Μετάβαση στο περιεχόμενο

Μαγνητικό πεδίο ρεύματος και μαγνητικές δυνάμεις

Διαγώνισμα στις ενότητες: Το μαγνητικό πεδίο του ρεύματος · Δύναμη σε κινούμενο φορτίο · Δύναμη Laplace και παράλληλοι αγωγοί.

Λύσε το στην οθόνη ή στο χαρτί. Τα ανοιχτά θέματα τα γράφεις στο τετράδιο. Με την «Παράδοση» η σελίδα βαθμολογεί τις κλειστές ερωτήσεις και σου δείχνει τις λύσεις για τις υπόλοιπες.

Φυσική · Γ΄ Λυκείου

Μαγνητικό πεδίο ρεύματος και μαγνητικές δυνάμεις

Διάρκεια 60΄ · 100 μονάδες

Θέμα Α25 μονάδες

Στις ερωτήσεις 1–4 να επιλέξεις τη σωστή απάντηση. Στην ερώτηση 5 να χαρακτηρίσεις κάθε πρόταση ως Σωστή ή Λανθασμένη.

  1. 1.
    Ένα σωληνοειδές με NN σπείρες και μήκος ℓ\ell διαρρέεται από ρεύμα II, και στο εσωτερικό του το πεδίο έχει μέτρο BB. Τεντώνεις το σωληνοειδές ώστε το μήκος του να γίνει 2ℓ2\ell, με τις ίδιες σπείρες και το ίδιο ρεύμα. Το πεδίο στο εσωτερικό του γίνεται:(5 μονάδες)
  2. 2.
    Ένα σύρμα σχηματίζει μία κυκλική σπείρα ακτίνας rr και, με ρεύμα II, το πεδίο στο κέντρο της είναι BB. Με το ίδιο σύρμα φτιάχνεις δύο ομόκεντρες σπείρες, ακτίνας r2\frac{r}{2} η καθεμιά, και περνάς το ίδιο ρεύμα. Το πεδίο στο κέντρο γίνεται:(5 μονάδες)
  3. 3.
    Ένα πρωτόνιο και ένα σωματίδιο α (mα=4mpm_\alpha = 4m_p, qα=2eq_\alpha = 2e) μπαίνουν κάθετα στο ίδιο ομογενές μαγνητικό πεδίο με την ίδια κινητική ενέργεια. Για τις ακτίνες των τροχιών τους ισχύει:(5 μονάδες)
  4. 4.
    Ευθύγραμμος αγωγός μήκους 0,50{,}5 m διαρρέεται από ρεύμα 44 A και βρίσκεται σε ομογενές μαγνητικό πεδίο 0,20{,}2 T, σχηματίζοντας γωνία 30∘30^\circ με τις δυναμικές γραμμές. Η δύναμη Laplace που δέχεται έχει μέτρο:(5 μονάδες)
  5. 5.

    Χαρακτήρισε κάθε πρόταση ως Σωστή (Σ) ή Λανθασμένη (Λ).(5 μονάδες)

    • Πρόταση αα)Η μαγνητική ροή μέσα από μια επίπεδη επιφάνεια που είναι παράλληλη στις δυναμικές γραμμές ομογενούς πεδίου είναι μηδέν.
    • Πρόταση ββ)Το πεδίο στο εσωτερικό ενός μακριού σωληνοειδούς δεν εξαρτάται από το εμβαδόν της διατομής του.
    • Πρόταση γγ)Η περίοδος της κυκλικής κίνησης ενός φορτισμένου σωματιδίου σε ομογενές μαγνητικό πεδίο μεγαλώνει όταν μεγαλώνει η ταχύτητά του.
    • Πρόταση δδ)Ο νόμος του Ampère συνδέει το άθροισμα ΣBΔℓ συνθ\Sigma B\Delta\ell\,\sigma\upsilon\nu\theta πάνω σε μια κλειστή γραμμή με το ρεύμα που διαπερνά την επιφάνεια που αυτή ορίζει.
    • Πρόταση εε)Ο επιλογέας ταχυτήτων αφήνει να περάσουν χωρίς απόκλιση μόνο τα θετικά ιόντα με ταχύτητα υ=EB\upsilon = \frac{E}{B}.

Θέμα Β25 μονάδες

Να απαντήσεις και να αιτιολογήσεις. Δίνεται μ0=4π⋅10−7\mu_0 = 4\pi \cdot 10^{-7} T·m/A.

  1. 1.

    Δύο ευθύγραμμοι παράλληλοι αγωγοί πολύ μεγάλου μήκους απέχουν d=0,3d = 0{,}3 m και διαρρέονται από ομόρροπα ρεύματα I1=3I_1 = 3 A και I2=6I_2 = 6 A. Σε ποιο σημείο του επιπέδου τους το συνολικό πεδίο είναι μηδέν; Πόσο είναι το πεδίο στο μέσο Μ της απόστασής τους;(8 μονάδες)

  2. 2.

