Αρχεία και φάκελοι
Πού πάει μια φωτογραφία όταν την αποθηκεύεις, και πώς τη βρίσκεις ξανά.
20 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να εξηγείς τι είναι αρχείο και τι μας λέει η κατάληξη του ονόματός του.
- Να οργανώνεις αρχεία σε φακέλους μέσα σε φακέλους και να διαβάζεις μια διαδρομή.
- Να ξεχωρίζεις την «Αποθήκευση» από την «Αποθήκευση ως».
- Να εξηγείς τι γίνεται όταν διαγράφεις ένα αρχείο και γιατί κρατάμε αντίγραφα ασφαλείας.
Τι είναι ένα αρχείο
Κάθε φορά που αποθηκεύεις κάτι — μια φωτογραφία, ένα τραγούδι, μια εργασία για το σχολείο — ο υπολογιστής το γράφει στον δίσκο ως αρχείο.
Ένα αρχείο είναι σαν ένα φύλλο χαρτί σε ένα μεγάλο ντουλάπι: έχει περιεχόμενο (την εικόνα, τον ήχο, το κείμενο) και έχει όνομα, για να το βρίσκεις.
Το όνομα έχει συνήθως δύο κομμάτια, χωρισμένα με τελεία:
εκδρομή-δελφοί.jpg — όνομα: εκδρομή-δελφοί, κατάληξη: .jpg
- Το πρώτο κομμάτι το διαλέγεις εσύ. Καλό είναι να λέει τι έχει μέσα.
- Το δεύτερο κομμάτι, μετά την τελεία, είναι η κατάληξη. Λέει στον υπολογιστή τι είδους αρχείο είναι και με ποιο πρόγραμμα να το ανοίξει.
| Κατάληξη | Τι είδους αρχείο |
|---|---|
| .jpg, .png | φωτογραφία ή εικόνα |
| .mp3 | ήχος, τραγούδι |
| .mp4 | βίντεο |
| .docx, .odt | έγγραφο κειμένου |
| έγγραφο έτοιμο για ανάγνωση ή εκτύπωση |
Φάκελοι μέσα σε φακέλους
Αν όλα τα αρχεία σου ήταν σε ένα σημείο, θα έψαχνες ώρες για να βρεις ένα. Γι' αυτό υπάρχουν οι φάκελοι: κουτιά που μαζεύουν αρχεία που ταιριάζουν μεταξύ τους.
Ένας φάκελος μπορεί να έχει μέσα του κι άλλους φακέλους. Έτσι φτιάχνεται ένα δέντρο: από έναν κορμό ξεκινάνε κλαδιά, και από κάθε κλαδί μικρότερα κλαδιά.
- 📁 Έγγραφα
- 📁 Σχολείο
- 📁 Γλώσσα
- 📄 έκθεση.docx
- 📁 Ιστορία
- 📄 βυζάντιο.pdf
- 📁 Γλώσσα
- 📁 Φωτογραφίες
- 📁 Εκδρομή
- 🖼️ δελφοί.jpg
- 📁 Εκδρομή
- 📁 Σχολείο
Για να περιγράψεις πού βρίσκεται ένα αρχείο, γράφεις όλους τους φακέλους που περνάς, από τον πιο μεγάλο προς τον πιο μικρό. Αυτό λέγεται διαδρομή:
Έγγραφα / Σχολείο / Γλώσσα / έκθεση.docx
Αποθήκευση και «Αποθήκευση ως»
Στα περισσότερα προγράμματα θα βρεις δύο εντολές που μοιάζουν, αλλά δεν κάνουν το ίδιο.
| Αποθήκευση | Αποθήκευση ως | |
|---|---|---|
| Τι κάνει | γράφει τις αλλαγές πάνω στο ίδιο αρχείο | φτιάχνει νέο αρχείο |
| Σε ρωτάει όνομα και φάκελο; | μόνο την πρώτη φορά | πάντα |
| Το παλιό αρχείο | αντικαθίσταται | μένει όπως ήταν |
Η «Αποθήκευση ως» είναι χρήσιμη όταν θέλεις να κρατήσεις και την παλιά μορφή:
για παράδειγμα, ζωγραφιά.png και ζωγραφιά-με-χρώμα.png.
Διαγραφή και αντίγραφα ασφαλείας
Όταν διαγράφεις ένα αρχείο από τον δίσκο του υπολογιστή, συνήθως δεν εξαφανίζεται αμέσως. Πηγαίνει στον κάδο ανακύκλωσης, από όπου μπορείς να το επαναφέρεις. Χάνεται για πάντα όταν αδειάσεις τον κάδο.
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Η Ελένη βρήκε την εργασία της στη διαδρομή Έγγραφα / Σχολείο / Ιστορία / βυζάντιο.pdf. Τι μαθαίνουμε από αυτή τη γραμμή;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Το αρχείο λέγεται βυζάντιο.pdf. Η κατάληξη .pdf μας λέει ότι είναι έγγραφο έτοιμο για ανάγνωση ή εκτύπωση.
Βρίσκεται μέσα στον φάκελο Ιστορία.
Ο φάκελος Ιστορία βρίσκεται μέσα στον φάκελο Σχολείο, κι αυτός μέσα στα Έγγραφα.
Για να το ανοίξεις: Έγγραφα → Σχολείο → Ιστορία → βυζάντιο.pdf.
Η διαδρομή είναι οδηγίες για το πού να πας, βήμα βήμα, από το μεγάλο κουτί στο μικρό.
Παράδειγμα 2
Ο Νίκος έγραψε μια ιστορία, πάτησε «Αποθήκευση», μετά έσβησε το μισό κείμενο και ξαναπάτησε «Αποθήκευση». Μπορεί να πάρει πίσω το σβησμένο κομμάτι από το αρχείο;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Η πρώτη «Αποθήκευση» έγραψε ολόκληρη την ιστορία στον δίσκο.
Η δεύτερη «Αποθήκευση» έγραψε τη νέα, μισή μορφή πάνω στο ίδιο αρχείο.
Η παλιά μορφή αντικαταστάθηκε. Το αρχείο δεν πήγε στον κάδο, γιατί δεν διαγράφηκε — απλώς άλλαξε.
Από το αρχείο, όχι. Θα τη βρει μόνο αν είχε κρατήσει αντίγραφο ασφαλείας.
Αν ήθελε να δοκιμάσει αλλαγές χωρίς να χάσει την αρχική, έπρεπε να πατήσει «Αποθήκευση ως» και να δώσει νέο όνομα, π.χ.
ιστορία-2.docx.
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 8
Ασκήσεις
Ποια είναι η κατάληξη του αρχείου «κάλαντα-2025.mp3», και τι είδους αρχείο είναι;
Σκαλί 1 από 4 · Βασική
Τα κατάφερες;
- Να εξηγείς τι είναι αρχείο και τι μας λέει η κατάληξη του ονόματός του.
- Να οργανώνεις αρχεία σε φακέλους μέσα σε φακέλους και να διαβάζεις μια διαδρομή.
- Να ξεχωρίζεις την «Αποθήκευση» από την «Αποθήκευση ως».
- Να εξηγείς τι γίνεται όταν διαγράφεις ένα αρχείο και γιατί κρατάμε αντίγραφα ασφαλείας.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.