Τι κάνει ένας υπολογιστής
Είσοδος, επεξεργασία, έξοδος, αποθήκευση — σε κάθε συσκευή, ακόμα και στο κινητό.
20 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να περιγράφεις τις τέσσερις δουλειές κάθε υπολογιστή: είσοδο, επεξεργασία, έξοδο και αποθήκευση.
- Να κατατάσσεις συσκευές σε συσκευές εισόδου, εξόδου και αποθήκευσης.
- Να ξεχωρίζεις το υλικό από το λογισμικό.
- Να αναγνωρίζεις ότι το κινητό, η κονσόλα και το έξυπνο ρολόι είναι κι αυτά υπολογιστές.
Τέσσερις δουλειές, πάντα οι ίδιες
Όταν γράφεις ένα γράμμα στο πληκτρολόγιο και αυτό εμφανίζεται στην οθόνη, μέσα σε μια στιγμή συμβαίνουν τέσσερα πράγματα:
- Είσοδος. Ο υπολογιστής παίρνει πληροφορίες: πατάς ένα πλήκτρο, κάνεις κλικ, μιλάς στο μικρόφωνο, αγγίζεις την οθόνη.
- Επεξεργασία. Ο επεξεργαστής αποφασίζει τι σημαίνει αυτό που ήρθε και τι πρέπει να γίνει. Είναι το «μυαλό» της συσκευής και κάνει εκατομμύρια πράξεις κάθε δευτερόλεπτο.
- Έξοδος. Ο υπολογιστής δείχνει ή δίνει το αποτέλεσμα: γράμματα στην οθόνη, ήχο από τα ηχεία, μια σελίδα από τον εκτυπωτή.
- Αποθήκευση. Ό,τι θέλεις να κρατήσεις γράφεται σε έναν δίσκο ή σε μια κάρτα μνήμης, για να το βρεις και αύριο.
Συσκευές εισόδου, εξόδου και αποθήκευσης
Τα κομμάτια που συνδέουμε σε έναν υπολογιστή λέγονται περιφερειακά. Τα χωρίζουμε ανάλογα με τη δουλειά που κάνουν.
| Είσοδος (μπαίνουν πληροφορίες) | Έξοδος (βγαίνουν πληροφορίες) | Αποθήκευση (μένουν πληροφορίες) |
|---|---|---|
| πληκτρολόγιο | οθόνη | σκληρός δίσκος |
| ποντίκι | ηχεία, ακουστικά | στικάκι USB |
| μικρόφωνο | εκτυπωτής | κάρτα μνήμης |
| κάμερα, σαρωτής | προβολέας | αποθήκευση στο διαδίκτυο («σύννεφο») |
Ένα κόλπο για να τα θυμάσαι: ρώτα προς τα πού ταξιδεύει η πληροφορία. Αν πηγαίνει από εσένα προς τον υπολογιστή, είναι είσοδος. Αν έρχεται από τον υπολογιστή προς εσένα, είναι έξοδος.
Υλικό και λογισμικό
Ένας υπολογιστής είναι φτιαγμένος από δύο πολύ διαφορετικά πράγματα.
- Υλικό είναι ό,τι μπορείς να αγγίξεις: η οθόνη, τα πλήκτρα, ο επεξεργαστής, ο δίσκος, τα καλώδια.
- Λογισμικό είναι τα προγράμματα: οδηγίες που λένε στο υλικό τι να κάνει. Ένα παιχνίδι, ένας φυλλομετρητής για το διαδίκτυο, ένα πρόγραμμα ζωγραφικής. Δεν τα πιάνεις με το χέρι.
Το ένα χωρίς το άλλο δεν κάνει τίποτα. Ένας υπολογιστής χωρίς προγράμματα είναι ένα κουτί που απλώς ανάβει. Ένα πρόγραμμα χωρίς υπολογιστή είναι οδηγίες που δεν τις διαβάζει κανείς.
Υπολογιστές με άλλο σχήμα
Όταν λέμε «υπολογιστής», οι περισσότεροι φανταζόμαστε οθόνη και πληκτρολόγιο σε ένα γραφείο. Κι όμως, γύρω σου υπάρχουν πολύ περισσότεροι.
| Συσκευή | Είσοδος | Έξοδος | Αποθήκευση |
|---|---|---|---|
| κινητό τηλέφωνο | οθόνη αφής, κάμερα, μικρόφωνο | οθόνη, ηχείο, δόνηση | εσωτερική μνήμη |
| κονσόλα παιχνιδιών | χειριστήριο | τηλεόραση, ηχεία | δίσκος |
| έξυπνο ρολόι | αισθητήρας παλμών, κουμπιά | μικρή οθόνη, δόνηση | εσωτερική μνήμη |
Όλα έχουν επεξεργαστή, όλα εκτελούν προγράμματα, όλα κάνουν τις ίδιες τέσσερις δουλειές. Είναι υπολογιστές με άλλο σχήμα.
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Βγάζεις μια φωτογραφία με το κινητό και τη βλέπεις αμέσως. Πού είναι οι τέσσερις δουλειές;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Είσοδος: η κάμερα πιάνει το φως, και το δάχτυλό σου πατάει το κουμπί στην οθόνη αφής.
Επεξεργασία: ο επεξεργαστής μετατρέπει ό,τι έπιασε η κάμερα σε εικόνα, τη φωτίζει και τη διορθώνει.
Αποθήκευση: η φωτογραφία γράφεται στη μνήμη του κινητού ως αρχείο.
Έξοδος: η φωτογραφία εμφανίζεται στην οθόνη.
Και οι τέσσερις δουλειές έγιναν μέσα σε ένα δευτερόλεπτο, σε μια συσκευή που χωράει στην τσέπη.
Παράδειγμα 2
Ένα απλό κομπιουτεράκι της τσέπης είναι υπολογιστής;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Έχει είσοδο: τα κουμπιά με τους αριθμούς και τις πράξεις.
Έχει επεξεργασία: ένα μικρό κύκλωμα κάνει την πράξη.
Έχει έξοδο: η μικρή οθόνη δείχνει το αποτέλεσμα.
Κάνει λοιπόν τη βασική δουλειά ενός υπολογιστή, αλλά πολύ περιορισμένα: κάνει μόνο πράξεις, δεν μπορείς να του βάλεις άλλο πρόγραμμα και συνήθως δεν αποθηκεύει τίποτα όταν το κλείσεις.
Ένα κινητό, αντίθετα, τρέχει όποια εφαρμογή του βάλεις. Γι' αυτό λέμε ότι το κινητό είναι υπολογιστής «γενικής χρήσης», ενώ το κομπιουτεράκι κάνει μόνο μία δουλειά.
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 8
Ασκήσεις
Σε ποια δουλειά του υπολογιστή ανήκουν τα ακουστικά: είσοδο, έξοδο ή αποθήκευση;
Σκαλί 1 από 4 · Βασική
Τα κατάφερες;
- Να περιγράφεις τις τέσσερις δουλειές κάθε υπολογιστή: είσοδο, επεξεργασία, έξοδο και αποθήκευση.
- Να κατατάσσεις συσκευές σε συσκευές εισόδου, εξόδου και αποθήκευσης.
- Να ξεχωρίζεις το υλικό από το λογισμικό.
- Να αναγνωρίζεις ότι το κινητό, η κονσόλα και το έξυπνο ρολόι είναι κι αυτά υπολογιστές.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.