Μετάβαση στο περιεχόμενο

Compton, κύματα ύλης και αβεβαιότητα

Διαγώνισμα στις ενότητες: Φαινόμενο Compton και κυματική φύση της ύλης · Αρχή της αβεβαιότητας και εξίσωση Schrödinger.

Λύσε το στην οθόνη ή στο χαρτί. Τα ανοιχτά θέματα τα γράφεις στο τετράδιο. Με την «Παράδοση» η σελίδα βαθμολογεί τις κλειστές ερωτήσεις και σου δείχνει τις λύσεις για τις υπόλοιπες.

Φυσική · Γ΄ Λυκείου

Compton, κύματα ύλης και αβεβαιότητα

Διάρκεια 45΄ · 100 μονάδες

Θέμα Α25 μονάδες

Στις ερωτήσεις 1–4 να επιλέξεις τη σωστή απάντηση. Στην ερώτηση 5 να χαρακτηρίσεις κάθε πρόταση ως Σωστή ή Λανθασμένη. Δίνονται h=6,63⋅10−34h = 6{,}63 \cdot 10^{-34} J·s και hmec=2,43⋅10−12\frac{h}{m_e c} = 2{,}43 \cdot 10^{-12} m.

  1. 1.
    Η ορμή ενός φωτονίου πράσινου φωτός μήκους κύματος 500500 nm είναι:(5 μονάδες)
  2. 2.
    Ακτίνες X σκεδάζονται από ελεύθερα ηλεκτρόνια. Για την ακτινοβολία που σκεδάζεται κατά 60∘60^\circ, η μεταβολή του μήκους κύματος είναι:(5 μονάδες)
  3. 3.
    Ένα ηλεκτρόνιο και ένα πρωτόνιο κινούνται με την ίδια ταχύτητα, πολύ μικρότερη από το cc. Για τα μήκη κύματος de Broglie τους ισχύει:(5 μονάδες)
  4. 4.
    Ένα ηλεκτρόνιο εντοπίζεται σε περιοχή εύρους Δx\Delta x. Αν το εύρος υποδιπλασιαστεί, η ελάχιστη αβεβαιότητα της ορμής του:(5 μονάδες)
  5. 5.

    Χαρακτήρισε κάθε πρόταση ως Σωστή (Σ) ή Λανθασμένη (Λ).(5 μονάδες)

    • Πρόταση αα)Στο φαινόμενο Compton το σκεδαζόμενο φωτόνιο έχει μικρότερη ενέργεια από το προσπίπτον.
    • Πρόταση ββ)Η μεγαλύτερη μεταβολή του μήκους κύματος στο φαινόμενο Compton γίνεται για γωνία σκέδασης 90∘90^\circ.
    • Πρόταση γγ)Η περίθλαση δέσμης ηλεκτρονίων από κρυστάλλους επιβεβαίωσε την κυματική φύση της ύλης.
    • Πρόταση δδ)Η κυματοσυνάρτηση ψ\psi ενός σωματιδίου μετριέται απευθείας σε ένα πείραμα.
    • Πρόταση εε)Μια μπάλα του τένις που κινείται έχει μήκος κύματος de Broglie, τόσο μικρό όμως που η κυματική της συμπεριφορά δεν παρατηρείται.

Θέμα Β25 μονάδες

Να απαντήσεις και να αιτιολογήσεις. Δίνονται h=6,63⋅10−34h = 6{,}63 \cdot 10^{-34} J·s, h4π=5,3⋅10−35\frac{h}{4\pi} = 5{,}3 \cdot 10^{-35} J·s και me=9,1⋅10−31m_e = 9{,}1 \cdot 10^{-31} kg.

  1. 1.

    Πόσο είναι το μήκος κύματος de Broglie μιας μπάλας του τένις μάζας 0,050{,}05 kg που κινείται με 4040 m/s, και πόσο ενός ηλεκτρονίου με ταχύτητα 2⋅1062 \cdot 10^6 m/s; Σε ποια από τις δύο περιπτώσεις μπορεί να παρατηρηθεί κυματική συμπεριφορά;(8 μονάδες)

  2. 2.

