Μοτίβα και εξισώσεις με κρυμμένο αριθμό
Το κουτάκι που ψάχνεις είναι ο πρόγονος του x.
15 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά Δ΄ Δημοτικού, 1 ενότητα
Θα μάθεις να
- Να συνεχίζεις ένα μοτίβο βρίσκοντας τον κανόνα του.
- Να διαβάζεις το ίσον ως ισορροπία, όχι ως «το αποτέλεσμα είναι».
- Να βρίσκεις τον κρυμμένο αριθμό με την αντίστροφη πράξη.
- Να ελέγχεις την απάντηση βάζοντάς την πίσω στην εξίσωση.
Ένα μοτίβο είναι ένας κανόνας
Τι έρχεται μετά; Δεν μαντεύεις — βρίσκεις τον κανόνα.
Κοίτα τι αλλάζει από τον έναν στον επόμενο: κάθε φορά. Άρα ο επόμενος είναι .
Άλλα μοτίβα αλλάζουν με πολλαπλασιασμό:
Το ίσον σημαίνει «ζυγίζουν το ίδιο»
Πολλοί διαβάζουν το σαν κουμπί: «πάτα και δώσε αποτέλεσμα». Δεν είναι αυτό.
Το λέει ότι οι δύο πλευρές έχουν την ίδια αξία. Σαν ζυγαριά σε ισορροπία.
Γι' αυτό βγάζει νόημα κάτι σαν:
Δεν λέει «βάλε κάτι και υπολόγισε». Λέει: ποιος αριθμός κάνει τις δύο πλευρές ίσες;
Ο Άκης δοκιμάζει
Βρες τι κρύβεται στο κουτί.
Η αντίστροφη πράξη το λύνει με τη μία
Οι δοκιμές δουλεύουν, αλλά είναι αργές. Υπάρχει σίγουρος δρόμος:
| Εξίσωση | Αντίστροφη πράξη | Λύση |
|---|---|---|
| αφαίρεση | ||
| πρόσθεση | ||
| διαίρεση | ||
| πολλαπλασιασμός |
Προσοχή στη σειρά όταν αφαιρείς ή διαιρείς
Όταν το κουτί αφαιρείται, ρωτάς «πόσο έφυγε;». Στο έφυγαν .
Όταν το κουτί διαιρεί, ρωτάς «σε πόσα ίσα κομμάτια χωρίστηκε;». Στο είναι κομμάτια. Έλεγχος: ✓
Εδώ το κουτί αφαιρείται. Μεγάλωσέ το και δες τι παθαίνει η αριστερή πλευρά.
Ο έλεγχος είναι υποχρεωτικός
Βρήκες ; Βάλ' το πίσω:
Ένα δευτερόλεπτο, και ξέρεις σίγουρα.
Παραδείγματα
Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1
Λύσε: ☐ × 7 = 56
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Το κουτί πολλαπλασιάζεται με . Η αντίστροφη πράξη είναι η διαίρεση.
Έλεγχος: ✓
Παράδειγμα 2
Λύσε: 84 − ☐ = 29
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Εδώ το κουτί αφαιρείται, άρα προσοχή στη σειρά.
Σκέψου το ως: από το έφυγε κάτι και έμεινε . Πόσο έφυγε;
Έλεγχος: ✓
Πρόσεξε ότι εδώ η λύση είναι αφαίρεση, όχι πρόσθεση — γιατί το κουτί ήταν στη θέση του αφαιρετέου.
Παράδειγμα 3
Συνέχισε: 5, 11, 23, 47, …
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Δοκιμάζω πρόσθεση: , αλλά . Δεν είναι σταθερή — δεν είναι απλή πρόσθεση.
Δοκιμάζω πολλαπλασιασμό: , όχι · , όχι . Κοντά στο , αλλά κάθε φορά βγαίνει ένα παραπάνω.
Δοκιμάζω συνδυασμό: ✓, ✓, ✓
Ο κανόνας είναι «διπλασίασε και πρόσθεσε ».
Επόμενος: .
Το σημαντικό: δοκίμασα τον κανόνα και στα τρία ζευγάρια πριν τον εμπιστευτώ.
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 8
Ασκήσεις
Λύσε:
Σκαλί 1 από 4 · Για ζέσταμα
Τα κατάφερες;
- Να συνεχίζεις ένα μοτίβο βρίσκοντας τον κανόνα του.
- Να διαβάζεις το ίσον ως ισορροπία, όχι ως «το αποτέλεσμα είναι».
- Να βρίσκεις τον κρυμμένο αριθμό με την αντίστροφη πράξη.
- Να ελέγχεις την απάντηση βάζοντάς την πίσω στην εξίσωση.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.