Λατινικά · Γ΄ Λυκείου
Πανελλήνιες 2023
Διάρκεια 180΄ · 100 μονάδες
Θέμα Α20 μονάδες
Deinde, cum lacrimae suae, diu cohibitae, vincerent prorumperentque, egrediebātur; tum se dolōri dabat et paulo post siccis oculis redībat. Scribōniānus arma in Illyrico contra Claudium moverat; fuerat Paetus in partibus eius et, occīso Scribōniāno, Rōmam trahebātur. Erat ascensūrus navem; Arria milites orābat, ut simul imponerētur. Non impetrāvit: conduxit piscatoriam naviculam ingentemque navem secūta est.
Caecilia, uxor Metelli, dum more prisco omen nuptiāle petit filiae sorōris, ipsa fēcit omen. Nam in sacello quodam nocte cum sorōris filiā persedēbat expectabatque dum aliqua vox congruens proposito audirētur. Tandem puella, longā morā standi fessa, rogāvit materteram, ut sibi paulisper loco cederet. Tum Caecilia puellae dixit: «ego libenter tibi meā sede cedo». Hoc dictum paulo post res ipsa confirmāvit.
Α1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση των αποσπασμάτων: «Scribōniānus arma in Illyrico … secūta est» και «Nam in sacello … res ipsa confirmāvit».
- α)
«Scribōniānus arma in Illyrico … secūta est»(10 μονάδες)
- β)
«Nam in sacello … res ipsa confirmāvit»(10 μονάδες)
- α)
Θέμα Β20 μονάδες
- 1.
Β1. Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις με βάση το περιεχόμενό τους ως Σωστές (Σ) ή Λανθασμένες (Λ):(10 μονάδες)
- 2.
Β2. Να εντοπίσετε στα παραπάνω κείμενα από μία ετυμολογικά συγγενή λέξη της λατινικής για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις της νεοελληνικής γλώσσας: μετάδοση, ναυάγιο, νυχτερινός, απόσταση, μητρότητα(10 μονάδες)
Θέμα Γ30 μονάδες
- 1.
Γ1α. «Nam in sacello … meā sede cedo»: Στο παραπάνω απόσπασμα να εντοπίσετε τέσσερα (4) ουσιαστικά της γ΄ κλίσης (μονάδες 2) και να τα μεταφέρετε στη γενική του πληθυντικού αριθμού (μονάδες 2).(4 μονάδες)
- 2.
Γ1β. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις / συνεκφορές:(11 μονάδες)
Οι τύποι του Γ1β Λέξη Ζητείται lacrimae την ίδια πτώση στον άλλο αριθμό diu τους άλλους δύο βαθμούς του επιρρήματος siccis την ίδια πτώση του θηλυκού γένους στον άλλο αριθμό eius την αιτιατική πληθυντικού αριθμού στο ουδέτερο γένος ingentem(que) τους άλλους δύο βαθμούς του επιθέτου (στο ίδιο γένος, αριθμό και πτώση) Hoc dictum την ίδια πτώση στον άλλο αριθμό res ipsa τη γενική πτώση στον ίδιο αριθμό - 3.
Γ2α. «Arria … secūta est»: Στο παραπάνω απόσπασμα να εντοπίσετε τέσσερα (4) ρήματα που βρίσκονται σε οριστική έγκλιση (μονάδες 2) και να τα μεταφέρετε στο γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του μέλλοντα στην ίδια φωνή (μονάδες 2).(4 μονάδες)
- 4.
Γ2β. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθένα από τα παρακάτω ρήματα (για τους περιφραστικούς τύπους να ληφθεί υπόψη το υποκείμενο):(11 μονάδες)
Οι τύποι του Γ2β Λέξη Ζητείται vincerent το β΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής του παρακειμένου στην ίδια φωνή egrediebātur το απαρέμφατο του ενεστώτα redībat τη μετοχή του ενεστώτα στη γενική ενικού στο ίδιο γένος moverat την αφαιρετική στο σουπίνο fuerat τον ίδιο τύπο στην υποτακτική Erat ascensūrus το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του παρακειμένου petit τη γενική και την αφαιρετική του γερουνδίου fēcit το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής του ενεστώτα και του μέλλοντα στην ίδια φωνή dixit το β΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του ενεστώτα στην άλλη φωνή
Θέμα Δ30 μονάδες
- 1.
Δ1α. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τους παρακάτω όρους:
- α)
se(2 μονάδες)
- β)
contra Claudium(2 μονάδες)
- γ)
piscatoriam(2 μονάδες)
- δ)
standi(2 μονάδες)
- ε)
paulo (στο δεύτερο απόσπασμα)(2 μονάδες)
- α)
- 2.
Δ1β. «Hoc dictum paulo post res ipsa confirmāvit»: Να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική.(5 μονάδες)
- 3.
Δ2α. «Nam in sacello quodam … loco cederet»: Στο παραπάνω απόσπασμα να εντοπίσετε τις δύο (2) δευτερεύουσες προτάσεις (μονάδες 2), να αναγνωρίσετε το είδος τους (μονάδες 2), να δηλώσετε τη συντακτική τους λειτουργία (μονάδες 2) και να αιτιολογήσετε τον τρόπο εκφοράς τους (μονάδες 4).(10 μονάδες)
- 4.
Δ2β. «ego libenter tibi meā sede cedo»: Να μετατρέψετε τον ευθύ λόγο σε πλάγιο με εξάρτηση από το «Caecilia dixit».(5 μονάδες)
Καλή επιτυχία!