    Ένα ηλεκτρόνιο βρίσκεται μέσα σε άτομο, σε περιοχή εύρους Δx=10−10\Delta x = 10^{-10} m. Εκτίμησε την ελάχιστη αβεβαιότητα της ταχύτητάς του. Κάνε την ίδια εκτίμηση για έναν κόκκο σκόνης μάζας 10−910^{-9} kg, εντοπισμένο σε 10−610^{-6} m.(8 μονάδες)

  3. 3.

    Ένα σωματίδιο κινείται πάνω στον άξονα xx. Η πυκνότητα πιθανότητάς του είναι ∣ψ∣2=k|\psi|^2 = k για 0≤x≤10 \leq x \leq 1 nm, ∣ψ∣2=3k|\psi|^2 = 3k για 11 nm <x≤2< x \leq 2 nm, και μηδέν παντού αλλού. Βρες το kk από τη συνθήκη κανονικοποίησης. Πόση είναι η πιθανότητα να βρεθεί το σωματίδιο στο δεύτερο διάστημα, και πόση σε ένα μικρό διάστημα Δx=10−12\Delta x = 10^{-12} m γύρω από τη θέση x=0,5x = 0{,}5 nm;(9 μονάδες)

Θέμα Γ25 μονάδες

Δίνονται h=6,63⋅10−34h = 6{,}63 \cdot 10^{-34} J·s, c=3⋅108c = 3 \cdot 10^8 m/s και hmec=2,43⋅10−12\frac{h}{m_e c} = 2{,}43 \cdot 10^{-12} m.

  1. Φωτόνιο ακτίνων X με μήκος κύματος λ=4,86⋅10−12\lambda = 4{,}86 \cdot 10^{-12} m σκεδάζεται από ελεύθερο, πρακτικά ακίνητο ηλεκτρόνιο, και το σκεδαζόμενο φωτόνιο κινείται κάθετα στη διεύθυνση του αρχικού.

    1. α)

      Πόση είναι η ενέργεια και πόση η ορμή του αρχικού φωτονίου;(6 μονάδες)

    2. β)

      Πόσο είναι το μήκος κύματος και πόση η ενέργεια του σκεδαζόμενου φωτονίου;(6 μονάδες)

    3. γ)

      Πόση κινητική ενέργεια παίρνει το ηλεκτρόνιο, και τι ποσοστό της ενέργειας του αρχικού φωτονίου είναι;(6 μονάδες)

    4. δ)

      Με τη διατήρηση της ορμής, βρες το μέτρο της ορμής του ηλεκτρονίου μετά τη σκέδαση και τη γωνία της με τη διεύθυνση του αρχικού φωτονίου.(7 μονάδες)

Θέμα Δ25 μονάδες

Δίνονται h=6,63⋅10−34h = 6{,}63 \cdot 10^{-34} J·s, c=3⋅108c = 3 \cdot 10^8 m/s, e=1,6⋅10−19e = 1{,}6 \cdot 10^{-19} C, me=9,1⋅10−31m_e = 9{,}1 \cdot 10^{-31} kg και h4π=5,3⋅10−35\frac{h}{4\pi} = 5{,}3 \cdot 10^{-35} J·s.

  1. Ηλεκτρόνια επιταχύνονται από την ηρεμία με τάση V=150V = 150 V και σχηματίζουν δέσμη που πέφτει σε λεπτό κρυσταλλικό φύλλο.

    1. α)

      Πόση κινητική ενέργεια και πόση ταχύτητα αποκτά κάθε ηλεκτρόνιο;(6 μονάδες)

    2. β)

      Πόσο είναι το μήκος κύματος de Broglie των ηλεκτρονίων; Γιατί δίνουν εικόνα περίθλασης στον κρύσταλλο;(6 μονάδες)

    3. γ)

      Πόση ενέργεια θα είχε ένα φωτόνιο με το ίδιο μήκος κύματος; Πόσες φορές μεγαλύτερη είναι από την κινητική ενέργεια του ηλεκτρονίου;(6 μονάδες)

    4. δ)

      Η ορμή των ηλεκτρονίων της δέσμης είναι γνωστή με αβεβαιότητα 1%1\%. Πόση είναι η ελάχιστη αβεβαιότητα της θέσης τους κατά τη διεύθυνση της κίνησης; Πόσα μήκη κύματος είναι περίπου;(7 μονάδες)

Καλή επιτυχία!

9 κλειστές απαντήσεις είναι ακόμα κενές.

Όλες οι ενότητες