Ηλεκτρισμός — κυκλώματα και ασφάλεια

Σε σειρά ή παράλληλα — και γιατί έχει σημασία

Δύο λάμπες, δύο συνδέσεις

Άλλαξε από σειρά σε παράλληλα και ξεβίδωσε τη δεύτερη λάμπα. Δες πότε σβήνει και η πρώτη.

＋−

Η πρώτη λάμπα ανάβειΣε σειρά: μία διαδρομή περνά και από τις δύο λάμπες.

Μπαταρία μέσαΔιακόπτης κλειστόςΚαλώδιο ολόκληροΣε σειράΚαι οι δύο λάμπες

Βραχυκύκλωμα: όταν το ρεύμα βρίσκει σύντομο δρόμο

Αν δύο γυμνά καλώδια ακουμπήσουν, το ρεύμα παρακάμπτει τη συσκευή και γυρίζει κατευθείαν στην πηγή.

Η διαδρομή γίνεται πολύ σύντομη, άρα το ρεύμα γίνεται πολύ μεγάλο.

Η ασφάλεια: ο κρίκος που σπάει επίτηδες

Μια ασφάλεια είναι ένα λεπτό σύρμα σε σειρά με το κύκλωμα.

Όταν το ρεύμα ξεπεράσει το όριο, το σύρμα λιώνει και κόβεται. Το κύκλωμα ανοίγει και σταματάει τα πάντα.

Είναι σκόπιμα το πιο αδύναμο σημείο: προτιμάς να καεί ένα φθηνό σύρμα παρά ολόκληρη η εγκατάσταση.

Οι σύγχρονοι αυτόματοι κάνουν το ίδιο αλλά δεν καταστρέφονται — τους ξανασηκώνεις.

Γείωση: η διαδρομή διαφυγής

Η γείωση είναι ένα τρίτο καλώδιο που συνδέει το μεταλλικό σώμα μιας συσκευής με το έδαφος.

Αν κάτι χαλάσει μέσα και το ρεύμα φτάσει στο περίβλημα, τότε χωρίς γείωση το ρεύμα περιμένει να το ακουμπήσεις εσύ.

Με γείωση, το ρεύμα φεύγει αμέσως στο έδαφος, το ρεύμα εκτοξεύεται και η ασφάλεια πέφτει.

Κανόνες που δεν είναι διαπραγματεύσιμοι

• Ποτέ πειράματα με το ρεύμα της πρίζα — μόνο με μπαταρίες.
• Ποτέ βρεγμένα χέρια σε διακόπτες ή συσκευές. Το νερό άγει.
• Ποτέ αντικείμενα μέσα στην πρίζα.
• Καλώδιο με φθαρμένη μόνωση αντικαθίσταται, δεν τυλίγεται με ταινία.
• Πολύμπριζο με πολλές μεγάλες συσκευές → υπερφόρτωση.

Το ρεύμα του σπιτιού είναι $230$ βολτ. Μια μπαταρία είναι $1{,}5$. Δεν είναι ίδιο πράγμα σε διαφορετικό μέγεθος — είναι άλλη κατηγορία κινδύνου.

Ας το κάνουμε μαζί

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση