Τρίγωνα, τετράπλευρα και κύκλος
Ποιο σχήμα είναι ποιο, και πώς το αναγνωρίζεις από τις ιδιότητές του.
15 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά Γ΄ Δημοτικού, §3, 16
Θα μάθεις να
- Να ξεχωρίζεις τα τρίγωνα από τις πλευρές και τις γωνίες τους.
- Να ονομάζεις τα τετράπλευρα και να ξέρεις ποιο είναι είδος ποιου.
- Να χρησιμοποιείς τους όρους κέντρο, ακτίνα και διάμετρος στον κύκλο.
- Να κρίνεις ένα σχήμα από τις ιδιότητές του, όχι από το πώς φαίνεται.
Το όνομα βγαίνει από τις ιδιότητες
Ένα σχήμα είναι τετράγωνο όχι επειδή «μοιάζει», αλλά επειδή έχει τέσσερις ίσες πλευρές και τέσσερις ορθές γωνίες. Μαθαίνεις τι να κοιτάς.
Ο Άκης δοκιμάζει
Ένα τετράγωνο κάθεται στραβά, ένα τρίγωνο ανάποδα. Άλλαξε το όνομά τους;
Το γυρισμένο τετράγωνο έχει ακόμα ίσες πλευρές και ορθές γωνίες. Γύρισες το σχήμα, όχι τις ιδιότητές του, άρα ούτε το όνομά του.
Τρίγωνα: δύο τρόποι να τα ξεχωρίσεις
Από τις πλευρές:
| Όνομα | Πλευρές |
|---|---|
| Ισόπλευρο | και οι ίσες |
| Ισοσκελές | οι ίσες |
| Σκαληνό | καμία ίση |
Από τις γωνίες:
| Όνομα | Γωνίες |
|---|---|
| Ορθογώνιο | έχει μία ορθή, σαν τη γωνία του τετραδίου |
| Οξυγώνιο | όλες μικρότερες από ορθή |
| Αμβλυγώνιο | έχει μία μεγαλύτερη από ορθή |
Τετράπλευρα: μια οικογένεια
Όλα έχουν πλευρές. Διαφέρουν στο πόσα ζητάνε.
- Τετράπλευρο — πλευρές, τίποτα άλλο.
- Παραλληλόγραμμο — οι απέναντι πλευρές παράλληλες και ίσες. (Παράλληλες: δεν συναντιούνται ποτέ, όπως οι γραμμές του τετραδίου.)
- Ορθογώνιο — παραλληλόγραμμο με ορθές γωνίες.
- Ρόμβος — παραλληλόγραμμο με ίσες πλευρές.
- Τετράγωνο — και τα δύο μαζί: ίσες πλευρές και ορθές γωνίες.
Ένα σχήμα μπορεί να έχει πολλά ονόματα. Δοκίμασε όλα τα ονόματα.
Ο κύκλος: τρεις λέξεις
Ο κύκλος δεν έχει πλευρές ούτε γωνίες. Έχει κέντρο, και γύρω του, πάντα στην ίδια απόσταση, την περιφέρεια.
- Ακτίνα — από το κέντρο ως την περιφέρεια.
- Διάμετρος — από άκρη σε άκρη, περνώντας από το κέντρο.
διάμετρος = 2 × ακτίνα
Παραδείγματα
Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1
Ένα τρίγωνο έχει πλευρές 5, 5 και 8 εκατοστά. Πώς λέγεται;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Δύο πλευρές ίσες ( και ), η τρίτη διαφορετική.
Δύο ίσες πλευρές → ισοσκελές.
Όχι ισόπλευρο (θέλει τρεις ίσες), όχι σκαληνό (θέλει καμία ίση).
Παράδειγμα 2
Είναι κάθε ορθογώνιο τετράγωνο;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Το ορθογώνιο έχει ορθές γωνίες. Το τετράγωνο θέλει και ίσες πλευρές.
Ένα ορθογώνιο έχει τις γωνίες, όχι τις ίσες πλευρές.
Όχι. Κάθε τετράγωνο είναι ορθογώνιο, αλλά όχι κάθε ορθογώνιο τετράγωνο.
Παράδειγμα 3
Ένας κύκλος έχει ακτίνα 6 εκατοστά. Πόση είναι η διάμετρος;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Η διάμετρος περνάει από το κέντρο, άρα είναι δύο ακτίνες.
Η διάμετρος είναι εκατοστά.
Αντίστροφα: διάμετρος εκ. → ακτίνα εκ.
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 8
Ασκήσεις
Ένας κύκλος έχει ακτίνα εκατοστά. Πόση είναι η διάμετρός του;
Σκαλί 1 από 4 · Για ζέσταμα
Τα κατάφερες;
- Να ξεχωρίζεις τα τρίγωνα από τις πλευρές και τις γωνίες τους.
- Να ονομάζεις τα τετράπλευρα και να ξέρεις ποιο είναι είδος ποιου.
- Να χρησιμοποιείς τους όρους κέντρο, ακτίνα και διάμετρος στον κύκλο.
- Να κρίνεις ένα σχήμα από τις ιδιότητές του, όχι από το πώς φαίνεται.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.