Λατινικά · Γ΄ Λυκείου
Πανελλήνιες 2025
Διάρκεια 180΄ · 100 μονάδες
Θέμα Α20 μονάδες
Accipe nunc quid postea Nasīca fecerit. Paucis post diēbus cum Ennius ad Nasīcam venisset et eum a ianuā quaereret, exclamāvit Nasīca se domi non esse, etsi domi erat. Tum Ennius indignātus quod Nasīca tam aperte mentiebātur: «Quid?» inquit «Ego non cognosco vocem tuam?» Visne scīre quid Nasīca responderit? «Homo es impudens. Ego cum te quaererem, ancillae tuae credidi te domi non esse; tu mihi ipsi non credis?»
Sapientem nec paupertas nec dolor prohibet, nec eae res, quae imperītos avertunt et praecipites agunt. Tu illum premi putas malis? Utitur! Non ex ebore tantum Phidias sciēbat facere simulacra; ex aere quoque faciēbat. Si marmor illi obtulisses, si viliōrem materiam, fecisset tale, quale ex illā fieri optimum posset. Eōdem modo sapiens virtūtem, si licēbit, in divitiis explicābit, si minus, in paupertāte.
Α1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση των αποσπασμάτων: «Accipe nunc … quid Nasīca responderit?» και «Sapientem nec paupertas … fieri optimum posset».
- α)
«Accipe nunc … quid Nasīca responderit?»(10 μονάδες)
- β)
«Sapientem nec paupertas … fieri optimum posset»(10 μονάδες)
- α)
Θέμα Β20 μονάδες
- 1.
Β1. Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις με βάση το περιεχόμενό τους ως Σωστές (Σ) ή Λανθασμένες (Λ):(10 μονάδες)
- 2.
Β2. Να αντιστοιχίσετε τις λατινικές λέξεις της Στήλης Α με τις ετυμολογικά συγγενείς λέξεις της ελληνικής της Στήλης Β. (Στη Στήλη Β δύο λέξεις περισσεύουν).(10 μονάδες)
Στήλη Α και Στήλη Β Στήλη Α Στήλη Β 1. domi α. απόγνωση 2. cognosco β. πείρα 3. imperītos γ. πρωινός 4. agunt δ. δωμάτιο 5. premi ε. αγωγή — στ. ένδυμα — ζ. πρέσα
Θέμα Γ30 μονάδες
- 1.
Γ1. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις / συνεκφορές:(15 μονάδες)
Οι τύποι του Γ1 Λέξη Ζητείται diēbus τη δοτική πτώση στον άλλο αριθμό aperte τους άλλους δύο βαθμούς του επιρρήματος vocem tuam τη γενική πτώση στον άλλο αριθμό impudens την αφαιρετική πτώση στο ίδιο γένος, στον ίδιο αριθμό mihi ipsi την ονομαστική πτώση στον ίδιο αριθμό ebore την κλητική πτώση στον ίδιο αριθμό simulacra την αιτιατική πτώση στον άλλο αριθμό viliōrem τους άλλους δύο βαθμούς του επιθέτου στο ίδιο γένος, στον ίδιο αριθμό και στην ίδια πτώση tale την αιτιατική πτώση στο ίδιο γένος, στον άλλο αριθμό optimum τον συγκριτικό βαθμό του επιρρήματος Eōdem τη γενική πτώση στο ίδιο γένος, στον άλλο αριθμό - 2.
Γ2α. Να εντοπίσετε και να γράψετε τους τρεις (3) τύπους αποθετικών ρημάτων που υπάρχουν στα δύο αποσπάσματα (μονάδες 3). Στη συνέχεια, να γράψετε τις μετοχές ενεστώτα στην ονομαστική ενικού, στο θηλυκό γένος (μονάδες 3).(6 μονάδες)
- 3.
Γ2β. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθέναν από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους:(9 μονάδες)
Οι τύποι του Γ2β Λέξη Ζητείται Accipe την αφαιρετική στο σουπίνο fecerit το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής του ενεστώτα, στην ίδια φωνή venisset τη δοτική του γερουνδίου exclamāvit το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του ενεστώτα, στην ίδια φωνή credis τη μετοχή του παρακειμένου στην ονομαστική ενικού, στο ουδέτερο γένος agunt το β΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής του ενεστώτα στην ενεργητική περιφραστική συζυγία, στο αρσενικό γένος putas το απαρέμφατο του ενεστώτα στην παθητική φωνή sciēbat το απαρέμφατο του παρακειμένου στην ίδια φωνή posset το γ΄ ενικό πρόσωπο της υποτακτικής του ενεστώτα
Θέμα Δ30 μονάδες
- 1.
Δ1α. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τους παρακάτω όρους:
- α)
diēbus(2 μονάδες)
- β)
se(2 μονάδες)
- γ)
ancillae(2 μονάδες)
- δ)
malis(2 μονάδες)
- ε)
ex aere(2 μονάδες)
- α)
- 2.
Δ1β. «Si marmor illi obtulisses, fecisset tale»: Να αναγνωρίσετε τον υποθετικό λόγο (εκφορά και είδος) (μονάδες 3) και να τον μετατρέψετε έτσι ώστε να δηλώνει υπόθεση δυνατή ή πιθανή για το παρόν-μέλλον (μονάδες 2).(5 μονάδες)
- 3.
Δ2α. Να μετατρέψετε τον πλάγιο λόγο σε ευθύ: i. «Accipe nunc quid postea Nasīca fecerit». ii. «Exclamāvit Nasīca se domi non esse». iii. «Visne scīre quid Nasīca responderit?».(6 μονάδες)
- 4.
Δ2β. «Sapientem nec paupertas nec dolor prohibet, nec eae res, quae imperītos avertunt»: Να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική.(9 μονάδες)
Καλή επιτυχία!