Ο πληθυσμός και οι πόλεις της Ελλάδας
Πόσοι είμαστε, πού ζούμε, και γιατί τόσοι μαζεύτηκαν σε δύο πόλεις.
20 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Γεωγραφία Ε΄ Δημοτικού, 4 ενότητες
Θα μάθεις να
- Να λες περίπου πόσους κατοίκους έχει η Ελλάδα, σύμφωνα με την απογραφή του 2021.
- Να εξηγείς τι είναι η απογραφή και τι η πυκνότητα πληθυσμού.
- Να περιγράφεις πώς μοιράζεται ο πληθυσμός ανάμεσα σε πόλεις, χωριά, βουνά και νησιά.
- Να εξηγείς γιατί τόσοι άνθρωποι μαζεύτηκαν στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη.
Πόσοι είμαστε;
Για να ξέρει μια χώρα πόσα σχολεία, νοσοκομεία και δρόμους χρειάζεται, πρέπει πρώτα να ξέρει πόσοι ζουν σε αυτήν και πού. Γι' αυτό κάθε δέκα χρόνια γίνεται απογραφή: καταγράφονται όλοι οι μόνιμοι κάτοικοι, σπίτι σπίτι.
Την απογραφή στην Ελλάδα την κάνει η ΕΛΣΤΑΤ (Ελληνική Στατιστική Αρχή). Η τελευταία έγινε το και μέτρησε μόνιμους κατοίκους, δηλαδή περίπου δέκα και μισό εκατομμύρια.
Δέκα χρόνια νωρίτερα, το , ήταν περίπου εκατομμύρια. Ο πληθυσμός λοιπόν μειώθηκε λίγο, περίπου κατά στους . Γεννιούνται λιγότερα παιδιά απ' όσοι άνθρωποι πεθαίνουν, και στα χρόνια της οικονομικής κρίσης πολλοί νέοι έφυγαν για δουλειά στο εξωτερικό.
Πού ζούμε;
Οι κάτοικοι δεν είναι μοιρασμένοι ίσα στη χώρα. Δες πόσοι ζουν σε έξι από τις δεκατρείς περιφέρειες.
Η Αττική μόνη της έχει πάνω από εκατομμύρια κατοίκους, περίπου έναν στους τρεις Έλληνες. Δεύτερη έρχεται η Κεντρική Μακεδονία, με τη Θεσσαλονίκη. Οι άλλες πόλεις είναι πολύ μικρότερες: Πάτρα, Ηράκλειο, Λάρισα, Βόλος, Ιωάννινα.

Γιατί μαζεύτηκαν τόσοι σε δύο πόλεις;
Πριν από εβδομήντα χρόνια οι περισσότεροι Έλληνες ζούσαν σε χωριά. Από το και μετά, πολλές οικογένειες άφησαν τα χωριά και πήγαν στις πόλεις, κυρίως στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη. Αυτό λέγεται εσωτερική μετανάστευση.
Τι έβρισκαν εκεί:
- δουλειά σε εργοστάσια, γραφεία, καταστήματα, λιμάνια·
- σχολεία και πανεπιστήμια για τα παιδιά·
- νοσοκομεία και υπηρεσίες του κράτους.
Και κάθε πόλη είχε τους δικούς της λόγους να μεγαλώσει. Η Αθήνα είναι πρωτεύουσα από το και έχει δίπλα της τον Πειραιά, το μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας.
Τα χωριά που άδειασαν
Η άλλη όψη της ίδιας ιστορίας: πολλά ορεινά χωριά και μικρά νησιά άδειασαν. Έμειναν κυρίως ηλικιωμένοι, κάποια σχολεία έκλεισαν, και τον χειμώνα ορισμένα χωριά έχουν μόνο λίγους κατοίκους.
Στην απογραφή του μόνο δύο περιφέρειες είχαν περισσότερους κατοίκους από το : το Νότιο Αιγαίο και, ελάχιστα, η Κρήτη. Εκεί ο τουρισμός δίνει δουλειά, και ο κόσμος μένει ή έρχεται.
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Η Ελλάδα έχει περίπου εκατομμύρια κατοίκους και έκταση περίπου km². Πόση είναι η πυκνότητα πληθυσμού της;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Πυκνότητα = κάτοικοι διά έκταση.
Για να είναι εύκολη η διαίρεση, σβήνω τρία μηδενικά και από τους δύο αριθμούς: είναι το ίδιο με .
Δοκιμάζω: , πολύ κοντά στο .
Η πυκνότητα είναι λοιπόν περίπου κάτοικοι ανά km². Είναι μέσος όρος: στην Αθήνα ζουν πολύ περισσότεροι σε κάθε km², σε ένα βουνό της Πίνδου σχεδόν κανείς.
Παράδειγμα 2
Η Αττική και η περιφέρεια Βορείου Αιγαίου έχουν σχεδόν την ίδια έκταση, περίπου km² η καθεμιά. Ποια είναι πιο πυκνοκατοικημένη, και πόσες φορές;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Ίδια έκταση σημαίνει ότι αρκεί να συγκρίνω τους κατοίκους.
Αττική: περίπου . Βόρειο Αιγαίο: περίπου .
είναι περίπου , δηλαδή σχεδόν .
Στην Αττική ζουν σχεδόν είκοσι φορές περισσότεροι άνθρωποι σε κάθε τετραγωνικό χιλιόμετρο: περίπου ανά km², ενώ στο Βόρειο Αιγαίο περίπου .
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 8
Ασκήσεις
Κάθε πόσα χρόνια γίνεται απογραφή πληθυσμού στην Ελλάδα, και ποια υπηρεσία την κάνει;
Σκαλί 1 από 4 · Θυμάμαι
Τα κατάφερες;
- Να λες περίπου πόσους κατοίκους έχει η Ελλάδα, σύμφωνα με την απογραφή του 2021.
- Να εξηγείς τι είναι η απογραφή και τι η πυκνότητα πληθυσμού.
- Να περιγράφεις πώς μοιράζεται ο πληθυσμός ανάμεσα σε πόλεις, χωριά, βουνά και νησιά.
- Να εξηγείς γιατί τόσοι άνθρωποι μαζεύτηκαν στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.
Παιχνίδια
Παίξε εδώ, μέσα στην ενότητα, ή πάτα την κάρτα για να ανοίξει σε δική του σελίδα.