    Σωληνοειδές μήκους 0,50{,}5 m έχει 10001000 σπείρες και διαρρέεται από ρεύμα 22 A. Στο εσωτερικό του βρίσκεται μικρό επίπεδο πλαίσιο εμβαδού 2⋅10−42 \cdot 10^{-4} m², με την κάθετη στο επίπεδό του να σχηματίζει γωνία 60∘60^\circ με τον άξονα του σωληνοειδούς. Πόσο είναι το πεδίο μέσα στο σωληνοειδές και πόση η μαγνητική ροή μέσα από το πλαίσιο;(8 μονάδες)

  3. 3.

    Ιόν μάζας m=3,2⋅10−26m = 3{,}2 \cdot 10^{-26} kg και φορτίου q=+1,6⋅10−19q = +1{,}6 \cdot 10^{-19} C μπαίνει με ταχύτητα υ=105\upsilon = 10^5 m/s, κάθετα στο όριο και κάθετα στις δυναμικές γραμμές, σε περιοχή με ομογενές μαγνητικό πεδίο B=0,5B = 0{,}5 T. Πόση είναι η ακτίνα της τροχιάς του; Σε πόση απόσταση από το σημείο εισόδου βγαίνει από την περιοχή, και πόσο χρόνο μένει μέσα σε αυτήν;(9 μονάδες)

Θέμα Γ25 μονάδες

Δίνεται ∣e∣=1,6⋅10−19|e| = 1{,}6 \cdot 10^{-19} C. Τα βάρη αγνοούνται.

  1. Σε φασματογράφο μάζας, μονοσθενή θετικά ιόντα (q=+eq = +e) περνούν πρώτα από επιλογέα ταχυτήτων με ηλεκτρικό πεδίο E=4⋅104E = 4 \cdot 10^4 V/m και μαγνητικό πεδίο B=0,2B = 0{,}2 T, κάθετα μεταξύ τους και κάθετα στην ταχύτητα. Όσα βγαίνουν από τη σχισμή μπαίνουν κάθετα σε ομογενές μαγνητικό πεδίο B′=0,5B' = 0{,}5 T, γράφουν ημικύκλιο και χτυπούν μια φωτογραφική πλάκα. Η δέσμη περιέχει δύο είδη ιόντων, με μάζες m1=3,2⋅10−26m_1 = 3{,}2 \cdot 10^{-26} kg και m2=3,52⋅10−26m_2 = 3{,}52 \cdot 10^{-26} kg.

    1. α)

      Με ποια ταχύτητα βγαίνουν τα ιόντα από τον επιλογέα; Εξαρτάται από τη μάζα τους;(6 μονάδες)

    2. β)

      Πόση είναι η ακτίνα της τροχιάς κάθε είδους ιόντων μέσα στο πεδίο B′B';(6 μονάδες)

    3. γ)

      Πόσο απέχουν πάνω στην πλάκα τα ίχνη των δύο ειδών;(6 μονάδες)

    4. δ)

      Ένα ιόν μπαίνει στον επιλογέα με ταχύτητα 2,5⋅1052{,}5 \cdot 10^5 m/s. Πόση συνισταμένη δύναμη δέχεται τη στιγμή που μπαίνει; Περνά από τη σχισμή;(7 μονάδες)

Θέμα Δ25 μονάδες

Δίνονται μ0=4π⋅10−7\mu_0 = 4\pi \cdot 10^{-7} T·m/A και g=10g = 10 m/s².

  1. Οριζόντιος ευθύγραμμος αγωγός ΚΛ μήκους ℓ=0,5\ell = 0{,}5 m και μάζας m=2m = 2 g κρέμεται από δύο όμοια κατακόρυφα αβαρή νήματα, ένα σε κάθε άκρο. Το κατακόρυφο επίπεδο του αγωγού και των νημάτων είναι το επίπεδο του σχήματος, με το Κ αριστερά και το Λ δεξιά. Στην περιοχή υπάρχει οριζόντιο ομογενές μαγνητικό πεδίο B=0,2B = 0{,}2 T, κάθετο στο επίπεδο του σχήματος με φορά προς τον αναγνώστη.

    1. α)

      Πόσο ρεύμα, και με ποια φορά, πρέπει να διαρρέει τον αγωγό ώστε οι τάσεις των νημάτων να μηδενιστούν;(6 μονάδες)

    2. β)

      Αντιστρέφεις τη φορά του ρεύματος και το κάνεις 0,30{,}3 A. Πόση είναι τώρα η τάση κάθε νήματος;(6 μονάδες)

    3. γ)

      Καταργείς το εξωτερικό πεδίο. Κάτω από τον ΚΛ, παράλληλα και σε απόσταση d=5d = 5 mm, στερεώνεις ευθύγραμμο αγωγό πολύ μεγάλου μήκους που διαρρέεται από ρεύμα I2=100I_2 = 100 A. Πόσο είναι το πεδίο του στη θέση του ΚΛ;(6 μονάδες)

    4. δ)

      Πόσο ρεύμα I1I_1, και με ποια φορά σε σχέση με το I2I_2, πρέπει να διαρρέει τον ΚΛ ώστε οι τάσεις των νημάτων να μηδενιστούν; Πόση δύναμη δέχεται τότε ο σταθερός αγωγός από τον ΚΛ, σε μήκος 0,50{,}5 m απέναντί του;(7 μονάδες)

Καλή επιτυχία!

9 κλειστές απαντήσεις είναι ακόμα κενές.

Όλες οι ενότητες