Μετάβαση στο περιεχόμενο

Επαναληπτικές 2024

Επαναληπτικές Πανελλαδικές ΓΕΛ, 12 Σεπτεμβρίου 2024. Τα θέματα όπως δόθηκαν (PDF του υπουργείου). Οι απαντήσεις είναι δικές μας: τα σημεία που ψάχνει ο βαθμολογητής.

Λύσε το στην οθόνη ή στο χαρτί. Τα ανοιχτά θέματα τα γράφεις στο τετράδιο. Με την «Παράδοση» η σελίδα βαθμολογεί τις κλειστές ερωτήσεις και σου δείχνει τις λύσεις για τις υπόλοιπες.

Φυσική · Γ΄ Λυκείου

Επαναληπτικές 2024

Διάρκεια 180΄ · 100 μονάδες

Θέμα Α25 μονάδες

Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.

  1. 1.
    Το κύκλωμα του διπλανού σχήματος αποτελείται από πηγή ηλεκτρεγερτικής δύναμης (ΗΕΔ) Ε και εσωτερικής αντίστασης r, ιδανικό πηνίο ΓΔ, αντιστάτη αντίστασης R και διακόπτη δ, ο οποίος είναι αρχικά ανοικτός. Αν τη χρονική στιγμή t = 0 κλείσουμε το διακόπτη χωρίς να εμφανιστεί σπινθηρισμός, τότε:(5 μονάδες)Κύκλωμα σε σειρά: πάνω το πηνίο με άκρα Γ (αριστερά) και Δ (δεξιά), αριστερά ο αντιστάτης R, κάτω ο διακόπτης δ και η πηγή E με εσωτερική αντίσταση r· ο θετικός πόλος της πηγής είναι προς τη μεριά του διακόπτη, άρα το ρεύμα περνά από τον R και μπαίνει στο πηνίο από το Γ.
  2. 2.
    Ένα σύστημα εκτελεί εξαναγκασμένη ταλάντωση και βρίσκεται σε συντονισμό. Αν ελαττώσουμε τη συχνότητα του διεγέρτη, τότε το πλάτος της ταλάντωσης:(5 μονάδες)
  3. 3.
    Εκτός ύλης 2026-27Ομογενής κύλινδρος ανέρχεται επιβραδυνόμενος σε κεκλιμένο επίπεδο. Σε κάποιο σημείο του επιπέδου σταματά και στη συνέχεια κατέρχεται επιταχυνόμενος πάνω σε αυτό. Αν σε όλη τη διάρκεια της ανόδου και της καθόδου στο κεκλιμένο επίπεδο ο κύλινδρος εκτελεί κύλιση χωρίς ολίσθηση και ο άξονας περιστροφής του παραμένει συνεχώς οριζόντιος, τότε:(5 μονάδες)
  4. 4.
    Σε μια κεντρική κρούση δύο μικρών σωμάτων, που αποτελούν μονωμένο σύστημα, ισχύει πάντα ότι:(5 μονάδες)
  5. 5.

    Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, ή τη λέξη Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη.(5 μονάδες)

    • Πρόταση αα)Όταν σε ένα ελαστικό μέσο διαδίδονται δύο ή περισσότερα κύματα, η απομάκρυνση ενός σημείου του μέσου είναι ίση με τη συνισταμένη των απομακρύνσεων που οφείλονται στα επιμέρους κύματα.
    • Πρόταση ββ)Αν αυξηθεί η συχνότητα περιστροφής του αγώγιμου στρεφόμενου πλαισίου σε μια διάταξη παραγωγής εναλλασσόμενης τάσης, τότε η ενεργός τιμή της τάσης θα αυξηθεί.
    • Πρόταση γγ)Στο φωτοηλεκτρικό φαινόμενο ο αριθμός παραγωγής φωτοηλεκτρονίων από τη μεταλλική κάθοδο αυξάνει ανάλογα με τη συχνότητα της προσπίπτουσας ακτινοβολίας.
    • Πρόταση δδ)Αν σε ένα ελεύθερο στερεό σώμα ασκηθεί ζεύγος δυνάμεων, τότε το σώμα θα εκτελέσει σύνθετη κίνηση.
    • Πρόταση εε)Η δυναμική ενέργεια της ταλάντωσης ενός σώματος που εκτελεί απλή αρμονική ταλάντωση μειώνεται όταν αυξάνεται το μέτρο της ταχύτητάς του.

