Ο πολιτισμός: μνημεία και ζωή άλλοτε
Μνημεία, αντικείμενα στο μουσείο, γιορτές και πανηγύρια: πώς ζούσαν οι παλιοί.
15 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Μελέτη Περιβάλλοντος Β΄ Δημοτικού, §15
Θα μάθεις να
- Να ονομάζεις μνημεία από παλιά: ναό, κάστρο, αρχοντικό, καλντερίμι, βρύση.
- Να εξηγείς τι βρίσκουμε σε ένα λαογραφικό μουσείο.
- Να ταιριάζεις παλιά αντικείμενα με τον τεχνίτη που τα έφτιαξε.
- Να συγκρίνεις τη ζωή άλλοτε και σήμερα: τι άλλαξε και τι έμεινε ίδιο.
Μνημεία από παλιά
Οι άνθρωποι που έζησαν πριν από εμάς άφησαν μνημεία. Μας δείχνουν πώς ζούσαν.
- Ναός: στο Σούνιο, πάνω σε βράχο, οι αρχαίοι έχτισαν ναό για τον Ποσειδώνα, τον θεό της θάλασσας.
- Κάστρο: τα γερά του τείχη προστάτευαν τους κατοίκους από τους εχθρούς. Το βράδυ οι πύλες έκλειναν.
- Αρχοντικό: μεγάλο, όμορφο σπίτι ενός πλούσιου, χτισμένο από τους καλύτερους μαστόρους.
- Καλντερίμι: δρόμος στρωμένος με πέτρες.
- Βρύση στην πλατεία: από εκεί κουβαλούσαν νερό στο σπίτι.

Στο λαογραφικό μουσείο
Στο λαογραφικό μουσείο βλέπεις πράγματα της καθημερινής ζωής από παλιά: σκεύη της κουζίνας, μια ξύλινη κούνια για το μωρό, παραδοσιακές φορεσιές για τις γιορτές.
Κάθε παλιό αντικείμενο λέει μια ιστορία. Πολλά τα έφτιαχναν με το χέρι τεχνίτες του χωριού.
Ο Άκης δοκιμάζει
Ποιος τεχνίτης έφτιαξε το καθένα; Ψάξε.
Πανηγυράκι γίνεται
Στο πανηγύρι ο κόσμος μαζεύεται στην πλατεία. Τρώνε, τραγουδούν, χορεύουν.
Οι μουσικοί παίζουν παραδοσιακά όργανα: τη λύρα, το νταούλι, τη φλογέρα.
Τι άλλαξε, τι έμεινε
- Άλλαξε: το νερό έρχεται με σωλήνες στο σπίτι. Δεν το κουβαλάμε από τη βρύση της πλατείας.
- Άλλαξε: οι δρόμοι στρώθηκαν με άσφαλτο, για τα αυτοκίνητα.
- Έμεινε: γιορτάζουμε ακόμα με τραγούδια και χορούς.
- Έμεινε: έχουμε ακόμα πήλινα σκεύη στην κουζίνα.
Παραδείγματα
Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1
Γιατί στα παλιά χωριά η βρύση ήταν στη μέση της πλατείας;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Τα σπίτια δεν είχαν σωλήνες με νερό.
Μία βρύση στη μέση έφτανε για όλο το χωριό. Όλοι πήγαιναν εκεί με τις στάμνες τους.
Παράδειγμα 2
Η Ελένη βρίσκει στο σπίτι της γιαγιάς μια παλιά πήλινη κανάτα. Πώς θα μάθει την ιστορία της;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Ρωτάει τη γιαγιά: ποιος την έφτιαξε, πότε, σε τι χρησίμευε.
Κοιτάζει το υλικό: είναι πηλός. Άρα την έφτιαξε ένας αγγειοπλάστης.
Πολλαπλή επιλογή
Ασκήσεις
Πες ένα μνημείο από παλιά.
Τα κατάφερες;
- Να ονομάζεις μνημεία από παλιά: ναό, κάστρο, αρχοντικό, καλντερίμι, βρύση.
- Να εξηγείς τι βρίσκουμε σε ένα λαογραφικό μουσείο.
- Να ταιριάζεις παλιά αντικείμενα με τον τεχνίτη που τα έφτιαξε.
- Να συγκρίνεις τη ζωή άλλοτε και σήμερα: τι άλλαξε και τι έμεινε ίδιο.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.