Μετάβαση στο περιεχόμενο

Εμβαδά και όγκοι στην πράξη

Υλικά, κόστος και ποσότητες — γεωμετρία με τιμολόγιο.

35 λεπτά

Θα μάθεις να

  1. Να υπολογίζεις εμβαδά επιφανειών για πλακάκια, βαφή και επενδύσεις, αφαιρώντας τα ανοίγματα.
  2. Να υπολογίζεις όγκους πλακών, δεξαμενών και κολόνων και να τους μετατρέπεις σε λίτρα.
  3. Να προσθέτεις φύρα και να στρογγυλεύεις προς τα πάνω σε ολόκληρες συσκευασίες.
  4. Να βγάζεις το κόστος ενός υλικού από την τιμή ανά m², m³ ή λίτρο.

Κάθε τιμολόγιο έχει μια μονάδα

Ο πλακάς χρεώνει ανά τετραγωνικό μέτρο. Η μπετονιέρα φέρνει κυβικά. Το πετρέλαιο θέρμανσης πληρώνεται με το λίτρο. Ο γραφίστας τυπώνει πανό ανά m².

Πριν από κάθε υπολογισμό ρωτάς ένα πράγμα: τι πληρώνω — επιφάνεια ή χώρο;

Τι ρωτάςΜέγεθοςΜονάδα
πόσο πλακάκι, πόση μπογιά, πόσο πανόεμβαδόm²
πόσο μπετό, πόσο χώμα εκσκαφήςόγκοςm³
πόσο νερό ή καύσιμο χωράειόγκοςλίτρα

Και δύο μετατροπές που κρίνουν τα πάντα: 11 m³ =1000= 1000 λίτρα, και 11 m² =10 000= 10\,000 cm² — όχι 100100.

Τα εμβαδά που χρειάζεσαι

Σχεδόν κάθε δάπεδο, τοίχος ή οικόπεδο σπάει σε λίγα απλά σχήματα:

ΣχήμαΕμβαδό
ορθογώνιο α×β\alpha \times \betaE=α⋅βE = \alpha \cdot \beta
τρίγωνο με βάση β\beta και ύψος υ\upsilonE=β⋅υ2E = \dfrac{\beta \cdot \upsilon}{2}
τραπέζιο με βάσεις BB, β\beta και ύψος υ\upsilonE=(B+β)⋅υ2E = \dfrac{(B + \beta) \cdot \upsilon}{2}
κύκλος ακτίνας ρ\rhoE=πρ2E = \pi \rho^2

Ένα δωμάτιο σε σχήμα Γ είναι ένα μεγάλο ορθογώνιο μείον ένα μικρό. Ένας τοίχος με πόρτα είναι ο τοίχος μείον την πόρτα. Το αέτωμα μιας δίρριχτης στέγης είναι ένα τρίγωνο.

Για τους τοίχους ενός δωματίου υπάρχει και ένα κόλπο: ξεδίπλωσέ τους νοερά σε μια λωρίδα. Το μήκος της είναι η περίμετρος του δαπέδου και το ύψος της το ύψος του δωματίου.

Στην αγορά υλικού το εμβαδό δεν είναι το τέλος. Προσθέτεις φύρα, και μετά στρογγυλεύεις προς τα πάνω σε ολόκληρα κουτιά, δοχεία ή πακέτα: κανείς δεν πουλάει 11,211{,}2 κουτιά.

Οι όγκοι που χρειάζεσαι

Πλάκα, δεξαμενή, κολόνα, πισίνα: σχεδόν όλα είναι πρίσματα ή κύλινδροι — έχουν την ίδια διατομή σε όλο το ύψος τους. Και για τα δύο ισχύει ο ίδιος κανόνας:

V=Eβ⋅υV = E_{\beta} \cdot \upsilon

εμβαδό βάσης επί ύψος. Για ορθογώνιο κουτί αυτό δίνει V=α⋅β⋅υV = \alpha \cdot \beta \cdot \upsilon, για κύλινδρο V=πρ2υV = \pi \rho^2 \upsilon.

Δεξαμενή: τι μεγαλώνει τον όγκο

Βάλε ύψος 4 και μετά 8: ο όγκος διπλασιάζεται. Βάλε πλευρά ή ακτίνα 2 και μετά 4: ο όγκος τετραπλασιάζεται, γιατί η βάση μεγαλώνει προς δύο κατευθύνσεις.

Όγκος (m³)V = α² · υ45

Λαμαρίνα (m²)E = 2α² + 4αυ78

Ας το κάνουμε μαζί

Παράδειγμα 1

Μια κουζίνα 4,20 m × 3,50 m θα στρωθεί με πλακάκια 60 × 60 cm. Πωλούνται σε κουτιά των 4 τεμαχίων (1,44 m²) προς 28 € το κουτί. Με φύρα 10%, πόσα κουτιά αγοράζεις και πόσο κοστίζουν;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Ένα δωμάτιο 5 m × 4 m με ύψος 2,80 m βάφεται σε τοίχους και ταβάνι, με δύο χέρια. Μια πόρτα 0,90 × 2,10 m και ένα παράθυρο 1,50 × 1,40 m δεν βάφονται. Το χρώμα καλύπτει 10 m² ανά λίτρο σε κάθε χέρι και πωλείται σε δοχεία των 3 λίτρων. Πόσα δοχεία χρειάζονται;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Μια πλάκα μπετόν 8 m × 6 m έχει πάχος 15 cm. Ο σταθμός σκυροδέματος παραδίδει σε μισά κυβικά, προς 95 € το m³. Με 5% περιθώριο για απώλειες, πόσο παραγγέλνεις και πόσο πληρώνεις;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 4

Μια όρθια κυλινδρική δεξαμενή πετρελαίου θέρμανσης έχει εσωτερική διάμετρο 1,20 m και ύψος 1,50 m. Πόσα λίτρα χωράει, και πόσο κοστίζει να γεμίσει ως το 90% με 1,15 € το λίτρο;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Ασκήσεις

Πρώτα ερωτήσεις με επιλογές: διαλέγεις, πατάς «Έλεγξε» και μαθαίνεις αμέσως αν το βρήκες και γιατί. Στο τέλος, λίγες ασκήσεις χωρίς επιλογές — εκεί κρύβεται μόνο η απάντηση.

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 14
Παραγγέλνεις σκυρόδεμα για ένα θεμέλιο. Σε ποια μονάδα υπολογίζεις την ποσότητα;

Τα κατάφερες;

  • Να υπολογίζεις εμβαδά επιφανειών για πλακάκια, βαφή και επενδύσεις, αφαιρώντας τα ανοίγματα.
  • Να υπολογίζεις όγκους πλακών, δεξαμενών και κολόνων και να τους μετατρέπεις σε λίτρα.
  • Να προσθέτεις φύρα και να στρογγυλεύεις προς τα πάνω σε ολόκληρες συσκευασίες.
  • Να βγάζεις το κόστος ενός υλικού από την τιμή ανά m², m³ ή λίτρο.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.