Μετάβαση στο περιεχόμενο

Στοιχεία κβαντομηχανικής

Διαγώνισμα στις ενότητες: Μέλαν σώμα και φωτοηλεκτρικό φαινόμενο · Φαινόμενο Compton και κυματική φύση της ύλης · Αρχή της αβεβαιότητας και εξίσωση Schrödinger.

Λύσε το στην οθόνη ή στο χαρτί. Τα ανοιχτά θέματα τα γράφεις στο τετράδιο. Με την «Παράδοση» η σελίδα βαθμολογεί τις κλειστές ερωτήσεις και σου δείχνει τις λύσεις για τις υπόλοιπες.

Φυσική · Γ΄ Λυκείου

Στοιχεία κβαντομηχανικής

Διάρκεια 45΄ · 100 μονάδες

Θέμα Α25 μονάδες

Στις ερωτήσεις 1–4 να επιλέξεις τη σωστή απάντηση. Στην ερώτηση 5 να χαρακτηρίσεις κάθε πρόταση ως Σωστή ή Λανθασμένη.

  1. 1.
    Η θερμοκρασία ενός μέλανος σώματος αυξάνεται. Τι συμβαίνει στην ακτινοβολία που εκπέμπει;(5 μονάδες)
  2. 2.
    Μια φωτοκάθοδος φωτίζεται με μονοχρωματικό φως συχνότητας μεγαλύτερης από τη συχνότητα κατωφλίου. Διπλασιάζεις την ένταση του φωτός, χωρίς να αλλάξεις τη συχνότητα. Τότε:(5 μονάδες)
  3. 3.
    Στο φαινόμενο Compton, η μεταβολή λ′−λ\lambda' - \lambda του μήκους κύματος του σκεδαζόμενου φωτονίου εξαρτάται:(5 μονάδες)
  4. 4.
    Ένα ηλεκτρόνιο και ένα πρωτόνιο έχουν την ίδια κινητική ενέργεια (και ταχύτητες πολύ μικρότερες από το cc). Για τα μήκη κύματος de Broglie τους ισχύει:(5 μονάδες)
  5. 5.

    Χαρακτήρισε κάθε πρόταση ως Σωστή (Σ) ή Λανθασμένη (Λ).(5 μονάδες)

    • Πρόταση αα)Η ενέργεια ενός φωτονίου είναι ανάλογη του μήκους κύματός του.
    • Πρόταση ββ)Η συχνότητα κατωφλίου είναι χαρακτηριστικό του μετάλλου της καθόδου, όχι του φωτός που πέφτει πάνω της.
    • Πρόταση γγ)Το φωτόνιο δεν έχει μάζα, αλλά έχει ορμή p=hλp = \frac{h}{\lambda}.
    • Πρόταση δδ)Η πυκνότητα πιθανότητας ∣ψ∣2|\psi|^2 δεν μπορεί να πάρει τιμή μεγαλύτερη από 11.
    • Πρόταση εε)Η αρχή της αβεβαιότητας ισχύει μόνο για τα σωματίδια του μικρόκοσμου, όπως τα ηλεκτρόνια.

Θέμα Β25 μονάδες

Να απαντήσεις και να αιτιολογήσεις. Δίνονται h4π=5,3⋅10−35\frac{h}{4\pi} = 5{,}3 \cdot 10^{-35} J·s και mp=1,67⋅10−27m_p = 1{,}67 \cdot 10^{-27} kg.

  1. 1.

    Για δύο μέταλλα Α και Β, με έργα εξαγωγής φA<φB\varphi_A < \varphi_B, σχεδιάζεις τη μέγιστη κινητική ενέργεια των φωτοηλεκτρονίων συναρτήσει της συχνότητας του φωτός. Είναι οι δύο ευθείες παράλληλες; Ποια τέμνει τον άξονα των συχνοτήτων σε μεγαλύτερη τιμή; Αν φωτίσεις και τα δύο με το ίδιο φως, που βγάζει ηλεκτρόνια και από τα δύο, από ποιο βγαίνουν ηλεκτρόνια με μεγαλύτερο Kmax⁡K_{\max}, και κατά πόσο;(8 μονάδες)

  2. 2.

    Ένα πρωτόνιο βρίσκεται μέσα σε πυρήνα μεγέθους 10−1410^{-14} m. Εκτίμησε την ελάχιστη αβεβαιότητα στην ταχύτητά του. Έρχεται το αποτέλεσμα σε αντίθεση με το ότι οι πυρήνες περιέχουν πρωτόνια;(8 μονάδες)

  3. 3.

    Ένα σωματίδιο κινείται πάνω στον άξονα xx και η πυκνότητα πιθανότητάς του ∣ψ∣2|\psi|^2 είναι σταθερή για 0≤x≤2⋅10−100 \leq x \leq 2 \cdot 10^{-10} m και μηδέν έξω από αυτό το διάστημα. Πόση είναι η τιμή του ∣ψ∣2|\psi|^2; Πόση είναι η πιθανότητα να βρεθεί το σωματίδιο σε διάστημα Δx=10−12\Delta x = 10^{-12} m γύρω από ένα σημείο του, και πόση στο τμήμα 0≤x≤0,5⋅10−100 \leq x \leq 0{,}5 \cdot 10^{-10} m;(9 μονάδες)

Θέμα Γ25 μονάδες

Δίνονται h=6,63⋅10−34h = 6{,}63 \cdot 10^{-34} J·s, c=3⋅108c = 3 \cdot 10^8 m/s και e=1,6⋅10−19e = 1{,}6 \cdot 10^{-19} C.

  1. Μια μεταλλική κάθοδος έχει έργο εξαγωγής φ=3,6⋅10−19\varphi = 3{,}6 \cdot 10^{-19} J και φωτίζεται με μονοχρωματικό φως μήκους κύματος λ=331,5\lambda = 331{,}5 nm.

    1. α)

      Πόση ενέργεια μεταφέρει κάθε φωτόνιο, σε J και σε eV;(6 μονάδες)

    2. β)

      Βρες τη συχνότητα κατωφλίου και το μεγαλύτερο μήκος κύματος που μπορεί να βγάλει ηλεκτρόνια από αυτό το μέταλλο.(6 μονάδες)

    3. γ)

      Πόση είναι η μέγιστη κινητική ενέργεια των φωτοηλεκτρονίων και πόση η τάση αποκοπής;(6 μονάδες)

    4. δ)

      Η ισχύς της ακτινοβολίας που πέφτει στην κάθοδο είναι 33 mW, και το 1%1\% των φωτονίων βγάζει από ένα ηλεκτρόνιο. Πόσο είναι το ρεύμα κόρου; Τι γίνονται το ρεύμα κόρου και η τάση αποκοπής αν διπλασιαστεί η ισχύς της ακτινοβολίας, με το ίδιο μήκος κύματος;(7 μονάδες)

Θέμα Δ25 μονάδες

Δίνονται h=6,63⋅10−34h = 6{,}63 \cdot 10^{-34} J·s, c=3⋅108c = 3 \cdot 10^8 m/s και hmec=2,43⋅10−12\frac{h}{m_e c} = 2{,}43 \cdot 10^{-12} m.

  1. Ακτίνες X μήκους κύματος λ=2,43⋅10−11\lambda = 2{,}43 \cdot 10^{-11} m σκεδάζονται από ελεύθερα, πρακτικά ακίνητα ηλεκτρόνια (φαινόμενο Compton).

    1. α)

      Πόση είναι η ενέργεια και πόση η ορμή κάθε φωτονίου της προσπίπτουσας ακτινοβολίας;(5 μονάδες)

    2. β)

      Πόσο είναι το μήκος κύματος της ακτινοβολίας που σκεδάζεται κατά 90∘90^\circ, και πόσο της ακτινοβολίας που σκεδάζεται κατά 180∘180^\circ;(6 μονάδες)

    3. γ)

      Για το φωτόνιο που σκεδάζεται κατά 180∘180^\circ, πόση κινητική ενέργεια παίρνει το ηλεκτρόνιο; Τι ποσοστό της ενέργειας του φωτονίου είναι;(7 μονάδες)

    4. δ)

      Στη σκέδαση κατά 180∘180^\circ το ηλεκτρόνιο κινείται κατά τη διεύθυνση του αρχικού φωτονίου. Με τη διατήρηση της ορμής, βρες το μήκος κύματος de Broglie του ηλεκτρονίου.(7 μονάδες)

Καλή επιτυχία!

9 κλειστές απαντήσεις είναι ακόμα κενές.

Όλες οι ενότητες