Μετάβαση στο περιεχόμενο

Η λειτουργία της καρδιάς

Συστολή και διαστολή, οι βαλβίδες, ο φλεβόκομβος και ο ρυθμός της καρδιάς.

30 λεπτά

Θα μάθεις να

  1. Να εξηγείς γιατί το έργο της καρδιάς είναι έργο αντλίας και να αναφέρεις τη συχνότητά της στον ενήλικα.
  2. Να περιγράφεις με τη σωστή σειρά τι γίνεται σε κάθε παλμό: συστολή των κόλπων, συστολή των κοιλιών, άνοιγμα και κλείσιμο των βαλβίδων.
  3. Να εξηγείς ότι τις βαλβίδες τις ανοίγει και τις κλείνει η πίεση του αίματος.
  4. Να περιγράφεις πώς ρυθμίζεται η καρδιακή λειτουργία από ηλεκτρικό ερέθισμα και πού βρίσκεται ο φλεβόκομβος.

Η καρδιά δουλεύει σαν αντλία

Το έργο της καρδιάς είναι έργο αντλίας. Κάνει δύο πράγματα:

  • προωθεί το αίμα στην περιφέρεια, δηλαδή στα αγγεία και στα όργανα του σώματος,
  • δέχεται ξανά το αίμα που γυρίζει από την περιφέρεια.

Αυτό το πετυχαίνει με συνεχείς ρυθμικές συσπάσεις και διαστολές των κοιλοτήτων της.

  • Σύσπαση ή συστολή είναι το σφίξιμο του μυϊκού τοιχώματος μιας κοιλότητας. Η κοιλότητα μικραίνει και σπρώχνει έξω το αίμα της.
  • Διαστολή είναι η χαλάρωση του τοιχώματος. Η κοιλότητα μεγαλώνει ξανά και γεμίζει με αίμα.

Η συχνότητα είναι 60–100 φορές το λεπτό στον ενήλικα. Στην ανακεφαλαίωση του κεφαλαίου το βιβλίο γράφει «περίπου 70 φορές το λεπτό», μια τυπική τιμή μέσα σε αυτό το εύρος.

Κάθε φορά που οι κοιλότητες συσπώνται και χαλαρώνουν έχεις έναν παλμό της καρδιάς. Στο προηγούμενο μάθημα είδες τις τέσσερις κοιλότητες και τις τέσσερις βαλβίδες. Τώρα θα δεις με ποια σειρά δουλεύουν.

Τι γίνεται σε κάθε παλμό

Η σειρά είναι πάντα η ίδια, και στη δεξιά και στην αριστερή πλευρά ταυτόχρονα.

  1. Πρώτα συστέλλονται οι κόλποι. Η πίεση μέσα τους ανεβαίνει.
  2. Η πίεση αναγκάζει τις κολποκοιλιακές βαλβίδες να ανοίξουν, την τριγλώχινα δεξιά και τη διγλώχινα αριστερά. Το αίμα ρέει στις αντίστοιχες κοιλίες.
  3. Στη συνέχεια συσπώνται οι κοιλίες. Οι κολποκοιλιακές βαλβίδες κλείνουν και εμποδίζουν το αίμα να επιστρέψει στους κόλπους.
  4. Η πίεση μέσα στις κοιλίες αναγκάζει τις μηνοειδείς βαλβίδες να ανοίξουν. Το αίμα ρέει με ορμή στα αγγεία:
    • από την αριστερή κοιλία στην αορτή,
    • από τη δεξιά κοιλία στην πνευμονική αρτηρία.

Μετά οι κοιλότητες χαλαρώνουν, διαστέλλονται, και η καρδιά δέχεται ξανά το αίμα που γυρίζει από την περιφέρεια. Οι μηνοειδείς κλείνουν, ώστε το αίμα να μη γυρίσει από τα αγγεία πίσω στις κοιλίες. Ο επόμενος παλμός ξεκινά πάλι από τους κόλπους.

Ένας παλμός της καρδιάς

Πάτα «Η επόμενη φάση». Σε κάθε φάση πρόσεξε ποιες βαλβίδες είναι ανοιχτές και ποιες κλειστές.

Διάλεξε φάση

Συστολή των κόλπωνΟι κόλποι συστέλλονται και η πίεση μέσα τους ανεβαίνει. Η τριγλώχινα και η διγλώχινα ανοίγουν. Το αίμα ρέει από κάθε κόλπο στην κοιλία της ίδιας πλευράς. Οι μηνοειδείς είναι κλειστές.

