Διαβάζω χάρτες
Υπόμνημα, χρώματα και είδη χαρτών: τι λέει ο καθένας και τι αποσιωπά.
20 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Γεωγραφία Ε΄ Δημοτικού, 4 ενότητες
Θα μάθεις να
- Να ξεχωρίζεις τα είδη χαρτών και τη δουλειά που κάνει το καθένα.
- Να διαβάζεις τα υψομετρικά χρώματα ενός φυσικού χάρτη.
- Να χρησιμοποιείς την κλίμακα για να εκτιμήσεις αποστάσεις.
- Να αναγνωρίζεις ότι κάθε χάρτης παραμορφώνει κάτι.
Δεν υπάρχει «ο χάρτης». Υπάρχουν χάρτες
Κάθε χάρτης φτιάχνεται για να απαντήσει σε μία ερώτηση, και τα υπόλοιπα τα αφήνει έξω:
| Είδος | Απαντάει στο | Τι δείχνει |
|---|---|---|
| Φυσικός | πώς είναι το έδαφος | βουνά, πεδιάδες, ποτάμια, βάθη |
| Πολιτικός | ποιος διοικεί τι | σύνορα, πρωτεύουσες, πόλεις |
| Οδικός | πώς θα πάω | δρόμοι, χιλιομετρικές αποστάσεις |
| Θεματικός | πού συμβαίνει κάτι | πληθυσμός, βροχή, καλλιέργειες |
Ένας οδικός χάρτης που έδειχνε και βουνά και σύνορα και βροχοπτώσεις θα ήταν αδιάβαστος. Η αξία του χάρτη είναι ότι αφαιρεί.
Η κλίμακα αλλάζει τι μπορείς να δεις
Δύο χάρτες της ίδιας περιοχής, σε διαφορετική κλίμακα, δεν δείχνουν «περισσότερο» και «λιγότερο». Δείχνουν διαφορετικά πράγματα:
- — βλέπεις μονοπάτια, ρέματα, μεμονωμένα σπίτια.
- — βλέπεις ολόκληρη τη χώρα, και το χωριό σου δεν υπάρχει.
Κανένας από τους δύο δεν είναι καλύτερος. Είναι εργαλεία για άλλη δουλειά.

Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Θέλεις να πας πεζοπορία σε ένα βουνό. Ποιον χάρτη παίρνεις;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Χρειάζεσαι μονοπάτια, ρέματα, απότομες πλαγιές και πηγές.
Ο πολιτικός χάρτης δείχνει σύνορα και πόλεις — άχρηστος εδώ. Ο οδικός δείχνει δρόμους για αυτοκίνητα.
Θέλεις τοπογραφικό χάρτη, με μικρό παρονομαστή στην κλίμακα, γύρω στο ή .
Εκεί κάθε εκατοστό είναι μερικές εκατοντάδες μέτρα, άρα το μονοπάτι φαίνεται ολόκληρο, με τις στροφές του.
Παράδειγμα 2
Σε χάρτη 1 : 500.000 μετράς 7 cm ανάμεσα σε δύο πόλεις. Πόσο απέχουν;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Πολλαπλασιάζω με τον παρονομαστή: cm.
Μετατρέπω: cm m km.
Απάντηση: περίπου χιλιόμετρα σε ευθεία γραμμή.
Προσοχή: ο δρόμος θα είναι μεγαλύτερος. Ο χάρτης έδωσε την απόσταση «του πουλιού», όχι του αυτοκινήτου.
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 7
Ασκήσεις
Ποιος χάρτης δείχνει σύνορα και πρωτεύουσες;
Σκαλί 1 από 4 · Θυμάμαι
Τα κατάφερες;
- Να ξεχωρίζεις τα είδη χαρτών και τη δουλειά που κάνει το καθένα.
- Να διαβάζεις τα υψομετρικά χρώματα ενός φυσικού χάρτη.
- Να χρησιμοποιείς την κλίμακα για να εκτιμήσεις αποστάσεις.
- Να αναγνωρίζεις ότι κάθε χάρτης παραμορφώνει κάτι.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.