Ο Μέγας Αλέξανδρος

Ένα βασίλειο στον βορρά

Μετά τον Πελοποννησιακό πόλεμο οι πόλεις του νότου ήταν κουρασμένες και συνέχισαν να μαλώνουν μεταξύ τους. Τότε δυνάμωσε ένα βασίλειο στον βορρά: η Μακεδονία.

Οι Μακεδόνες ήταν ελληνικό φύλο. Δεν ζούσαν σε πόλεις-κράτη σαν την Αθήνα, αλλά σε ένα βασίλειο με βασιλιά. Πρωτεύουσά τους ήταν η Πέλλα, και οι παλιοί βασιλιάδες θάβονταν στις Αιγές, κοντά στη σημερινή Βεργίνα.

Το 359 π.Χ. βασιλιάς έγινε ο Φίλιππος Β΄. Ήταν έξυπνος και επίμονος. Οργάνωσε τον στρατό με έναν νέο τρόπο: τη μακεδονική φάλαγγα. Οι στρατιώτες στέκονταν σε πυκνές σειρές, κρατώντας τη σάρισα, ένα δόρυ μήκους πέντε με έξι μέτρων. Μπροστά στη φάλαγγα ο εχθρός έβλεπε έναν τοίχο από αιχμές.

Το 338 π.Χ., στη μάχη της Χαιρώνειας, ο Φίλιππος νίκησε την Αθήνα και τη Θήβα. Μετά κάλεσε τις ελληνικές πόλεις σε ένα συνέδριο στην Κόρινθο. Εκεί αποφασίστηκε μια κοινή εκστρατεία εναντίον των Περσών, με αρχηγό τον Φίλιππο.

Την εκστρατεία όμως δεν πρόλαβε να την κάνει. Το 336 π.Χ. ο Φίλιππος δολοφονήθηκε στις Αιγές, σε μια γιορτή. Βασιλιάς έγινε ο γιος του, ο Αλέξανδρος, μόλις 20 χρονών.

Ο νεαρός βασιλιάς

Ο Αλέξανδρος γεννήθηκε το 356 π.Χ. στην Πέλλα. Όταν ήταν έφηβος, ο πατέρας του κάλεσε να τον διδάξει ο φιλόσοφος Αριστοτέλης, ένας από τους πιο σοφούς ανθρώπους της εποχής. Στη Μίεζα, κοντά στη σημερινή Νάουσα, ο Αλέξανδρος έμαθε φιλοσοφία, ιατρική, φυτά και ζώα, και αγάπησε τον Όμηρο.

Οι αρχαίοι συγγραφείς λένε ότι, όταν ήταν παιδί, δάμασε ένα άγριο άλογο που κανείς δεν μπορούσε να καβαλήσει. Είχε προσέξει ότι το άλογο φοβόταν τη σκιά του, και το γύρισε προς τον ήλιο. Το άλογο αυτό, ο Βουκεφάλας, τον ακολούθησε σε όλη την εκστρατεία.

Η μεγάλη εκστρατεία

Το 334 π.Χ. ο Αλέξανδρος πέρασε τον Ελλήσποντο με περίπου 40.000 άνδρες και μπήκε στην Ασία. Απέναντί του ήταν η Περσική αυτοκρατορία, η πιο μεγάλη του κόσμου τότε, με βασιλιά τον Δαρείο Γ΄.

Τρεις μεγάλες μάχες έκριναν τον πόλεμο:

Ανάμεσα στις μάχες ο Αλέξανδρος πήγε στην Αίγυπτο. Οι Αιγύπτιοι τον δέχτηκαν ως απελευθερωτή από τους Πέρσες. Εκεί, το 331 π.Χ., στις ακτές της Μεσογείου, ίδρυσε την Αλεξάνδρεια, που έγινε η πιο φημισμένη από τις πολλές πόλεις που πήραν το όνομά του.

Μετά τα Γαυγάμηλα ο Αλέξανδρος μπήκε στη Βαβυλώνα και στις πρωτεύουσες των Περσών. Ο Δαρείος σκοτώθηκε από δικούς του ανθρώπους ενώ έφευγε.

Ως την Ινδία

Ο Αλέξανδρος δεν σταμάτησε. Πέρασε ερήμους και ψηλά βουνά, στο σημερινό Αφγανιστάν. Εκεί παντρεύτηκε τη Ρωξάνη, κόρη ενός ντόπιου άρχοντα.

Το 326 π.Χ. έφτασε στην Ινδία και στον ποταμό Υδάσπη νίκησε τον βασιλιά Πώρο, που είχε στον στρατό του ελέφαντες. Μετά τη μάχη, οι πηγές λένε ότι ο Αλέξανδρος τον άφησε να κυβερνά το βασίλειό του.

Ήθελε να προχωρήσει κι άλλο, ως την άκρη του κόσμου. Οι στρατιώτες του όμως, μετά από οκτώ χρόνια μακριά από το σπίτι τους, αρνήθηκαν. Ο Αλέξανδρος γύρισε πίσω.

Το 323 π.Χ., στη Βαβυλώνα, αρρώστησε με πυρετό και πέθανε. Ήταν μόλις 32 χρονών.

Δύο κόσμοι ανακατεύονται

Ο Αλέξανδρος δεν ήθελε μόνο να νικήσει. Ήθελε να κυβερνήσει τους λαούς που κατέκτησε. Κράτησε Πέρσες άρχοντες στις θέσεις τους, φόρεσε ρούχα με στοιχεία της περσικής ενδυμασίας, και στα Σούσα οργάνωσε έναν μεγάλο γάμο, όπου Μακεδόνες αξιωματικοί παντρεύτηκαν Περσίδες.

Σε όλη την Ανατολή ίδρυσε πόλεις. Εκεί εγκαταστάθηκαν Έλληνες, με θέατρα, γυμνάσια και αγορές. Έτσι η ελληνική γλώσσα έφτασε από την Αίγυπτο ως την Ινδία, και οι Έλληνες γνώρισαν με τη σειρά τους τη γνώση και τις συνήθειες της Ανατολής.

Ας το σκεφτούμε μαζί