Μεταπολίτευση και Ευρωπαϊκή Ένωση

24 Ιουλίου 1974: η δημοκρατία επιστρέφει

Όταν κατέρρευσε η δικτατορία, οι αξιωματικοί κάλεσαν τους πολιτικούς να αναλάβουν τη χώρα. Στις 24 Ιουλίου 1974 γύρισε από το Παρίσι ο Κωνσταντίνος Καραμανλής και σχημάτισε κυβέρνηση εθνικής ενότητας. Η περίοδος που άρχισε τότε ονομάζεται Μεταπολίτευση, δηλαδή αλλαγή πολιτεύματος.

Μέσα σε λίγους μήνες:

• οι πολιτικοί κρατούμενοι αφέθηκαν ελεύθεροι και οι εξόριστοι γύρισαν,
• ο Τύπος έγινε ξανά ελεύθερος,
• όλα τα κόμματα έγιναν νόμιμα, ακόμα και το ΚΚΕ, που ήταν παράνομο από τα χρόνια του Εμφυλίου.

Εκλογές και δημοψήφισμα

Στις 17 Νοεμβρίου 1974, ακριβώς έναν χρόνο μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου, έγιναν οι πρώτες ελεύθερες εκλογές ύστερα από δέκα χρόνια.

Στις 8 Δεκεμβρίου 1974 έγινε δημοψήφισμα: οι πολίτες ψήφισαν αν ήθελαν η χώρα να έχει βασιλιά ή όχι. Περίπου το 69% ψήφισε αβασίλευτη δημοκρατία. Από τότε αρχηγός του κράτους είναι ένας Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Το 1975 οι αρχηγοί της χούντας δικάστηκαν από τα δικαστήρια και καταδικάστηκαν σε βαριές ποινές.

Το Σύνταγμα του 1975

Το Σύνταγμα είναι ο ανώτατος νόμος του κράτους. Όλοι οι άλλοι νόμοι πρέπει να συμφωνούν με αυτό. Το Σύνταγμα που ψηφίστηκε το 1975 ισχύει ως σήμερα, με μερικές αναθεωρήσεις.

Ορίζει ότι η Ελλάδα είναι Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία και ότι «όλες οι εξουσίες πηγάζουν από τον λαό». Κατοχυρώνει τα δικαιώματα των πολιτών: την ελευθερία του λόγου και της θρησκείας, την ισότητα, τη δωρεάν παιδεία. Χωρίζει επίσης την εξουσία σε τρία κομμάτια, για να μην μπορεί κανείς να τα κρατήσει όλα μαζί:

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκλέγεται από τη Βουλή και εκπροσωπεί τη χώρα.

Ποιος το κάνει;

Διάλεξε μια αρμοδιότητα και μετά τον θεσμό που την έχει.

Η αρμοδιότητα

Ψηφίζει έναν νέο νόμο για τα σχολείαΑποφασίζει πώς θα χτιστούν νέα σχολείαΚρίνει μια διαφορά ανάμεσα σε δύο γείτονεςΕίναι ο αρχηγός του κράτους και εκλέγεται από τη Βουλή

Ο θεσμός

ΒουλήΚυβέρνησηΔικαστήριαΠρόεδρος της Δημοκρατίας

ΤαιριάζειΣωστά. Η Βουλή, με τους εκλεγμένους βουλευτές, ψηφίζει τους νόμους.

Η Ελλάδα στην Ευρώπη

Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, χώρες της Ευρώπης που είχαν πολεμήσει μεταξύ τους αποφάσισαν να συνεργαστούν, ώστε να μην ξαναγίνει πόλεμος. Το 1957 έξι χώρες (Γαλλία, Δυτική Γερμανία, Ιταλία, Βέλγιο, Ολλανδία, Λουξεμβούργο) ίδρυσαν την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ).

Η Ελλάδα είχε κάνει τα πρώτα βήματα το 1961, αλλά η δικτατορία τα πάγωσε. Ο Καραμανλής ζήτησε την ένταξη αμέσως μετά τη Μεταπολίτευση. Πίστευε ότι η ΕΟΚ θα στήριζε τη νέα δημοκρατία και θα βοηθούσε την οικονομία. Η συμφωνία υπογράφηκε το 1979 στο Ζάππειο, και την 1η Ιανουαρίου 1981 η Ελλάδα έγινε το δέκατο μέλος της ΕΟΚ.

Το ίδιο 1981 η κυβέρνηση άλλαξε μέσα από εκλογές, με ειρηνικό τρόπο, και πήρε την εξουσία άλλο κόμμα, με πρωθυπουργό τον Ανδρέα Παπανδρέου. Ήταν σημάδι ότι η δημοκρατία είχε πια ριζώσει.

Από την ΕΟΚ στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Με τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, από το 1993 η ΕΟΚ έγινε Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Σήμερα έχει 27 κράτη-μέλη. Για έναν Έλληνα πολίτη αυτό σημαίνει, για παράδειγμα:

• μπορεί να ταξιδεύει, να σπουδάζει και να δουλεύει σε άλλες χώρες της ΕΕ,
• ψηφίζει κάθε πέντε χρόνια για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
• πολλοί δρόμοι, σχολεία και άλλα έργα χτίστηκαν με τη βοήθεια χρημάτων της ΕΕ.

Από την 1η Ιανουαρίου 2002 τα ευρώ μπήκαν στις τσέπες μας στη θέση της δραχμής. Το 2004 η Αθήνα φιλοξένησε τους Ολυμπιακούς Αγώνες και η Κύπρος έγινε μέλος της ΕΕ. Υπήρξαν και δύσκολα χρόνια, όπως η μεγάλη οικονομική κρίση μετά το 2010, που δοκίμασε τη χώρα και τους πολίτες της.

Από τη Μεταπολίτευση ως σήμερα

Πάτα ένα γεγονός για να το δεις στη γραμμή. Μετά δοκίμασε «Βάλ' τα σε σειρά».

ΕξερεύνησεΒάλ' τα σε σειρά

ΜεταπολίτευσηΣύνταγμαΈνταξη στην ΕΟΚΕυρωπαϊκή ΈνωσηΤο ευρώΟλυμπιακοί Αγώνες

Μεταπολίτευση · Ιούλιος–Δεκέμβριος 1974Επιστροφή της δημοκρατίας, εκλογές και δημοψήφισμα για το πολίτευμα.

Ας το σκεφτούμε μαζί

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση