Το όνομα και η ιθαγένεια
Πώς γίνεται κάποιος Έλληνας πολίτης: με τη γέννηση, με την υιοθεσία, με την πολιτογράφηση.
25 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να εξηγείς γιατί κάθε παιδί έχει δικαίωμα σε όνομα και σε ιθαγένεια.
- Να λες τι είναι η ιθαγένεια και τι διαφέρει από την καταγωγή.
- Να περιγράφεις τους τρεις βασικούς δρόμους για να γίνει κάποιος Έλληνας πολίτης: γέννηση, υιοθεσία, πολιτογράφηση.
- Να διαβάζεις ένα σύντομο άρθρο νόμου και να βρίσκεις τι λέει.
Ένα όνομα από την πρώτη μέρα
Όταν γεννιέται ένα παιδί, οι γονείς του δηλώνουν τη γέννηση στο ληξιαρχείο. Εκεί γράφεται ότι υπάρχει: πότε γεννήθηκε, πού, ποιοι είναι οι γονείς του. Από εκείνη τη μέρα το παιδί υπάρχει και για το κράτος.
Λίγο αργότερα παίρνει το μικρό του όνομα. Στην Ελλάδα το όνομα δίνεται είτε με τη βάπτιση είτε με μια δήλωση των γονιών στο ληξιαρχείο. Το επώνυμο το παίρνει από τους γονείς του.
Τα ονόματα είναι κάτι περισσότερο από λέξεις. Πολλά θυμίζουν έναν παππού ή μια γιαγιά. Άλλα έρχονται από αγίους, από την αρχαία Ελλάδα ή από άλλες γλώσσες. Σε κάθε τάξη υπάρχουν ονόματα που ακούγονται διαφορετικά, και όλα αξίζουν τον ίδιο σεβασμό: τα λες σωστά και δεν τα κοροϊδεύεις.
Τι είναι η ιθαγένεια
Ιθαγένεια είναι ο δεσμός ενός ανθρώπου με ένα κράτος. Ο Έλληνας πολίτης έχει ελληνική ταυτότητα και διαβατήριο. Από τα 17 ψηφίζει στις εκλογές. Έχει δικαιώματα που του εγγυάται το κράτος και υποχρεώσεις απέναντί του.
Ποιος είναι Έλληνας πολίτης; Το Σύνταγμα (άρθρο 4) λέει ότι Έλληνες πολίτες είναι όσοι έχουν τα προσόντα που ορίζει ο νόμος. Ο νόμος αυτός είναι ο Κώδικας Ελληνικής Ιθαγένειας (ν. 3284/2004).
Τρεις δρόμοι για να γίνεις Έλληνας πολίτης
1. Με τη γέννηση. Το παιδί Έλληνα ή Ελληνίδας είναι Έλληνας πολίτης από τη στιγμή που γεννιέται (άρθρο 1). Αρκεί ένας από τους δύο γονείς να είναι Έλληνας πολίτης, και δεν έχει σημασία σε ποια χώρα γεννήθηκε το παιδί.
2. Με την υιοθεσία. Ένα παιδί από άλλη χώρα, που το υιοθετεί πριν ενηλικιωθεί ένας Έλληνας ή μια Ελληνίδα, γίνεται Έλληνας πολίτης από τη μέρα της υιοθεσίας (άρθρο 3).
3. Με την πολιτογράφηση. Ένας ενήλικος από άλλη χώρα μπορεί να κάνει αίτηση να γίνει Έλληνας πολίτης. Πρέπει να ζει νόμιμα στην Ελλάδα για πολλά χρόνια (κατά κανόνα επτά) και να μην έχει καταδικαστεί για σοβαρό έγκλημα. Περνά και εξετάσεις στα ελληνικά, στην ιστορία και στον πολιτισμό της χώρας. Αν η αίτηση εγκριθεί, δίνει όρκο. Τα ανήλικα παιδιά του γίνονται τότε κι αυτά Έλληνες πολίτες.
Ας το σκεφτούμε μαζί
Παράδειγμα 1
Η Άννα γεννήθηκε στη Γερμανία, από Έλληνα πατέρα και Γερμανίδα μητέρα. Είναι Ελληνίδα πολίτης;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 2
Γιατί η πολιτογράφηση ζητάει χρόνια ζωής στη χώρα και εξετάσεις;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ασκήσεις
Πρώτα ερωτήσεις με επιλογές: διαλέγεις, πατάς «Έλεγξε» και μαθαίνεις αμέσως αν το βρήκες και γιατί. Στο τέλος, λίγες ασκήσεις χωρίς επιλογές — εκεί κρύβεται μόνο η απάντηση.
Τα κατάφερες;
- Να εξηγείς γιατί κάθε παιδί έχει δικαίωμα σε όνομα και σε ιθαγένεια.
- Να λες τι είναι η ιθαγένεια και τι διαφέρει από την καταγωγή.
- Να περιγράφεις τους τρεις βασικούς δρόμους για να γίνει κάποιος Έλληνας πολίτης: γέννηση, υιοθεσία, πολιτογράφηση.
- Να διαβάζεις ένα σύντομο άρθρο νόμου και να βρίσκεις τι λέει.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.