Θέμα Β25 μονάδες

  1. 1.

    Κατά μήκος γραμμικού ομογενούς ελαστικού μέσου, το οποίο εκτείνεται στη διεύθυνση του άξονα x΄x, διαδίδεται εγκάρσιο απλό αρμονικό κύμα κατά τη θετική φορά και χωρίς απώλειες ενέργειας. Θεωρούμε ως αρχή του άξονα ένα σημείο Ο του μέσου, το οποίο αρχίζει να εκτελεί απλή αρμονική ταλάντωση τη χρονική στιγμή t = 0 με εξίσωση y=Aημ2πtTy = Aημ\dfrac{2πt}{T}. Ένα σημείο B του θετικού ημιάξονα φτάνει για πρώτη φορά στην ακραία θετική απομάκρυνσή του τη χρονική στιγμή t1=9T4t_1 = \dfrac{9T}{4}. Τα υλικά σημεία του μέσου μεταξύ των σημείων Ο και Β, τα οποία είναι ακίνητα τη χρονική στιγμή t1t_1, είναι: i. 4 ii. 3 iii. 6 α) Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. (Μονάδες 2) β) Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας. (Μονάδες 6)(8 μονάδες)

  2. 2.

    Ένα φωτόνιο μήκους κύματος λ προσπίπτει και σκεδάζεται από πρακτικά ακίνητο ελεύθερο ηλεκτρόνιο. Η γωνία σκέδασης του φωτονίου είναι φ = 60°. Η διεύθυνση στην οποία κινείται το ηλεκτρόνιο (μετά τη σκέδαση) σχηματίζει γωνία θ = 30° με τη διεύθυνση του προσπίπτοντος φωτονίου. Αν γνωρίζετε ότι η σκέδαση πραγματοποιείται στο κενό, m είναι η μάζα του ηλεκτρονίου, c η ταχύτητα του φωτός στο κενό και h η σταθερά του Planck, τότε για το μήκος κύματος λ του προσπίπτοντος φωτονίου ισχύει ότι: i. λ=h2mcλ = \dfrac{h}{2mc} ii. λ=hmcλ = \dfrac{h}{mc} iii. λ=2hmcλ = \dfrac{2h}{mc} α) Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. (Μονάδες 2) β) Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας. (Μονάδες 6)(8 μονάδες)

    Σκέδαση Compton: το προσπίπτον φωτόνιο έρχεται οριζόντια από αριστερά σε ηλεκτρόνιο σε ηρεμία. Το σκεδαζόμενο φωτόνιο φεύγει προς τα πάνω δεξιά, σε γωνία φ = 60° με την αρχική διεύθυνση· το ηλεκτρόνιο φεύγει προς τα κάτω δεξιά με ταχύτητα υ, σε γωνία θ = 30° με την αρχική διεύθυνση.
  3. 3.

    Το συρμάτινο τετράγωνο πλαίσιο ΑΓΔΖ του παρακάτω σχήματος, πλευράς α και ολικής ωμικής αντίστασης R, κινείται πάνω σε λείο οριζόντιο δάπεδο με σταθερή ταχύτητα υ⃗\vec υ. Τη χρονική στιγμή t = 0 το πλαίσιο εισέρχεται σε κατακόρυφο ομογενές μαγνητικό πεδίο έντασης B⃗\vec B και εύρους d = 2α, με το επίπεδό του κάθετο στις μαγνητικές γραμμές του πεδίου. Οι μαγνητικές γραμμές του πεδίου έχουν κατεύθυνση από τον αναγνώστη προς τη σελίδα. Τη χρονική στιγμή t1t_1 το πλαίσιο αρχίζει να εξέρχεται από το μαγνητικό πεδίο, κινούμενο με σταθερή ταχύτητα υ⃗\vec υ.

    Κάτοψη: τετράγωνο πλαίσιο ΑΓΔΖ πλευράς α κινείται προς τα δεξιά με ταχύτητα υ. Στη θέση t = 0 η πλευρά ΓΔ μόλις φτάνει στο αριστερό όριο του πεδίου· στη θέση t₁ η ΓΔ φτάνει στο δεξί όριο. Η περιοχή του πεδίου B (⊗, προς τη σελίδα) έχει εύρος d = 2α.
    1. α)

      α) Για να κινείται το πλαίσιο με σταθερή ταχύτητα από τη χρονική στιγμή t = 0 μέχρι τη χρονική στιγμή t1t_1, πρέπει να ασκείται σε αυτό: i. σταθερή οριζόντια δύναμη F⃗\vec F, ομόρροπη της ταχύτητας υ⃗\vec υ, μόνο κατά τη διάρκεια εισόδου όλου του πλαισίου στο πεδίο. ii. σταθερή οριζόντια δύναμη F⃗\vec F, ομόρροπη της ταχύτητας υ⃗\vec υ, από τη χρονική στιγμή t = 0 μέχρι τη χρονική στιγμή t1t_1. iii. οριζόντια δύναμη F⃗\vec F μεταβλητού μέτρου, ομόρροπη της ταχύτητας υ⃗\vec υ, μόνο κατά τη διάρκεια εισόδου όλου του πλαισίου στο πεδίο. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση (μονάδα 1) και να αιτιολογήσετε την επιλογή σας (μονάδες 2).

    2. β)

      β) Το έργο της δύναμης F⃗\vec F για την κίνηση του πλαισίου από τη χρονική στιγμή t = 0 μέχρι τη χρονική στιγμή t1t_1, δίνεται από τη σχέση: i. WF=3B2α3υRW_F = \dfrac{3B^2α^3υ}{R} ii. WF=2B2α3υRW_F = \dfrac{2B^2α^3υ}{R} iii. WF=B2α3υRW_F = \dfrac{B^2α^3υ}{R} Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση (μονάδες 2) και να αιτιολογήσετε την επιλογή σας (μονάδες 4).

Θέμα Γ25 μονάδες

  1. Στον φασματογράφο μάζας του παρακάτω σχήματος, μονοσθενή αρνητικά ιόντα χλωρίου (Cl−\text{Cl}^-) από μία πηγή, περνούν μέσα από τις σχισμές S1S_1 και S2S_2, σχηματίζοντας μια λεπτή δέσμη. Η δέσμη εισέρχεται σε επιλογέα ταχυτήτων, δηλαδή σε περιοχή όπου συνυπάρχουν ομογενές μαγνητικό πεδίο έντασης B⃗1\vec B_1 μέτρου 4⋅10−2 T4\cdot 10^{-2}\ \text{T} και ομογενές ηλεκτρικό πεδίο έντασης E⃗\vec E μέτρου 2⋅103 V/m2\cdot 10^3\ \text{V/m}, κάθετα μεταξύ τους και κάθετα στη διεύθυνση της δέσμης. Η φορά των μαγνητικών γραμμών είναι από τον αναγνώστη προς τη σελίδα. Μερικά από τα ιόντα που δεν εκτρέπονται και συνεχίζουν την πορεία τους, διέρχονται από λεπτή οπή διαφράγματος, του οποίου η επιφάνεια είναι κάθετη στη διεύθυνση της δέσμης. Αμέσως μετά τη δίοδό τους από την οπή εισέρχονται σε ομογενές μαγνητικό πεδίο έντασης B⃗2\vec B_2 και μέτρου 0,1 T. Η φορά των μαγνητικών γραμμών είναι από τον αναγνώστη προς τη σελίδα. Τα ιόντα στη συνέχεια, εκτελώντας καμπυλόγραμμη κίνηση, δημιουργούν πάνω σε φωτογραφική πλάκα δύο στίγματα στα σημεία Γ και Δ που απέχουν μεταξύ τους απόσταση (ΓΔ) = 0,02 m. Δίνονται: το στοιχειώδες φορτίο e=1,6⋅10−19 Ce = 1{,}6\cdot 10^{-19}\ \text{C}· η μάζα του νετρονίου mn=1,6⋅10−27 kgm_n = 1{,}6\cdot 10^{-27}\ \text{kg}. Να θεωρήσετε ότι: στο εσωτερικό του φασματογράφου υπάρχει κενό· το σχήμα δεν είναι υπό κλίμακα.

    Φασματογράφος μάζας: από την πηγή ιόντων χλωρίου η δέσμη περνά τις σχισμές S₁, S₂ και μπαίνει οριζόντια προς τα δεξιά, με ταχύτητα υ, ανάμεσα σε δύο οπλισμούς (πάνω +, κάτω −) με ηλεκτρικό πεδίο E προς τα κάτω και μαγνητικό B₁ προς τη σελίδα (⊗). Δεξιά, κατακόρυφη φωτογραφική πλάκα με λεπτή οπή· πέρα από αυτήν πεδίο B₂ προς τη σελίδα (⊗). Τα ιόντα γράφουν δύο ημικύκλια προς τα κάτω και χτυπούν την πλάκα στο Γ (μικρότερο ημικύκλιο, πιο κοντά στην οπή) και στο Δ (μεγαλύτερο, πιο μακριά).
    1. α)

      Γ1. Να αιτιολογήσετε γιατί μερικά από τα ιόντα χλωρίου δεν εκτρέπονται κατά την κίνησή τους μέσα στον επιλογέα ταχυτήτων.(5 μονάδες)

    2. β)

      Γ2. Να υπολογίσετε το μέτρο της ταχύτητας των ιόντων χλωρίου που δεν εκτρέπονται κατά την κίνησή τους μέσα στον επιλογέα ταχυτήτων.(6 μονάδες)

    3. γ)

      Γ3. Τα ιόντα χλωρίου δημιουργούν δύο στίγματα πάνω στη φωτογραφική πλάκα, γιατί το χλώριο (Cl) έχει δύο ισότοπα με μάζες m1m_1 και m2m_2. Αν m1>m2m_1 > m_2, να αιτιολογήσετε σε ποια θέση (Γ ή Δ) δημιουργούν στίγμα τα ισότοπα χλωρίου με τη μεγαλύτερη μάζα.(6 μονάδες)

    4. δ)

      Γ4. Να αποδείξετε ότι το ισότοπο του χλωρίου μάζας m1m_1 έχει δύο νετρόνια περισσότερα από το ισότοπο μάζας m2m_2.(8 μονάδες)

Θέμα Δ25 μονάδες

  1. Η λεπτή ομογενής και ισοπαχής ράβδος ΑΔ, μάζας Mρ=4 kgM_ρ = 4\ \text{kg} και μήκους L του παρακάτω σχήματος ισορροπεί οριζόντια. Το άκρο της Α έχει συνδεθεί με άρθρωση σε κατακόρυφο τοίχο. Στο μέσον της Γ έχει δεθεί το ένα άκρο αβαρούς και μη εκτατού νήματος, το άλλο άκρο του οποίου έχει στηριχθεί στον κατακόρυφο τοίχο στο σημείο Β. Το νήμα σχηματίζει γωνία φ = 30° με τη διεύθυνση της ράβδου. Σε σημείο Ζ της ράβδου, το οποίο απέχει από το άκρο της Δ απόσταση (ZΔ)=L4(ΖΔ) = \dfrac{L}{4}, έχει στερεωθεί το κάτω άκρο κατακόρυφου ιδανικού ελατηρίου σταθεράς k=100 N/mk = 100\ \text{N/m}. Στο πάνω άκρο του ελατηρίου έχει δεθεί σώμα Σ1Σ_1 μικρών διαστάσεων, μάζας m1=0,6 kgm_1 = 0{,}6\ \text{kg}. Πάνω στο σώμα Σ1Σ_1 έχει τοποθετηθεί σώμα Σ2Σ_2 μικρών διαστάσεων, μάζας m2=0,4 kgm_2 = 0{,}4\ \text{kg}. Ασκώντας σταθερή κατακόρυφη δύναμη F⃗\vec F με φορά προς τα κάτω στο σώμα Σ2Σ_2, το σύστημα των δύο σωμάτων ισορροπεί με το ελατήριο να έχει συμπιεστεί κατά Δℓ=0,3 mΔ\ell = 0{,}3\ \text{m}. Ως θετική φορά να θεωρήσετε τη φορά προς τα πάνω. Σε όλη τη διάρκεια του φαινομένου το νήμα δεν χαλαρώνει και η ράβδος παραμένει οριζόντια. Να θεωρήσετε ότι: η επιτάχυνση της βαρύτητας g=10 m/s2g = 10\ \text{m/s}^2· η αντίσταση του αέρα θεωρείται αμελητέα· το σχήμα δεν είναι υπό κλίμακα.

    Οριζόντια ράβδος ΑΔ αρθρωμένη στο Α σε κατακόρυφο τοίχο. Νήμα από το σημείο Β του τοίχου, πάνω από το Α, ως το μέσο Γ της ράβδου, με γωνία φ με τη ράβδο. Στο σημείο Ζ, σε απόσταση L/4 από το άκρο Δ, κατακόρυφο ελατήριο k με το Σ₁ δεμένο πάνω του και το Σ₂ ακουμπισμένο πάνω στο Σ₁· στο Σ₂ ασκείται η δύναμη F προς τα κάτω. Θετική φορά (+) προς τα πάνω.
    1. α)

      Δ1. Να υπολογίσετε το μέτρο της δύναμης F⃗\vec F.(4 μονάδες)

    2. β)

      Τη χρονική στιγμή t0=0t_0 = 0, καταργούμε τη δύναμη F⃗\vec F. Το σύστημα των δύο σωμάτων Σ1Σ_1 και Σ2Σ_2 αρχίζει να εκτελεί απλή αρμονική ταλάντωση με σταθερά επαναφοράς D = k. Δ2. Να βρείτε σε ποια θέση κατά την ταλάντωση του συστήματος των δύο σωμάτων το σώμα Σ2Σ_2 θα αποσπαστεί από το σώμα Σ1Σ_1.(6 μονάδες)

    3. γ)

      Δ3. Τη χρονική στιγμή t1t_1, που το σώμα Σ2Σ_2 αποσπάται από το σώμα Σ1Σ_1, να υπολογίσετε το μέτρο της δύναμης που ασκεί το νήμα στο μέσον Γ της ράβδου.(6 μονάδες)

    4. δ)

      Τη χρονική στιγμή t1t_1, που το σώμα Σ2Σ_2 αποσπάται από το σώμα Σ1Σ_1, το σώμα Σ2Σ_2 συνεχίζει να κινείται κατακόρυφα προς τα πάνω, ενώ το σώμα Σ1Σ_1 αρχίζει να εκτελεί απλή αρμονική ταλάντωση με σταθερά επαναφοράς D = k. Δ4. Να υπολογίσετε την κατακόρυφη απόσταση που διανύει το σώμα Σ2Σ_2 από τη χρονική στιγμή t1t_1 μέχρι να σταματήσει στιγμιαία.(4 μονάδες)

    5. ε)

      Όταν το Σ2Σ_2 φτάσει στο ανώτερο ύψος του, απομακρύνεται. Δ5. Να υπολογίσετε την ενέργεια ταλάντωσης του σώματος Σ1Σ_1.(5 μονάδες)

Καλή επιτυχία!

9 κλειστές απαντήσεις είναι ακόμα κενές.

Όλες οι ενότητες