ΦάσηΚολποκοιλιακές (τριγλώχινα, διγλώχινα)Μηνοειδείς (πνευμονική, αορτική)Πού πάει το αίμα
Συστολή των κόλπωνανοιχτέςκλειστέςαπό τους κόλπους στις κοιλίες
Συστολή των κοιλιώνκλειστέςανοιχτέςαπό τις κοιλίες στην αορτή και στην πνευμονική αρτηρία

Ποιος δίνει το σήμα

Η καρδιά δεν συσπάται τυχαία. Όλη η καρδιακή λειτουργία ρυθμίζεται με ηλεκτρικό ερέθισμα.

  • Το ερέθισμα παράγεται και μεταδίδεται στο μυοκάρδιο, τον μυ της καρδιάς.
  • Το παράγουν και το μεταδίδουν ειδικά κύτταρα της καρδιάς, τα οποία σχηματίζουν ένα πολύπλοκο δίκτυο.
  • Κέντρο αυτού του συστήματος είναι ο φλεβόκομβος. Αυτός παράγει το ηλεκτρικό σήμα.

Ο φλεβόκομβος είναι ατρακτοειδής σχηματισμός, δηλαδή έχει σχήμα αδραχτιού: μακρόστενος, φαρδύτερος στη μέση. Βρίσκεται στον δεξιό κόλπο.

Επειδή από αυτόν ξεκινά το σήμα για κάθε παλμό, ο φλεβόκομβος λέγεται και βηματοδότης της καρδιάς. Τη λέξη τη χρησιμοποιεί το βιβλίο στην ανακεφαλαίωση του κεφαλαίου.

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Να χαρακτηρίσεις Σωστή ή Λάθος κάθε πρόταση: α) Πρώτα συστέλλονται οι κοιλίες και μετά οι κόλποι. β) Όταν συσπώνται οι κοιλίες, η τριγλώχινα και η διγλώχινα κλείνουν. γ) Ο φλεβόκομβος βρίσκεται στον δεξιό κόλπο. δ) Η καρδιακή λειτουργία ρυθμίζεται με μηχανικό ερέθισμα.

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Παράδειγμα 2

Να περιγράψεις τη λειτουργία της καρδιάς.

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Παράδειγμα 3

Πώς ρυθμίζεται η καρδιακή λειτουργία; Τι είναι και πού βρίσκεται ο φλεβόκομβος;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Παράδειγμα 4

Φαντάσου μια καρδιά όπου η διγλώχινα βαλβίδα δεν κλείνει τελείως. Σε ποια φάση του παλμού θα φαινόταν αυτό, και πού θα πήγαινε ένα μέρος του αίματος;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Παράδειγμα 5

Η καρδιά ενός ενήλικα χτυπά 75 φορές το λεπτό. Πόσο διαρκεί ένας παλμός; Πόσες φορές χτυπά σε μία ώρα;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Παράδειγμα 6

Να βάλεις στη σωστή σειρά: Α. Ανοίγουν οι μηνοειδείς βαλβίδες. Β. Συστέλλονται οι κόλποι. Γ. Κλείνουν η τριγλώχινα και η διγλώχινα. Δ. Το αίμα ρέει στις κοιλίες. Ε. Συσπώνται οι κοιλίες.

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 10
Πώς χαρακτηρίζει το βιβλίο το έργο της καρδιάς;

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 6

Πώς λέγεται ο ατρακτοειδής σχηματισμός που παράγει το ηλεκτρικό σήμα της καρδιάς;

Τα κατάφερες;

  • Να εξηγείς γιατί το έργο της καρδιάς είναι έργο αντλίας και να αναφέρεις τη συχνότητά της στον ενήλικα.
  • Να περιγράφεις με τη σωστή σειρά τι γίνεται σε κάθε παλμό: συστολή των κόλπων, συστολή των κοιλιών, άνοιγμα και κλείσιμο των βαλβίδων.
  • Να εξηγείς ότι τις βαλβίδες τις ανοίγει και τις κλείνει η πίεση του αίματος.
  • Να περιγράφεις πώς ρυθμίζεται η καρδιακή λειτουργία από ηλεκτρικό ερέθισμα και πού βρίσκεται ο φλεβόκομβος.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;