Μετάβαση στο περιεχόμενο

Το φυσικό περιβάλλον της Ελλάδας

Βουνά, θάλασσες και νησιά: γιατί η Ελλάδα μοιάζει έτσι.

20 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Μελέτη Περιβάλλοντος Δ΄ Δημοτικού, §1, 2

Θα μάθεις να

  1. Να περιγράφεις το ανάγλυφο της Ελλάδας με τρεις λέξεις: βουνά, θάλασσα, νησιά.
  2. Να ονομάζεις μεγάλα βουνά, ποτάμια και θάλασσες της χώρας.
  3. Να συνδέεις το ανάγλυφο με τον τρόπο ζωής των ανθρώπων.
  4. Να εξηγείς γιατί η Ελλάδα έχει τόσο μεγάλη ακτογραμμή.

Τρεις λέξεις για μια χώρα

Αν έπρεπε να περιγράψεις την Ελλάδα σε τρεις λέξεις, θα ήταν: βουνά, θάλασσα, νησιά.

Τα τρία τέταρτα της χώρας είναι ορεινά ή ημιορεινά. Πουθενά στην ηπειρωτική Ελλάδα δεν απέχεις πολύ από τη θάλασσα: το πολύ λίγο πάνω από εκατό χιλιόμετρα. Και τα νησιά, μαζί με τις μικρές νησίδες, είναι χιλιάδες, αν και κατοικούνται μόνο περίπου διακόσια.

Τέσσερα ψηλά βουνά της Ελλάδας, σε μέτρα

Σύγκρινε τα ύψη. Πόσο ψηλότερος είναι ο Όλυμπος από τον Σμόλικα; Βρες το από τους αριθμούς πάνω στις ράβδους.

Όλυμπος: 2.917Σμόλικας: 2.637Παρνασσός: 2.457Ταΰγετος: 2.404

Στον χάρτη η Πίνδος είναι η καφέ διακεκομμένη γραμμή στη μέση της χώρας. Τα Ιωάννινα είναι στα δυτικά της, η Αθήνα στα ανατολικά. Πιο πάνω, δεξιά, είναι ο Όλυμπος.

Χάρτης της Ελλάδας με την οροσειρά της Πίνδου, τον Όλυμπο, τα Ιωάννινα δυτικά της Πίνδου και την Αθήνα ανατολικά.ΠίνδοςΌλυμποςΙωάννιναΑθήνα
Ψηλά βουνά με απότομες πλαγιές, σκεπασμένες από πυκνό δάσος, κάτω από καθαρό γαλάζιο ουρανό. Μπροστά, κορμοί από πεύκα.
Ο Σμόλικας, στη βόρεια Πίνδο: το δεύτερο ψηλότερο βουνό της Ελλάδας, μετά τον Όλυμπο. Δες πόσο δάσος σκεπάζει τις πλαγιές. Στη δυτική πλευρά της Πίνδου βρέχει πολύ.Φωτογραφία: Eleni Alexiou · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Νερά και θάλασσες

ΠοτάμιαΛίμνεςΘάλασσες
Αλιάκμονας, Αχελώος, Πηνειός, ΈβροςΤριχωνίδα, Βεγορίτιδα, ΚερκίνηΑιγαίο, Ιόνιο, Κρητικό, Λιβυκό

Τα ελληνικά ποτάμια είναι μικρά και ορμητικά: κατεβαίνουν από ψηλά βουνά σε μικρή απόσταση. Δεν μοιάζουν με τα μεγάλα, αργά ποτάμια της κεντρικής Ευρώπης.

Βρες στον χάρτη τα τέσσερα ποτάμια του πίνακα και την Τριχωνίδα, τη μεγαλύτερη φυσική λίμνη της Ελλάδας. Ο Αχελώος χύνεται στο Ιόνιο, τα άλλα τρία στο Αιγαίο.

Χάρτης της Ελλάδας με τέσσερα ποτάμια, τον Αλιάκμονα, τον Αχελώο, τον Πηνειό και τον Έβρο, και τη λίμνη Τριχωνίδα.ΑλιάκμοναςΑχελώοςΠηνειόςΈβροςΤριχωνίδαΠοτάμια: © OpenStreetMap contributors

Γιατί τόσες ακτές

Η ελληνική ακτογραμμή ξεπερνά τα δεκατρείς χιλιάδες χιλιόμετρα — από τις μεγαλύτερες της Ευρώπης, για μια χώρα μικρή σε έκταση.

Ο λόγος είναι το σχήμα: η στεριά μπαίνει μέσα στη θάλασσα με χερσονήσους και κόλπους, και γύρω της υπάρχουν χιλιάδες νησιά, το καθένα με δική του ακτή.

Δορυφορική εικόνα της Ελλάδας: πράσινη και καφετιά στεριά με πολλές χερσονήσους και κόλπους, σκούρα μπλε θάλασσα και δεκάδες νησιά. Στα βουνά αριστερά, άσπρα σημάδια.
Η Ελλάδα από δορυφόρο, την άνοιξη. Βρες την Πελοπόννησο κάτω αριστερά, τη Χαλκιδική με τα τρία «δάχτυλα» πάνω, και τα νησιά του Αιγαίου δεξιά. Τα άσπρα σημάδια αριστερά είναι χιόνι στις κορυφές της Πίνδου.Φωτογραφία: Jeff Schmaltz, MODIS Land Rapid Response Team, NASA GSFC · κοινό κτήμα · Wikimedia Commons

Παραδείγματα

Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1

Γιατί τα Ιωάννινα έχουν πολύ περισσότερη βροχή από την Αθήνα;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Παράδειγμα 2

Γιατί η Ελλάδα ανέπτυξε από πολύ νωρίς τη ναυτιλία;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Πολλαπλή επιλογή

ΔιάλεξεΆσκηση 1 από 7
Ποιο είναι το ψηλότερο βουνό της Ελλάδας;
Διαλέγω

Ερώτηση 1 από 7

Ασκήσεις

ΘυμάμαιΆσκηση 1 από 5

Πόσα περίπου νησιά έχει η Ελλάδα;

Γράφω

Σκαλί 1 από 4 · Θυμάμαι

Τα κατάφερες;

  • Να περιγράφεις το ανάγλυφο της Ελλάδας με τρεις λέξεις: βουνά, θάλασσα, νησιά.
  • Να ονομάζεις μεγάλα βουνά, ποτάμια και θάλασσες της χώρας.
  • Να συνδέεις το ανάγλυφο με τον τρόπο ζωής των ανθρώπων.
  • Να εξηγείς γιατί η Ελλάδα έχει τόσο μεγάλη ακτογραμμή.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;