Μετάβαση στο περιεχόμενο

Διαβάζω χάρτες

Υπόμνημα, χρώματα και είδη χαρτών: τι λέει ο καθένας και τι αποσιωπά.

20 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Γεωγραφία Ε΄ Δημοτικού, 4 ενότητες

Θα μάθεις να

  1. Να ξεχωρίζεις τα είδη χαρτών και τη δουλειά που κάνει το καθένα.
  2. Να διαβάζεις τα υψομετρικά χρώματα ενός φυσικού χάρτη.
  3. Να χρησιμοποιείς την κλίμακα για να εκτιμήσεις αποστάσεις.
  4. Να αναγνωρίζεις ότι κάθε χάρτης παραμορφώνει κάτι.

Δεν υπάρχει «ο χάρτης». Υπάρχουν χάρτες

Κάθε χάρτης φτιάχνεται για να απαντήσει σε μία ερώτηση, και τα υπόλοιπα τα αφήνει έξω:

ΕίδοςΑπαντάει στοΤι δείχνει
Φυσικόςπώς είναι το έδαφοςβουνά, πεδιάδες, ποτάμια, βάθη
Πολιτικόςποιος διοικεί τισύνορα, πρωτεύουσες, πόλεις
Οδικόςπώς θα πάωδρόμοι, χιλιομετρικές αποστάσεις
Θεματικόςπού συμβαίνει κάτιπληθυσμός, βροχή, καλλιέργειες

Ένας οδικός χάρτης που έδειχνε και βουνά και σύνορα και βροχοπτώσεις θα ήταν αδιάβαστος. Η αξία του χάρτη είναι ότι αφαιρεί.

Από τον χάρτη στο έδαφος

Κάθε χάρτης έχει τη δική του κλίμακα. Δες πόσο δρόμο σημαίνει ένα εκατοστό σε καθέναν.

Διάλεξε χάρτη

Τοπογραφικός — για πεζοπορία

Στον χάρτη

4 εκατοστά
Κάθε εκατοστό είναι
500 m
Στο έδαφος
2 km

Η κλίμακα αλλάζει τι μπορείς να δεις

Δύο χάρτες της ίδιας περιοχής, σε διαφορετική κλίμακα, δεν δείχνουν «περισσότερο» και «λιγότερο». Δείχνουν διαφορετικά πράγματα:

  • 1:50.0001 : 50.000 — βλέπεις μονοπάτια, ρέματα, μεμονωμένα σπίτια.
  • 1:5.000.0001 : 5.000.000 — βλέπεις ολόκληρη τη χώρα, και το χωριό σου δεν υπάρχει.

Κανένας από τους δύο δεν είναι καλύτερος. Είναι εργαλεία για άλλη δουλειά.

Ένα χέρι κρατά μια πυξίδα πάνω σε έναν πολύχρωμο χάρτη, πάνω από χιονισμένο έδαφος. Στον χάρτη φαίνονται λεπτές καφέ γραμμές, ένα μπλε ποτάμι με πολλές στροφές, πράσινα και κίτρινα κομμάτια και ροζ κύκλοι με αριθμούς.
Ένας χάρτης για προσανατολισμό στο δάσος, μαζί με πυξίδα. Είναι τόσο λεπτομερής που δείχνει κάθε στροφή του ποταμιού και κάθε μονοπάτι. Ένας χάρτης όλης της Ελλάδας σε μία σελίδα δεν θα έδειχνε τίποτα από αυτά: άλλη κλίμακα, άλλη δουλειά.Φωτογραφία: Yx teine · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Θέλεις να πας πεζοπορία σε ένα βουνό. Ποιον χάρτη παίρνεις;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Παράδειγμα 2

Σε χάρτη 1 : 500.000 μετράς 7 cm ανάμεσα σε δύο πόλεις. Πόσο απέχουν;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 7
Ποιος χάρτης δείχνει βουνά, πεδιάδες και βάθη θάλασσας;
Διαλέγω

Ερώτηση 1 από 7

Ασκήσεις

ΘυμάμαιΆσκηση 1 από 4

Ποιος χάρτης δείχνει σύνορα και πρωτεύουσες;

Γράφω

Σκαλί 1 από 4 · Θυμάμαι

Τα κατάφερες;

  • Να ξεχωρίζεις τα είδη χαρτών και τη δουλειά που κάνει το καθένα.
  • Να διαβάζεις τα υψομετρικά χρώματα ενός φυσικού χάρτη.
  • Να χρησιμοποιείς την κλίμακα για να εκτιμήσεις αποστάσεις.
  • Να αναγνωρίζεις ότι κάθε χάρτης παραμορφώνει κάτι.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;