Φυσική · Γ΄ Λυκείου
Πανελλήνιες 2025
Διάρκεια 180΄ · 100 μονάδες
Θέμα Α25 μονάδες
Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στην επιλογή σας, η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.
- 5.
Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, ή τη λέξη Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη.(5 μονάδες)
Θέμα Β25 μονάδες
- 1.
Σώμα μάζας κινούμενο με ταχύτητα , συγκρούεται κεντρικά και πλαστικά με ακίνητο σώμα μάζας . Ο λόγος της κινητικής ενέργειας του συσσωματώματος προς την αρχική κινητική ενέργεια του σώματος είναι: i) 1/2 ii) 1/3 iii) 1/4 α) Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. (Μονάδες 2) β) Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας. (Μονάδες 6)(8 μονάδες)
- 2.
Εγκάρσιο κύμα διαδίδεται σε νήμα κατά τη διεύθυνση του άξονα x΄x του Σχήματος 1. Τα διαδοχικά σημεία Κ, Λ, Μ, Ν απέχουν από τα γειτονικά τους απόσταση λ/4. Τη χρονική στιγμή , που το κύμα έχει ήδη διαδοθεί στην περιοχή ΚΝ, το σημείο Μ βρίσκεται στη θέση ισορροπίας και η ταχύτητά του είναι αρνητική, έχοντας φάση . Τη χρονική στιγμή το στιγμιότυπο του κύματος στην περιοχή ΚΝ σε ποια από τις απεικονίσεις του Σχήματος 2 αντιστοιχεί; α) Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. (Μονάδες 2) β) Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας. (Μονάδες 6)(8 μονάδες)

- 3.
Φωτόνιο αρχικής ενέργειας σκεδάζεται από πρακτικώς ακίνητο ηλεκτρόνιο, σύμφωνα με το φαινόμενο Compton σε γωνία ως προς την αρχική διεύθυνση διάδοσης του φωτονίου. Μετά τη σκέδαση η ενέργεια του σκεδαζόμενου φωτονίου είναι ίση με την κινητική ενέργεια του ανακρουόμενου ηλεκτρονίου. Αν c είναι η ταχύτητα του φωτός στο κενό και η μάζα του ηλεκτρονίου, τότε η αρχική ενέργεια του φωτονίου είναι i) ii) iii) α) Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. (Μονάδες 2) β) Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας. (Μονάδες 7)(9 μονάδες)
Θέμα Γ25 μονάδες
Στο κύκλωμα του Σχήματος 3 το τετράγωνο αγώγιμο συρμάτινο πλαίσιο ΓΔΗΖΓ, αμελητέας ωμικής αντίστασης, έχει εμβαδόν , αποτελείται από σπείρες και βρίσκεται εξ ολοκλήρου μέσα σε κατακόρυφο ομογενές μαγνητικό πεδίο έντασης , του οποίου οι μαγνητικές γραμμές έχουν φορά από κάτω προς τα πάνω. Το πλαίσιο μπορεί να περιστρέφεται γύρω από οριζόντιο νοητό άξονα, ο οποίος διέρχεται από τα μέσα των πλευρών ΓΖ και ΔΗ και είναι κάθετος στις δυναμικές γραμμές του πεδίου. Τα άκρα του πλαισίου βρίσκονται σε επαφή με τους δακτυλίους και , οι οποίοι συνδέονται μέσω ενός διακόπτη () με ευθύγραμμο μεταλλικό αγωγό ΚΛ μήκους και ωμικής αντίστασης . Ο αγωγός ΚΛ είναι σταθερά στερεωμένος, βρίσκεται στο κατακόρυφο επίπεδο και είναι κάθετος στον άξονα περιστροφής του πλαισίου. Μεταξύ των σημείων Μ και Θ του κυκλώματος υπάρχει ένας διακόπτης () και μια ηλεκτρική πηγή ηλεκτρεγερτικής δύναμης και αμελητέας εσωτερικής αντίστασης. Αρχικά οι διακόπτες () και () είναι ανοικτοί. Με το πλαίσιο να είναι αρχικά ακίνητο σε οριζόντια θέση μεταβάλλουμε την αλγεβρική τιμή της έντασης B του μαγνητικού πεδίου σε συνάρτηση με τον χρόνο, όπως φαίνεται στο διπλανό διάγραμμα. Να θεωρήσετε ότι: και όπου εμφανίζεται το π να μην αντικατασταθεί· το μαγνητικό πεδίο του ευθύγραμμου αγωγού ΧΥ δεν επηρεάζει τη μαγνητική ροή που διέρχεται από το στρεφόμενο πλαίσιο· το ομογενές μαγνητικό πεδίο περιορίζεται στην έκταση του πλαισίου· το σχήμα δεν είναι υπό κλίμακα.

