρίσκεις το αρχικό κεφάλαιο, το επιτόκιο ή τα έτη, όταν δίνονται τα υπόλοιπα.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.