Πίνακες και γραφήματα

Ένα τετράδιο με κουτάκια

Η τάξη ψήφισε ποιο φρούτο θα φέρει για το κολατσιό της Παρασκευής. Στον πίνακα γράφτηκαν ραβδώσεις. Τώρα θέλετε να τα περάσετε στον υπολογιστή και να φτιάξετε ένα ωραίο γράφημα για την πόρτα της τάξης.

Γι' αυτή τη δουλειά υπάρχει ένα ειδικό πρόγραμμα: το λογιστικό φύλλο (στα αγγλικά spreadsheet). Τέτοια προγράμματα είναι, για παράδειγμα, το LibreOffice Calc ή το Excel. Όλα δουλεύουν με τον ίδιο τρόπο.

Όταν το ανοίξεις, βλέπεις ένα μεγάλο πλέγμα, σαν τετράδιο με κουτάκια:

• Οι στήλες πάνε από πάνω προς τα κάτω και έχουν γράμματα: A, B, C, D… (λατινικά γράμματα, ακόμα και όταν το πρόγραμμα είναι στα ελληνικά).
• Οι γραμμές πάνε από αριστερά προς τα δεξιά και έχουν αριθμούς: 1, 2, 3, 4…
• Κάθε κουτάκι λέγεται κελί. Εκεί γράφεις μία λέξη ή έναν αριθμό.

Κάθε κελί έχει διεύθυνση

Πώς λες σε κάποιον «γράψε το 7 σε εκείνο το κουτάκι»; Του δίνεις τη διεύθυνση του κελιού: πρώτα το γράμμα της στήλης και μετά τον αριθμό της γραμμής.

Να ο πίνακας με τις ψήφους, όπως φαίνεται στο λογιστικό φύλλο:

Η λέξη «Μπανάνα» είναι στη στήλη A, γραμμή 3. Η διεύθυνσή της είναι A3. Ο αριθμός 9 είναι στη στήλη B, γραμμή 4: διεύθυνση B4.

Είναι σαν τη ναυμαχία: για να βρεις ένα τετράγωνο λες γράμμα και αριθμό. Εδώ η σειρά είναι πάντα γράμμα πρώτα.

Από τον πίνακα στο γράφημα

Όταν τα δεδομένα είναι στη θέση τους, το γράφημα φτιάχνεται σε τρία βήματα:

1. Επιλέγεις τα κελιά: πατάς στο A1 και σέρνεις ως το B5. Τα κελιά χρωματίζονται.
2. Από το μενού Εισαγωγή διαλέγεις Γράφημα.
3. Διαλέγεις τι είδους γράφημα θέλεις: εδώ ραβδόγραμμα (στα προγράμματα μπορεί να λέγεται «στήλες»). Του δίνεις έναν τίτλο, π.χ. «Το φρούτο της Παρασκευής».

Το πρόγραμμα βάζει τα ονόματα από τη στήλη A κάτω από τις ράβδους και φτιάχνει κάθε ράβδο όσο ψηλή λέει ο αριθμός της στήλης B.

Ο αριθμός αλλάζει, το γράφημα ακολουθεί

Εδώ είναι το μεγάλο πλεονέκτημα του υπολογιστή. Αν στο χαρτί κάνεις λάθος σε έναν αριθμό, ξαναζωγραφίζεις όλο το γράφημα. Στο λογιστικό φύλλο αλλάζεις μόνο τον αριθμό στο κελί, και η ράβδος ψηλώνει ή κονταίνει μόνη της.

Το ίδιο κάνει και το πρόγραμμα όταν του ζητήσεις ένα άθροισμα: αν αλλάξει ένας αριθμός, αλλάζει και το σύνολο, χωρίς να ξαναμετρήσεις.

Το σύνολο έγινε 26, γιατί ψήφισαν δύο παιδιά ακόμα. Το πορτοκάλι κερδίζει ακόμα, αλλά η διαφορά από το τελευταίο μίκρυνε.

Καλές συνήθειες

Ας το κάνουμε μαζί