Μετάβαση στο περιεχόμενο

Προσανατολισμός και συντεταγμένες

Πυξίδα, παράλληλοι και μεσημβρινοί: η διεύθυνση κάθε σημείου της Γης.

20 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Γεωγραφία Ε΄ Δημοτικού, 2 ενότητες

Θα μάθεις να

  1. Να προσανατολίζεσαι με τον ήλιο, την πυξίδα και τον χάρτη.
  2. Να εξηγείς τι είναι οι παράλληλοι και οι μεσημβρινοί.
  3. Να διαβάζεις γεωγραφικό πλάτος και μήκος ενός τόπου.
  4. Να εντοπίζεις την Ελλάδα πάνω στην υδρόγειο με συντεταγμένες.

Τρεις τρόποι να βρεις τον βορρά

  1. Με τον ήλιο. Ανατέλλει από την ανατολή και δύει στη δύση. Το μεσημέρι στην Ελλάδα βρίσκεται προς τον νότο, οπότε η σκιά σου δείχνει βόρεια.
  2. Με πυξίδα. Η βελόνα της είναι μαγνήτης και στρέφεται προς τον μαγνητικό βορρά, ό,τι κι αν κάνεις εσύ.
  3. Με τον χάρτη. Γυρνάς τον χάρτη ώσπου ο βορράς του να συμπέσει με τον πραγματικό βορρά. Τότε ό,τι βλέπεις μπροστά σου είναι και μπροστά στο χαρτί.

Δύο αριθμοί, ένα σημείο

Άλλαξε τους δύο αριθμούς και δες πώς ορίζεται μία μόνο θέση. Η υδρόγειος δουλεύει ακριβώς έτσι: πλάτος και μήκος.

Το σημείο(3 Α, 2 Β)Βορειοανατολικά — πάνω δεξιά στον χάρτη

Γεωγραφικό μήκος

3 Α

Γεωγραφικό πλάτος

2 Β
Δύο πόδια με μαύρα παπούτσια, το ένα δεξιά και το άλλο αριστερά από μια μεταλλική λωρίδα στο έδαφος. Στις πλάκες γύρω είναι χαραγμένα ονόματα πόλεων με αριθμούς.
Ο πρώτος μεσημβρινός στο Αστεροσκοπείο του Γκρίνουιτς, στο Λονδίνο. Η μεταλλική λωρίδα δείχνει πού περνάει. Με ένα πόδι σε κάθε πλευρά, ο επισκέπτης στέκεται ταυτόχρονα στο ανατολικό και στο δυτικό ημισφαίριο.Φωτογραφία: LondonHistoryatHome · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Πού βρίσκεται η Ελλάδα

Η χώρα απλώνεται περίπου ανάμεσα στους παράλληλους 3434 και 4242 βόρεια, και ανάμεσα στους μεσημβρινούς 1919 και 3030 ανατολικά.

Αυτό δεν είναι απλώς αριθμοί. Το γεωγραφικό πλάτος καθορίζει το κλίμα: όσο πλησιάζεις τον Ισημερινό, τόσο πιο κάθετα πέφτουν οι ακτίνες του ήλιου και τόσο πιο ζεστά κάνει.

Γι' αυτό η Κρήτη, που είναι νοτιότερα, έχει πιο ήπιο χειμώνα από τη Φλώρινα.

ΚατεύθυνσηΤι δίνει
Παράλληλοιοριζόντιοιπλάτος: βόρεια ή νότια
Μεσημβρινοίκατακόρυφοιμήκος: ανατολικά ή δυτικά

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Βρίσκεσαι σε δάσος χωρίς πυξίδα, στις 12 το μεσημέρι. Πώς βρίσκεις τον βορρά;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Παράδειγμα 2

Δύο πόλεις έχουν το ίδιο γεωγραφικό μήκος αλλά διαφορετικό πλάτος. Τι σημαίνει;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 7
Προς τα πού δείχνει η βελόνα της πυξίδας;
Διαλέγω

Ερώτηση 1 από 7

Ασκήσεις

ΘυμάμαιΆσκηση 1 από 4

Το μεσημέρι στην Ελλάδα, προς τα πού βρίσκεται ο ήλιος;

Γράφω

Σκαλί 1 από 4 · Θυμάμαι

Τα κατάφερες;

  • Να προσανατολίζεσαι με τον ήλιο, την πυξίδα και τον χάρτη.
  • Να εξηγείς τι είναι οι παράλληλοι και οι μεσημβρινοί.
  • Να διαβάζεις γεωγραφικό πλάτος και μήκος ενός τόπου.
  • Να εντοπίζεις την Ελλάδα πάνω στην υδρόγειο με συντεταγμένες.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;