- α)
Γ1. Να σχεδιάσετε τη γραφική παράσταση της απόλυτης τιμής της ηλεκτρεγερτικής δύναμης από επαγωγή που αναπτύσσεται στα άκρα του πλαισίου σε συνάρτηση με το χρόνο για το χρονικό διάστημα από 0 έως 0,2 s.(8 μονάδες)

- β)
Διατηρώντας την ένταση του μαγνητικού πεδίου σταθερή και ίση με , αρχίζουμε να περιστρέφουμε το πλαίσιο γύρω από τον άξονα περιστροφής του. Όταν το πλαίσιο αποκτήσει σταθερή γωνιακή ταχύτητα , κλείνουμε τον διακόπτη (). Γ2. Να υπολογίσετε τη θερμότητα Q που εκλύεται στον αγωγό ΚΛ σε μια πλήρη περιστροφή του πλαισίου.(5 μονάδες)
- γ)
Γ3. Να υπολογίσετε το ποσοστό μεταβολής της εκλυόμενης θερμότητας στον αγωγό ΚΛ ανά περιστροφή, αν το πλαίσιο περιστρεφόταν με διπλάσια γωνιακή ταχύτητα.(6 μονάδες)
- δ)
Στο κατακόρυφο επίπεδο, στο οποίο βρίσκεται ο αγωγός ΚΛ, παράλληλα με αυτόν και σε απόσταση , έχει στερεωθεί ένας άλλος ευθύγραμμος αγωγός ΧΥ μεγάλου μήκους που διαρρέεται από ρεύμα σταθερής έντασης . Κάποια χρονική στιγμή ανοίγουμε τον διακόπτη () και ταυτόχρονα κλείνουμε τον διακόπτη (). Γ4. Να σχεδιάσετε στο μέσο του αγωγού ΚΛ τη δύναμη που του ασκεί ο αγωγός ΧΥ και να υπολογίσετε το μέτρο της.(6 μονάδες)
- α)
Θέμα Δ25 μονάδες
Κυκλική στεφάνη μάζας και ακτίνας είναι ακίνητη πάνω σε ομογενή δοκό μάζας και μήκους . Το άνω άκρο της δοκού συνδέεται με άρθρωση σε κατακόρυφο τοίχο, ενώ το κάτω άκρο της ακουμπά σε λείο οριζόντιο δάπεδο σχηματίζοντας γωνία θ με αυτό, όπου και . Η ισορροπία της στεφάνης εξασφαλίζεται από κατακόρυφο νήμα που εφάπτεται στη στεφάνη. Το άνω άκρο του νήματος συνδέεται σε σώμα μάζας , το οποίο ισορροπεί με τη βοήθεια ελατηρίου σταθεράς που κρέμεται από οροφή, όπως στο παρακάτω σχήμα. Στο άνω άκρο της, κάθετης στη δοκό, διαμέτρου ΡΖ της στεφάνης υπάρχει υλικό σημείο Ζ. Να θεωρήσετε ότι: όλα τα σώματα της διάταξης βρίσκονται στο ίδιο κατακόρυφο επίπεδο· · το σχήμα δεν είναι υπό κλίμακα.

- α)
Δ1. Να δείξετε ότι η επιμήκυνση του ελατηρίου είναι 0,5 m.(6 μονάδες)
- β)
Τη χρονική στιγμή κόβουμε το νήμα. Η στεφάνη αρχίζει να κυλίεται χωρίς να ολισθαίνει με σταθερή γωνιακή επιτάχυνση, ενώ το εκτελεί απλή αρμονική ταλάντωση σταθεράς . Δ2. α) Τη χρονική στιγμή , όταν η ταχύτητα του σημείου Ζ μηδενιστεί για δεύτερη φορά, να υπολογίσετε τη μετατόπιση του κέντρου μάζας της στεφάνης (μονάδες 3). β) Αν , να υπολογίσετε το μέτρο της ταχύτητας των σημείων της περιφέρειας της στεφάνης, η απόσταση των οποίων από τη δοκό είναι ίση με την ακτίνα της στεφάνης (μονάδες 4).
- γ)
Δ3. Να υπολογίσετε το έργο της δύναμης του ελατηρίου για το χρονικό διάστημα από έως . Δίνεται ότι .(6 μονάδες)
- δ)
Δ4. Να σχεδιάσετε τη γραφική παράσταση του μέτρου της δύναμης που δέχεται η δοκός από το οριζόντιο δάπεδο σε συνάρτηση με την απόσταση x του σημείου επαφής της στεφάνης με την δοκό από την αρχική θέση του σημείου Ρ και μέχρι .(6 μονάδες)
- α)
Καλή επιτυχία!