Το φυσικό περιβάλλον της Ελλάδας
Βουνά, θάλασσες και νησιά: γιατί η Ελλάδα μοιάζει έτσι.
20 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Μελέτη Περιβάλλοντος Δ΄ Δημοτικού, §1, 2
Θα μάθεις να
- Να περιγράφεις το ανάγλυφο της Ελλάδας με τρεις λέξεις: βουνά, θάλασσα, νησιά.
- Να ονομάζεις μεγάλα βουνά, ποτάμια και θάλασσες της χώρας.
- Να συνδέεις το ανάγλυφο με τον τρόπο ζωής των ανθρώπων.
- Να εξηγείς γιατί η Ελλάδα έχει τόσο μεγάλη ακτογραμμή.
Τρεις λέξεις για μια χώρα
Αν έπρεπε να περιγράψεις την Ελλάδα σε τρεις λέξεις, θα ήταν: βουνά, θάλασσα, νησιά.
Τα τρία τέταρτα της χώρας είναι ορεινά ή ημιορεινά. Πουθενά στην ηπειρωτική Ελλάδα δεν απέχεις πολύ από τη θάλασσα: το πολύ λίγο πάνω από εκατό χιλιόμετρα. Και τα νησιά, μαζί με τις μικρές νησίδες, είναι χιλιάδες, αν και κατοικούνται μόνο περίπου διακόσια.
Στον χάρτη η Πίνδος είναι η καφέ διακεκομμένη γραμμή στη μέση της χώρας. Τα Ιωάννινα είναι στα δυτικά της, η Αθήνα στα ανατολικά. Πιο πάνω, δεξιά, είναι ο Όλυμπος.

Νερά και θάλασσες
| Ποτάμια | Λίμνες | Θάλασσες |
|---|---|---|
| Αλιάκμονας, Αχελώος, Πηνειός, Έβρος | Τριχωνίδα, Βεγορίτιδα, Κερκίνη | Αιγαίο, Ιόνιο, Κρητικό, Λιβυκό |
Τα ελληνικά ποτάμια είναι μικρά και ορμητικά: κατεβαίνουν από ψηλά βουνά σε μικρή απόσταση. Δεν μοιάζουν με τα μεγάλα, αργά ποτάμια της κεντρικής Ευρώπης.
Βρες στον χάρτη τα τέσσερα ποτάμια του πίνακα και την Τριχωνίδα, τη μεγαλύτερη φυσική λίμνη της Ελλάδας. Ο Αχελώος χύνεται στο Ιόνιο, τα άλλα τρία στο Αιγαίο.
Γιατί τόσες ακτές
Η ελληνική ακτογραμμή ξεπερνά τα δεκατρείς χιλιάδες χιλιόμετρα — από τις μεγαλύτερες της Ευρώπης, για μια χώρα μικρή σε έκταση.
Ο λόγος είναι το σχήμα: η στεριά μπαίνει μέσα στη θάλασσα με χερσονήσους και κόλπους, και γύρω της υπάρχουν χιλιάδες νησιά, το καθένα με δική του ακτή.

Παραδείγματα
Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1
Γιατί τα Ιωάννινα έχουν πολύ περισσότερη βροχή από την Αθήνα;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Τα Ιωάννινα βρίσκονται δυτικά της Πίνδου, η Αθήνα ανατολικά.
Τα σύννεφα έρχονται συνήθως από τα δυτικά, φορτωμένα υγρασία από το Ιόνιο.
Μόλις συναντήσουν την Πίνδο, ανεβαίνουν, κρυώνουν και ρίχνουν το νερό τους στη δυτική πλευρά.
Όταν περνούν απέναντι, έχουν ήδη αδειάσει.
Ένα βουνό αλλάζει τον καιρό δύο περιοχών ταυτόχρονα.
Παράδειγμα 2
Γιατί η Ελλάδα ανέπτυξε από πολύ νωρίς τη ναυτιλία;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Τα βουνά χωρίζουν τη στεριά: η μετακίνηση από τόπο σε τόπο με τα πόδια ήταν αργή και δύσκολη.
Η θάλασσα, αντίθετα, είναι παντού και ενώνει αντί να χωρίζει.
Για έναν κάτοικο νησιού ή παραλίας, το πλοίο ήταν ο φυσικός δρόμος.
Γι' αυτό η ναυτιλία δεν είναι σύμπτωση αλλά συνέπεια της γεωγραφίας.
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 7
Ασκήσεις
Πόσα περίπου νησιά έχει η Ελλάδα;
Σκαλί 1 από 4 · Θυμάμαι
Τα κατάφερες;
- Να περιγράφεις το ανάγλυφο της Ελλάδας με τρεις λέξεις: βουνά, θάλασσα, νησιά.
- Να ονομάζεις μεγάλα βουνά, ποτάμια και θάλασσες της χώρας.
- Να συνδέεις το ανάγλυφο με τον τρόπο ζωής των ανθρώπων.
- Να εξηγείς γιατί η Ελλάδα έχει τόσο μεγάλη ακτογραμμή.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.