Δυνάμεις και κίνηση
Τι χρειάζεται για να ξεκινήσει, να σταματήσει ή να στρίψει κάτι.
15 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να αναγνωρίζεις τι μπορεί να κάνει μια δύναμη σε ένα σώμα.
- Να υπολογίζεις τη συνισταμένη δύο αντίθετων δυνάμεων.
- Να ξεχωρίζεις ισορροπία από ακινησία.
- Να εξηγείς τον ρόλο της τριβής και της βαρύτητας.
Τι κάνει μια δύναμη
Μια δύναμη είναι σπρώξιμο ή τράβηγμα. Μπορεί να κάνει τέσσερα πράγματα:
- Να ξεκινήσει κάτι ακίνητο.
- Να σταματήσει κάτι που κινείται.
- Να αλλάξει κατεύθυνση σε κάτι που κινείται.
- Να παραμορφώσει ένα σώμα.
Μετριέται σε Νιούτον (N).
Δύο δυνάμεις, μία συνισταμένη
Σπάνια δρα μία μόνο δύναμη. Αυτό που μετράει είναι η συνισταμένη: το καθαρό αποτέλεσμα.
Ισορροπία δεν σημαίνει ακινησία
Τριβή: ο μόνιμος αντίπαλος
Η τριβή εμφανίζεται όπου δύο επιφάνειες τρίβονται και αντιστέκεται πάντα στην κίνηση.
| Χωρίς τριβή | Με τριβή |
|---|---|
| δεν θα μπορούσες να περπατήσεις | περπατάς |
| τα φρένα δεν θα δούλευαν | σταματάς |
| τα πράγματα δεν θα έμεναν στο τραπέζι | μένουν |
Την αυξάνουμε όταν τη θέλουμε (πέλματα, αλυσίδες χιονιού) και τη μειώνουμε όταν ενοχλεί (λάδι, ρουλεμάν, αεροδυναμικό σχήμα).
Η τριβή μετατρέπει πάντα κινητική ενέργεια σε θερμότητα — γι' αυτό ζεσταίνονται τα φρένα και τα χέρια όταν τα τρίβεις.
Βαρύτητα: βάρος και μάζα
Ας το κάνουμε μαζί
Παράδειγμα 1
Δύο ομάδες τραβούν σκοινί: 250 N αριστερά, 300 N δεξιά. Τι γίνεται;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 2
Ένα αυτοκίνητο τρέχει σταθερά στα 80 km/h. Πόση είναι η συνισταμένη;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 3
Ένα βιβλίο 2 κιλών είναι στο τραπέζι. Ποιες δυνάμεις δρουν;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ασκήσεις
Από την πιο απλή στην πιο δύσκολη. Κρυμμένη είναι μόνο η απάντηση — ο δρόμος ως εκεί είναι δική σου δουλειά.
Δύο δυνάμεις σε αντίθετες κατευθύνσεις, N και N. Πόση είναι η συνισταμένη;
Τεστ
Δεν μετράει βαθμός — μετράει να δεις τι κατάλαβες. Προσπέρασε όποια θες και γύρνα πίσω όποτε θες.
Ερώτηση 1 από 8
Τα κατάφερες;
- Να αναγνωρίζεις τι μπορεί να κάνει μια δύναμη σε ένα σώμα.
- Να υπολογίζεις τη συνισταμένη δύο αντίθετων δυνάμεων.
- Να ξεχωρίζεις ισορροπία από ακινησία.
- Να εξηγείς τον ρόλο της τριβής και της βαρύτητας.
Κάνε το τεστ πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.