Ο Προμηθέας και οι πρώτοι άνθρωποι

Δύο αδέρφια με παράξενα ονόματα

Ο Δίας είχε πια νικήσει τους Τιτάνες και βασίλευε στον Όλυμπο. Στη γη όμως δεν υπήρχαν ακόμα άνθρωποι.

Ο μύθος λέει ότι τους έφτιαξε ένας Τιτάνας, ο Προμηθέας. Πήρε χώμα και νερό, έπλασε με πηλό μικρές μορφές που έμοιαζαν με τους θεούς, και η θεά Αθηνά φύσηξε μέσα τους πνοή. Έτσι ζωντάνεψαν οι πρώτοι άνθρωποι.

Ο Προμηθέας είχε έναν αδερφό, τον Επιμηθέα. Τα ονόματά τους λένε πολλά:

Οι θεοί ανέθεσαν στον Επιμηθέα να μοιράσει χαρίσματα σε όλα τα πλάσματα. Εκείνος έδωσε στα ζώα γρήγορα πόδια, φτερά, νύχια, δόντια και χοντρό τρίχωμα για το κρύο. Όταν έφτασε στους ανθρώπους, δεν του είχε μείνει τίποτα. Οι άνθρωποι στέκονταν γυμνοί, αδύναμοι και χωρίς όπλα.

Η φωτιά που κλάπηκε

Ο Προμηθέας λυπήθηκε τους ανθρώπους. Ήθελε να τους δώσει κάτι που δεν είχε κανένα ζώο: τη φωτιά.

Η φωτιά όμως ανήκε στους θεούς, και ο Δίας δεν ήθελε να τη μοιραστεί. Τότε ο Προμηθέας ανέβηκε κρυφά στον Όλυμπο. Πήρε μια σπίθα και την έκρυψε μέσα σε ένα κούφιο καλάμι, τον νάρθηκα, που σιγοκαίει από μέσα χωρίς να φαίνεται. Έτσι κατέβασε τη φωτιά στη γη.

Με τη φωτιά οι άνθρωποι μπόρεσαν να:

• ζεσταθούν τον χειμώνα και να δουν στο σκοτάδι,
• μαγειρέψουν το φαγητό τους,
• διώξουν τα άγρια ζώα,
• ψήσουν πήλινα αγγεία και να λιώσουν μέταλλα για να φτιάξουν εργαλεία.

Από εκεί ξεκίνησαν όλες οι τέχνες. Γι' αυτό οι αρχαίοι έλεγαν ότι ο Προμηθέας ήταν ο μεγάλος φίλος των ανθρώπων.

Η τιμωρία του Προμηθέα

Ο Δίας είδε από τον Όλυμπο φωτάκια να ανάβουν παντού στη γη και θύμωσε πολύ. Κάποιος είχε πάει κόντρα στη θέλησή του.

Διέταξε να δέσουν τον Προμηθέα με αλυσίδες σε έναν βράχο, ψηλά στο βουνό Καύκασος. Κάθε μέρα ένας αετός πετούσε και τον τσιμπούσε, και κάθε νύχτα η πληγή του έκλεινε ξανά. Η τιμωρία δεν είχε τέλος.

Πολλά χρόνια αργότερα πέρασε από εκεί ο ήρωας Ηρακλής. Σκότωσε τον αετό με ένα βέλος και ελευθέρωσε τον Προμηθέα. Για τον Ηρακλή θα μάθεις περισσότερα στο επόμενο μάθημα.

Η Πανδώρα και το πιθάρι

Ο Δίας ήθελε να τιμωρήσει και τους ανθρώπους. Ζήτησε από τον Ήφαιστο να πλάσει από χώμα και νερό μια όμορφη γυναίκα. Κάθε θεός της χάρισε κι από κάτι: ομορφιά, ωραία φωνή, επιδεξιότητα, εξυπνάδα. Γι' αυτό την είπαν Πανδώρα, δηλαδή «αυτή που πήρε δώρα από όλους».

Ο Προμηθέας είχε προειδοποιήσει τον αδερφό του: «Μη δεχτείς ποτέ δώρο από τον Δία». Όταν όμως ο Ερμής έφερε την Πανδώρα στον Επιμηθέα, εκείνος την είδε και την παντρεύτηκε αμέσως. Σκέφτηκε, όπως πάντα, μετά.

Η Πανδώρα είχε μαζί της ένα κλειστό πιθάρι. Μια μέρα, από περιέργεια, σήκωσε το καπάκι. Από μέσα πετάχτηκαν όλα τα κακά του κόσμου: οι αρρώστιες, ο κόπος, η φτώχεια, τα γηρατειά, η λύπη. Σκόρπισαν στη γη και δεν ξαναμπήκαν ποτέ μέσα.

Η Πανδώρα έκλεισε το πιθάρι γρήγορα, αλλά ήταν αργά. Στον πάτο είχε μείνει μόνο ένα πράγμα: η Ελπίδα.

Ας το σκεφτούμε μαζί