Μετάβαση στο περιεχόμενο

Τοκισμός και ανατοκισμός

Επιτόκιο, τόκος και ανατοκισμός, βήμα βήμα, με αριθμούς.

30 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Αρχές Οικονομικής Θεωρίας Γ΄ Λυκείου, 1 ενότητα

Θα μάθεις να

  1. Να ορίζεις το επιτόκιο και να υπολογίζεις τον τόκο ενός έτους.
  2. Να εξηγείς τη διαφορά ανάμεσα στον τόκο που εισπράττεται κάθε χρόνο και στον ανατοκισμό.
  3. Να υπολογίζεις το τελικό ποσό με τον τύπο του ανατοκισμού, βήμα βήμα και με τη δύναμη.
  4. Να βρίσκεις το αρχικό κεφάλαιο, το επιτόκιο ή τα έτη, όταν δίνονται τα υπόλοιπα.

Ο τόκος ενός έτους

Όταν καταθέτεις χρήματα στην τράπεζα για ένα έτος, στο τέλος του έτους εισπράττεις το αρχικό ποσό αυξημένο κατά τον τόκο. Ο τόκος εξαρτάται από το επιτόκιο.

Μια σερβιτόρα καταθέτει τα 2.5002{.}500 ευρώ που μάζεψε το καλοκαίρι, με επιτόκιο 4%4\%. Σε έναν χρόνο εισπράττει 2500+0,04⋅2500=2500+100=26002500 + 0{,}04 \cdot 2500 = 2500 + 100 = 2600 ευρώ.

Ο ανατοκισμός

Τι γίνεται αν δεν σηκώσει τα 2.6002{.}600 στο τέλος του πρώτου έτους, αλλά τα αφήσει άλλον έναν χρόνο; Ο τόκος του δεύτερου έτους υπολογίζεται τώρα στο αρχικό κεφάλαιο μαζί με τον τόκο του πρώτου έτους, δηλαδή στα 2.6002{.}600:

K2=2600+0,04⋅2600=2600+104=2704K_2 = 2600 + 0{,}04 \cdot 2600 = 2600 + 104 = 2704

Ο τόκος του πρώτου έτους έφερε κι αυτός τόκο: 44 ευρώ παραπάνω από τα 100100. Αυτό είναι ο ανατοκισμός, και μπορεί να συνεχιστεί για όσα έτη θέλεις.

Για τη σερβιτόρα, σε τρία χρόνια: K3=2500⋅1,043=2500⋅1,124864=2812,16K_3 = 2500 \cdot 1{,}04^3 = 2500 \cdot 1{,}124864 = 2812{,}16 ευρώ.

ΈτοςΚεφάλαιο στην αρχήΤόκος 4%4\%Κεφάλαιο στο τέλος
12.5002{.}5001001002.6002{.}600
22.6002{.}6001041042.7042{.}704
32.7042{.}704108,16108{,}162.812,162{.}812{,}16

Ο τόκος μεγαλώνει κάθε χρόνο, γιατί υπολογίζεται σε όλο και μεγαλύτερο κεφάλαιο.

Το κεφάλαιο χρόνο με τον χρόνο

Μια κατάθεση 1.000 ευρώ με επιτόκιο 10%, ανατοκιζόμενη για οκτώ χρόνια. Πρόσεξε ότι κάθε ράβδος ψηλώνει περισσότερο από την προηγούμενη: ο τόκος του κάθε έτους είναι μεγαλύτερος, και γύρω στο όγδοο έτος το κεφάλαιο έχει σχεδόν διπλασιαστεί.

0: 1.000 €1: 1.100 €2: 1.210 €3: 1.331 €4: 1.464 €5: 1.611 €6: 1.772 €7: 1.949 €8: 2.144 €
01.000 €
11.100 €
21.210 €
31.331 €
41.464 €
51.611 €
61.772 €
71.949 €
82.144 €
Το κεφάλαιο στο τέλος
8
Η αρχική κατάθεση
0
Συνολικός τόκος σε οκτώ χρόνια
1.144 €

Ο τύπος ανάποδα

Ο τύπος έχει τέσσερα μεγέθη, KnK_n, K0K_0, ii, nn. Αν σου δώσουν τα τρία, βρίσκεις το τέταρτο.

ΖητείταιΤι κάνεις
το τελικό ποσό KnK_nυπολογίζεις τη δύναμη (1+i)n(1 + i)^n και πολλαπλασιάζεις με το K0K_0
το αρχικό ποσό K0K_0διαιρείς: K0=Kn(1+i)nK_0 = \dfrac{K_n}{(1 + i)^n}
το επιτόκιο ii, για 22 έτηK2K0=(1+i)2\dfrac{K_2}{K_0} = (1 + i)^2, άρα 1+i1 + i είναι η τετραγωνική ρίζα του λόγου
τα έτη nnυπολογίζεις τις δυνάμεις (1+i)1(1 + i)^1, (1+i)2(1 + i)^2, … ώσπου να φτάσεις ή να ξεπεράσεις τον λόγο KnK0\dfrac{K_n}{K_0}

Για να βρεις σε πόσα χρόνια διπλασιάζεται ένα ποσό, ψάχνεις πότε (1+i)n=2(1 + i)^n = 2, όποιο κι αν είναι το K0K_0. Με 20%20\%: 1,23=1,7281{,}2^3 = 1{,}728 και 1,24≈2,071{,}2^4 \approx 2{,}07. Το ποσό διπλασιάζεται μέσα στο τέταρτο έτος.

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Τι είναι επιτόκιο και τι ανατοκισμός; Γιατί με τον ανατοκισμό ο τόκος κάθε έτους είναι μεγαλύτερος από του προηγούμενου;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Ένας ιδιοκτήτης καφετέριας θέλει να έχει σε δύο χρόνια 6.0506{.}050 ευρώ για νέα μηχανή καφέ. Η τράπεζα δίνει 10%10\% με ανατοκισμό. (α) Πόσα πρέπει να καταθέσει σήμερα; (β) Πόσο τόκο θα πάρει; (γ) Αν καταθέσει αυτό το ποσό για τρία χρόνια, πόσα θα έχει;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Κατά το βιβλίο, επιτόκιο είναι:

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 4

Πώς λέγεται η διαδικασία όπου ο τόκος του πρώτου έτους μένει στην τράπεζα και φέρνει κι αυτός τόκο το δεύτερο έτος;

Τα κατάφερες;

  • Να ορίζεις το επιτόκιο και να υπολογίζεις τον τόκο ενός έτους.
  • Να εξηγείς τη διαφορά ανάμεσα στον τόκο που εισπράττεται κάθε χρόνο και στον ανατοκισμό.
  • Να υπολογίζεις το τελικό ποσό με τον τύπο του ανατοκισμού, βήμα βήμα και με τη δύναμη.
  • Να βρίσκεις το αρχικό κεφάλαιο, το επιτόκιο ή τα έτη, όταν δίνονται τα υπόλοιπα.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;