Δικαιώματα και υποχρεώσεις

Τι δικαιούσαι και τι οφείλεις

Δικαίωμα είναι κάτι που σου ανήκει επειδή είσαι άνθρωπος ή πολίτης, και το προστατεύει ο νόμος. Το έχουν όλοι το ίδιο: δεν το κερδίζεις, δεν το αγοράζεις, και κανείς δεν μπορεί να σου το πάρει όποτε θέλει.

Υποχρέωση είναι κάτι που οφείλεις στους άλλους ή στο κράτος, για να μπορούν και εκείνοι να έχουν τα δικαιώματά τους.

Η Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού (1989) γράφει τα δικαιώματα κάθε παιδιού κάτω από 18 χρονών. Μερικά από αυτά:

Και το ελληνικό Σύνταγμα λέει ότι όλοι οι Έλληνες έχουν δικαίωμα δωρεάν παιδείας σε όλες τις βαθμίδες (άρθρο 16).

Δικαίωμα ή προνόμιο;

Προνόμιο είναι ένα πλεονέκτημα που έχουν μόνο κάποιοι, όχι επειδή το δικαιούνται όλοι, αλλά επειδή είναι φίλοι, συγγενείς ή πλούσιοι, ή επειδή κάποιος τους το χάρισε.

Ένα παράδειγμα: όλα τα παιδιά της τάξης έχουν δικαίωμα στο διάλειμμα. Αν ένα παιδί βγαίνει πρώτο κάθε μέρα επειδή η θεία του είναι στο γραφείο του διευθυντή, αυτό είναι προνόμιο.

Το ελληνικό Σύνταγμα κλείνει την πόρτα σε ένα παλιό προνόμιο. Στο άρθρο 4 λέει: «Τίτλοι ευγένειας ή διάκρισης ούτε απονέμονται ούτε αναγνωρίζονται σε Έλληνες πολίτες.» Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν κόμηδες και βαρόνοι με ειδικά δικαιώματα. Και η πρώτη παράγραφος του ίδιου άρθρου το λέει καθαρά: «Οι Έλληνες είναι ίσοι ενώπιον του νόμου.»

Δικαίωμα, υποχρέωση ή προνόμιο;

Ρώτα: το έχουν όλοι; το οφείλουν όλοι; ή το έχουν μόνο κάποιοι, χωρίς να το δικαιούνται όλοι;

Τι είναι;

Οι πολίτες πληρώνουν φόρους ανάλογα με τις δυνάμεις τους

ΔικαίωμαΥποχρέωσηΠρονόμιο

0 / 9

Ας το σκεφτούμε μαζί

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση