Μετάβαση στο περιεχόμενο

Επαναληπτικές 2023

Επαναληπτικές Πανελλαδικές ΓΕΛ, 12 Σεπτεμβρίου 2023. Τα θέματα όπως δόθηκαν (PDF του υπουργείου). Οι απαντήσεις είναι δικές μας: τα σημεία που ψάχνει ο βαθμολογητής.

Λύσε το στην οθόνη ή στο χαρτί. Τα ανοιχτά θέματα τα γράφεις στο τετράδιο. Με την «Παράδοση» η σελίδα βαθμολογεί τις κλειστές ερωτήσεις και σου δείχνει τις λύσεις για τις υπόλοιπες.

Φυσική · Γ΄ Λυκείου

Επαναληπτικές 2023

Διάρκεια 180΄ · 100 μονάδες

Θέμα Α25 μονάδες

Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.

  1. 1.
    Η ενοποιημένη ηλεκτρομαγνητική θεωρία του Maxwell ερμήνευσε με επιτυχία:(5 μονάδες)
  2. 2.
    Για να υπολογίσουμε το μέτρο της έντασης του ομογενούς μαγνητικού πεδίου στο εσωτερικό σωληνοειδούς απείρου μήκους, το οποίο διαρρέεται από ρεύμα σταθερής έντασης, εφαρμόζοντας το νόμο του Ampère, λαμβάνουμε ως κλειστή διαδρομή:(5 μονάδες)
  3. 3.
    Κατακόρυφος ραβδόμορφος μαγνήτης (Μ) πέφτει κατακόρυφα κατά μήκος του άξονα μιας αγώγιμης κυκλικής στεφάνης (Σ) που είναι ακλόνητα στερεωμένη σε οριζόντιο επίπεδο. Καθώς ο μαγνήτης πλησιάζει στην στεφάνη, η μαγνητική ροή που διέρχεται από τη στεφάνη:(5 μονάδες)Κατακόρυφος ραβδόμορφος μαγνήτης (Μ), με τον νότιο πόλο S πάνω και τον βόρειο N κάτω, πέφτει (βέλος προς τα κάτω) προς οριζόντια κυκλική στεφάνη (Σ) που βρίσκεται από κάτω του.
  4. 4.
    Κατά μήκος δύο όμοιων χορδών 1 και 2, μεταδίδονται δύο εγκάρσια αρμονικά κύματα χωρίς απώλειες ενέργειας. Αν το κύμα στη χορδή 1 έχει διπλάσια συχνότητα και τριπλάσιο πλάτος από το κύμα στη χορδή 2, τότε:(5 μονάδες)
  5. 5.

    Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, ή τη λέξη Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη.(5 μονάδες)

    • Πρόταση αα)Όσο μεγαλύτερος είναι ο μέσος χρόνος ζωής Δt μιας διεγερμένης ατομικής στάθμης, τόσο μεγαλύτερη θα είναι και η αβεβαιότητα ΔΕ για την ενέργειά της.
    • Πρόταση ββ)Η τάση αποκοπής σε φωτοκύτταρο είναι ανεξάρτητη από την ένταση της ακτινοβολίας.
    • Πρόταση γγ)Η απότομη επιβράδυνση των ηλεκτρονίων, όταν προσπίπτουν στην επιφάνεια ενός μετάλλου είναι η μοναδική αιτία εκπομπής ακτίνων Χ από την μεταλλική επιφάνεια.
    • Πρόταση δδ)Παράλληλοι αγωγοί που διαρρέονται από ομόρροπα ρεύματα απωθούνται.
    • Πρόταση εε)Επειδή η ελκτική δύναμη που δέχεται η Γη από τον Ήλιο έχει φορέα που διέρχεται από το κέντρο μάζας της, η στροφορμή της Γης παραμένει σταθερή.

Θέμα Β25 μονάδες

  1. 1.

    Ένα φωτόνιο προσπίπτει σε ελεύθερο ηλεκτρόνιο με μάζα m το οποίο θεωρείται αρχικά ακίνητο. Μετά την κρούση το σκεδαζόμενο φωτόνιο έχει αυξημένο μήκος κύματος σε σχέση με το προσπίπτον κατά Δλ=2hmcΔλ = \dfrac{2h}{mc}, όπου h η σταθερά του Planck, m η μάζα του ηλεκτρονίου και c η ταχύτητα του φωτός. Δίνονται: συν0° = 1, συν90° = 0, συν180° = −1

    1. α)

      α) i. Το σκεδαζόμενο φωτόνιο θα κινείται σε κατεύθυνση που σχηματίζει γωνία 90° με εκείνη του προσπίπτοντος. ii. Το σκεδαζόμενο φωτόνιο θα κινείται σε κατεύθυνση που σχηματίζει γωνία 0° με εκείνη του προσπίπτοντος. iii. Το σκεδαζόμενο φωτόνιο θα κινείται σε αντίθετη κατεύθυνση από εκείνη του προσπίπτοντος. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση (μονάδα 1) και να δικαιολογήσετε την επιλογή σας (μονάδες 2).

    2. β)

      β) Το μέτρο της ορμής του ανακρουόμενου ηλεκτρονίου είναι ίσο με i. το άθροισμα των μέτρων των ορμών του προσπίπτοντος και του σκεδαζόμενου φωτονίου. ii. τη διαφορά των μέτρων των ορμών του προσπίπτοντος και του σκεδαζόμενου φωτονίου. iii. την τετραγωνική ρίζα του αθροίσματος των τετραγώνων των μέτρων των ορμών του προσπίπτοντος και του σκεδαζόμενου φωτονίου. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση (μονάδα 1) και να δικαιολογήσετε την επιλογή σας (μονάδες 5).

  2. 2.

    Ένα διαπασών (δ1δ_1) που λειτουργεί σαν σημειακή ηχητική πηγή, βρίσκεται ακίνητο μπροστά σε λείο κατακόρυφο τοίχο στο σημείο Α. Το διαπασών εκπέμπει ήχο συχνότητας f1=425 Hzf_1 = 425\ \text{Hz}. Ανάμεσα στο διαπασών και στον τοίχο υπάρχει σημειακός ευαίσθητος δέκτης, ο οποίος μπορεί να μετακινείται ελεύθερα πάνω στο ευθύγραμμο τμήμα ΑΒ που συνδέει κάθετα το διαπασών με το σημείο Β του τοίχου. Ο δέκτης καταγράφει μέγιστη ένταση ήχου όταν διέρχεται από δυο διαδοχικές θέσεις του ευθύγραμμου τμήματος ΑΒ, που απέχουν μεταξύ τους 0,4 m. Αντικαθιστούμε το διαπασών (δ1δ_1) με άλλο (δ2δ_2) το οποίο εκπέμπει ήχο άγνωστης συχνότητας f2f_2. Διαπιστώνουμε τώρα ότι όταν ο δέκτης διέρχεται από δύο διαδοχικές θέσεις του ευθύγραμμου τμήματος ΑΒ, που απέχουν μεταξύ τους 1 m, καταγράφει μηδενική ένταση ήχου. Η συχνότητα f2f_2 του ήχου που εκπέμπει το διαπασών (δ2δ_2) είναι: i. f2=170 Hzf_2 = 170\ \text{Hz} ii. f2=212,5 Hzf_2 = 212{,}5\ \text{Hz} iii. f2=1062,5 Hzf_2 = 1062{,}5\ \text{Hz} α) Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. (Μονάδες 2) β) Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας. (Μονάδες 6)(8 μονάδες)

  3. 3.

    Ηλεκτρόνιο μάζας m και φορτίου (−e) με κινητική ενέργεια Κ κατευθύνεται προς μεταλλική επιφάνεια που είναι τοποθετημένη κάθετα στη διεύθυνση κίνησης του ηλεκτρονίου. Μπροστά από την επιφάνεια υπάρχει ομογενές μαγνητικό πεδίο έντασης B⃗\vec B, με τις δυναμικές του γραμμές να είναι παράλληλες στην μεταλλική επιφάνεια και κάθετες στο επίπεδο της σελίδας. Το εύρος του μαγνητικού πεδίου είναι D. Αν το ηλεκτρόνιο εισέρχεται στο μαγνητικό πεδίο σε σημείο Α κάθετα στις δυναμικές γραμμές του, όπως φαίνεται στο σχήμα, η ελάχιστη τιμή της έντασης Β του μαγνητικού πεδίου έτσι ώστε το ηλεκτρόνιο να μην προσκρούσει στην μεταλλική επιφάνεια είναι i. B=2mK∣e∣DB = \dfrac{\sqrt{2mK}}{|e|D} ii. B=D∣e∣m2KB = \dfrac{D}{|e|}\sqrt{\dfrac{m}{2K}} iii. B=mK∣e∣DB = \dfrac{\sqrt{mK}}{|e|D} α) Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. (Μονάδες 2) β) Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας. (Μονάδες 6)(8 μονάδες)

    Το ηλεκτρόνιο e⁻ κινείται οριζόντια προς τα δεξιά και μπαίνει στο σημείο Α σε ορθογώνια περιοχή πλάτους D με ομογενές πεδίο B κάθετο στη σελίδα (⊗)· μέσα στο πεδίο η τροχιά του καμπυλώνει προς τα κάτω σε τόξο κύκλου. Στο δεξί όριο της περιοχής, κάθετα στην αρχική κίνηση, βρίσκεται η μεταλλική επιφάνεια.

Θέμα Γ25 μονάδες

  1. Η μεταλλική ράβδος ΟΑ περιστρέφεται κατά τη φορά περιστροφής των δεικτών του ρολογιού με σταθερή γωνιακή ταχύτητα ω⃗\vec ω μέτρου ω=2 rad/sω = 2\ \text{rad/s} σε οριζόντιο επίπεδο γύρω από κατακόρυφο άξονα που διέρχεται από το άκρο της Ο. Κατά τη διάρκεια της περιστροφής ο αγωγός εφάπτεται σε κυκλικούς αγώγιμους οδηγούς ακτίνων (OA)=ℓ1=0,4 m(ΟΑ) = \ell_1 = 0{,}4\ \text{m} και (OΓ)=ℓ2=0,2 m(ΟΓ) = \ell_2 = 0{,}2\ \text{m}. Οι κυκλικοί οδηγοί, τα σύρματα σύνδεσης και ο αγωγός ΟΑ έχουν αμελητέα ωμική αντίσταση. Ο διακόπτης (δ) αρχικά είναι ανοιχτός. Το μέτρο της έντασης του ομογενούς μαγνητικού πεδίου είναι ίσο με B=1 TB = 1\ \text{T} και η φορά της από τον αναγνώστη προς τη σελίδα. Θεωρείστε ότι κατά τη διάρκεια της περιστροφικής κίνησης, ο αγωγός ΟΑ βρίσκεται διαρκώς μέσα στο ομογενές μαγνητικό πεδίο και για όσο χρονικό διάστημα μελετάμε το φαινόμενο δεν φτάνει στην περιοχή του κυκλώματος. Το σχήμα δεν είναι υπό κλίμακα.

    Κάτοψη: η ράβδος ΟΑ στρέφεται γύρω από το Ο, με ω προς τη σελίδα (⊗, φορά των δεικτών του ρολογιού). Δύο ομόκεντροι ανοιχτοί κυκλικοί οδηγοί: ο εσωτερικός, ακτίνας ℓ₂ = 0,2 m, ακουμπά τη ράβδο στο Γ και καταλήγει στο σημείο Η· ο εξωτερικός, ακτίνας ℓ₁ = 0,4 m, ακουμπά τη ράβδο στο άκρο Α και καταλήγει στο σημείο Ζ. Ανάμεσα στα Ζ και Η, πάνω και έξω από την περιοχή του πεδίου, ο διακόπτης (δ) σε σειρά με δύο παράλληλους κλάδους: τον αντιστάτη R₂ και το πηνίο (R₁, L). Η διακεκομμένη ορθογώνια περιοχή του ομογενούς πεδίου B (⊗) περιέχει το Ο και τη ράβδο.
    1. α)

      Γ1. Να αποδείξετε ότι η τάση VAΓV_{ΑΓ} μεταξύ των σημείων επαφής Α, Γ του περιστρεφόμενου αγωγού με τους κυκλικούς οδηγούς είναι ίση με VAΓ=0,12 VV_{ΑΓ} = 0{,}12\ \text{V}.(6 μονάδες)

    2. β)

      Μεταξύ των άκρων Ζ και Η των κυκλικών οδηγών, παρεμβάλλεται το κύκλωμα του παραπάνω σχήματος, το οποίο βρίσκεται έξω από το ομογενές μαγνητικό πεδίο. Το κύκλωμα περιλαμβάνει πηνίο που έχει συντελεστή αυτεπαγωγής L=0,2 HL = 0{,}2\ \text{H} και ωμική αντίσταση R1=1,2 ΩR_1 = 1{,}2\ Ω. Ο αντιστάτης R2R_2 έχει ωμική αντίσταση R2=0,6 ΩR_2 = 0{,}6\ Ω. Γ2. Κάποια στιγμή κλείνουμε τον διακόπτη (δ). Να σχεδιάσετε και να αιτιολογήσετε την πολικότητα της ΗΕΔ από αυτεπαγωγή στο πηνίο. (μονάδες 2) Να υπολογίσετε το ρυθμό μεταβολής της έντασης του ρεύματος στο πηνίο αμέσως μετά το κλείσιμο του διακόπτη (δ). (μονάδες 4)

    3. γ)

      Γ3. Μετά από λίγο και ενώ ο αγωγός ΟΑ συνεχίζει να περιστρέφεται τα ρεύματα στο κύκλωμα σταθεροποιούνται. Υπολογίστε τις σταθεροποιημένες τιμές των εντάσεων των ρευμάτων.(6 μονάδες)

    4. δ)

      Γ4. Κάποια στιγμή ανοίγουμε τον διακόπτη (δ). Να σχεδιάσετε και να αιτιολογήσετε την πολικότητα της ΗΕΔ από αυτεπαγωγή στο πηνίο. (μονάδες 2) Να υπολογίσετε το ρυθμό μεταβολής της έντασης του ρεύματος στο πηνίο αμέσως μετά το άνοιγμα του διακόπτη (δ); (μονάδες 2) Να υπολογίσετε το ποσό της θερμότητας που μεταφέρεται στο περιβάλλον λόγω φαινομένου Joule στους αντιστάτες, από τη στιγμή που ανοίγει ο διακόπτης (δ) και μέχρι το ρεύμα να μηδενιστεί. (μονάδες 3)

Θέμα Δ25 μονάδες

  1. Ομογενής κύλινδρος μάζας Μ και ακτίνας R=5π mR = \dfrac{5}{π}\ \text{m} βρίσκεται σε κεκλιμένο επίπεδο μεγάλου μήκους, γωνίας κλίσεως φ=30°φ = 30°. Σε σημείο Α της επιφανείας του κυλίνδρου, το οποίο απέχει από την επιφάνεια του κεκλιμένου επιπέδου απόσταση 2R, έχει δεθεί το ένα άκρο αβαρούς και μη εκτατού νήματος. Το άλλο άκρο του νήματος έχει δεθεί σε σώμα Σ1Σ_1 μικρών διαστάσεων και μάζας m1=1 kgm_1 = 1\ \text{kg}. Το νήμα περνά από το αυλάκι τροχαλίας ακτίνας r, η οποία έχει στερεωθεί σε οροφή. Το τμήμα (1) του νήματος είναι παράλληλο προς την επιφάνεια του κεκλιμένου επιπέδου, ενώ το τμήμα (2) κατακόρυφο. Το σύστημα των σωμάτων αυτών ισορροπεί στο ίδιο κατακόρυφο επίπεδο. Ο άξονας του κυλίνδρου είναι κάθετος στο επίπεδο της σελίδας. Σώμα Σ2Σ_2 μικρών διαστάσεων και μάζας m2=4 kgm_2 = 4\ \text{kg} ισορροπεί δεμένο στο πάνω άκρο κατακόρυφου ιδανικού ελατηρίου σταθεράς k=100 N/mk = 100\ \text{N/m}. Το άλλο άκρο του ελατηρίου είναι στερεωμένο στο οριζόντιο δάπεδο. Ο άξονας του ελατηρίου βρίσκεται στην ίδια κατακόρυφη διεύθυνση με τη διεύθυνση του νήματος (2). Να θεωρήσετε ότι: η επιτάχυνση της βαρύτητας g=10 m/s2g = 10\ \text{m/s}^2· οι κρούσεις είναι ακαριαίες και κατά την πραγματοποίησή τους δεν έχουμε απώλεια μάζας· το νήμα δεν ολισθαίνει στο αυλάκι της τροχαλίας· το σχήμα δεν είναι υπό κλίμακα.

    Κεκλιμένο επίπεδο γωνίας φ = 30°· πάνω του ο κύλινδρος μάζας M, ακτίνας R, με κέντρο K. Από το σημείο Α του κυλίνδρου, το πιο απομακρυσμένο από το κεκλιμένο (σε απόσταση 2R), το νήμα (1) ανεβαίνει παράλληλα στο κεκλιμένο ως τροχαλία ακτίνας r κρεμασμένη από την οροφή· από εκεί το νήμα (2) κατεβαίνει κατακόρυφα και κρατά το σώμα Σ₁. Ακριβώς από κάτω, στην ίδια κατακόρυφο, το σώμα Σ₂ ισορροπεί πάνω σε κατακόρυφο ελατήριο στερεωμένο στο δάπεδο.
    1. α)

      Δ1. Να υπολογίσετε τη μάζα Μ του κυλίνδρου.(5 μονάδες)

    2. β)

      Εκτός ύλης 2026-27Τη χρονική στιγμή t0=0t_0 = 0, κόβουμε ταυτόχρονα τα νήματα (1) και (2). Αμέσως μετά την t0=0t_0 = 0, το σώμα Σ1Σ_1 πέφτει κατακόρυφα ενώ ο κύλινδρος κατέρχεται στο κεκλιμένο επίπεδο με σταθερή επιτάχυνση, εκτελώντας κύλιση χωρίς ολίσθηση. Κατά τη διάρκεια της κύλισής του ο άξονάς του παραμένει συνεχώς κάθετος στο επίπεδο της σελίδας. Δ2. Αν τη χρονική στιγμή t1t_1 το σημείο Α, ολοκληρώνει μία πλήρη περιστροφή και έχει ταχύτητα μέτρου υA=20 m/sυ_Α = 20\ \text{m/s}, να υπολογίσετε το μέτρο της επιτάχυνσης του κέντρου μάζας του κυλίνδρου κάνοντας χρήση των νόμων της κινηματικής κατά την κύλιση στερεών σωμάτων.(7 μονάδες)

    3. γ)

      Το σώμα Σ1Σ_1 πέφτοντας κατακόρυφα συγκρούεται κεντρικά και πλαστικά με το σώμα Σ2Σ_2. Το συσσωμάτωμα, αμέσως μετά την πλαστική κρούση εκτελεί φθίνουσα ταλάντωση σε κατακόρυφη διεύθυνση, υπό την επίδραση δύναμης αντίστασης της μορφής Fαντ=−0,2υF_{αντ} = -0{,}2υ (S.I.), όπου υ η αλγεβρική τιμή της ταχύτητας. Αμέσως μετά την κρούση ο ρυθμός έκλυσης θερμικής ενέργειας στο περιβάλλον είναι ίσος με Pθ=3,2 J/sP_θ = 3{,}2\ \text{J/s}. Να υπολογίσετε: Δ3. το μέτρο της ταχύτητας του συσσωματώματος αμέσως μετά την πλαστική κρούση.(5 μονάδες)

    4. δ)

      Δ4. τη συνολική θερμική ενέργεια που ελευθερώνεται στο περιβάλλον από τη χρονική στιγμή αμέσως μετά την κρούση έως την χρονική στιγμή που η ταλάντωση του συσσωματώματος σταματά.(8 μονάδες)

Καλή επιτυχία!

9 κλειστές απαντήσεις είναι ακόμα κενές.

Όλες οι ενότητες