# Ασθενή οξέα και βάσεις

> Ka, Kb, βαθμός ιοντισμού, ο νόμος αραίωσης του Ostwald, και το pH των αλάτων.

Χημεία, Γ΄ Λυκείου. https://www.akademio.gr/el/lyk-c/chemistry/weak-electrolytes

## Τι θα μάθεις

- Να γράφεις τις σταθερές Ka και Kb και να συγκρίνεις την ισχύ οξέων και βάσεων.
- Να υπολογίζεις pH και βαθμό ιοντισμού με τον νόμο του Ostwald, ελέγχοντας πότε επιτρέπεται η προσέγγιση.
- Να χρησιμοποιείς τη σχέση Ka · Kb = Kw για συζυγή ζεύγη.
- Να προβλέπεις και να υπολογίζεις το pH διαλύματος άλατος, βρίσκοντας ποιο ιόν αντιδρά με το νερό.

## Ίδια συγκέντρωση, άλλο pH

Διάλυμα $HCl$ $0{,}1$ M έχει $pH = 1$. Το ξίδι του εργαστηρίου, $CH_3COOH$ $0{,}1$ M, έχει $pH$ περίπου $2{,}9$: περίπου εβδομήντα φορές λιγότερα $H_3O^+$ με την ίδια ποσότητα οξέος στο μπουκάλι. Ο λόγος είναι ότι το οξικό οξύ **δεν ιοντίζεται πλήρως**. Τα περισσότερα μόριά του μένουν ακέραια, και ο ιοντισμός είναι μια χημική ισορροπία:

$$
CH_3COOH + H_2O \rightleftharpoons CH_3COO^- + H_3O^+
$$

Για τον ισχυρό ηλεκτρολύτη αρκούσε η στοιχειομετρία, όπως στην ενότητα «Οξέα, βάσεις και pH». Για τον ασθενή χρειάζεται η σταθερά της ισορροπίας.

## Οι σταθερές Ka και Kb

Για ασθενές οξύ $HA$ και ασθενή βάση $B$:

$$
HA + H_2O \rightleftharpoons A^- + H_3O^+ \qquad K_a = \frac{[A^-][H_3O^+]}{[HA]}
$$

$$
B + H_2O \rightleftharpoons BH^+ + OH^- \qquad K_b = \frac{[BH^+][OH^-]}{[B]}
$$

Το νερό δεν γράφεται στην έκφραση: είναι ο διαλύτης και η συγκέντρωσή του μένει πρακτικά σταθερή.

- Το $K_a$ εξαρτάται από τη φύση του οξέος και **μόνο από τη θερμοκρασία**. Όχι από τη συγκέντρωση, όχι από άλλες ουσίες στο διάλυμα.
- **Μεγαλύτερο $K_a$, ισχυρότερο οξύ.** Η σύγκριση γίνεται στην ίδια θερμοκρασία.

| Ουσία στους 25 °C | Σταθερά                           |
| ----------------- | --------------------------------- |
| $HF$              | $K_a \approx 7 \cdot 10^{-4}$     |
| $HCOOH$           | $K_a \approx 1{,}8 \cdot 10^{-4}$ |
| $CH_3COOH$        | $K_a \approx 1{,}8 \cdot 10^{-5}$ |
| $NH_3$            | $K_b \approx 1{,}8 \cdot 10^{-5}$ |

## Βαθμός ιοντισμού και νόμος του Ostwald

Ο **βαθμός ιοντισμού** $\alpha$ είναι ο λόγος των mol που ιοντίστηκαν προς τα αρχικά mol του ηλεκτρολύτη. Καθαρός αριθμός από $0$ ως $1$, συχνά σε ποσοστό.

Για ασθενές οξύ συγκέντρωσης $c$, ο πίνακας συγκεντρώσεων σε mol/L:

|                          | $HA$    | $A^-$ | $H_3O^+$ |
| ------------------------ | ------- | ----- | -------- |
| αρχικά                   | $c$     |       |          |
| ιοντίζονται / παράγονται | $-x$    | $+x$  | $+x$     |
| ισορροπία                | $c - x$ | $x$   | $x$      |

Με $x = \alpha c$, η σταθερά γίνεται ο **νόμος αραίωσης του Ostwald**:

$$
K_a = \frac{x^2}{c - x} = \frac{\alpha^2 c}{1 - \alpha}
$$

**Η προσέγγιση.** Αν $\alpha \le 0{,}1$, τότε $1 - \alpha \approx 1$ και $c - x \approx c$:

$$
K_a = \alpha^2 c, \qquad \alpha = \sqrt{\frac{K_a}{c}}, \qquad [H_3O^+] = \sqrt{K_a c}
$$

Το $\alpha$ δεν το ξέρεις πριν λύσεις. Το κριτήριο που ελέγχεις από πριν είναι το ισοδύναμο $\dfrac{K_a}{c} \le 10^{-2}$. Στις Πανελλήνιες η εκφώνηση συνήθως λέει «ισχύουν οι γνωστές προσεγγίσεις». Εσύ πάλι γράφεις ρητά τι παραλείπεις: «$\alpha \le 0{,}1$, άρα $c - x \approx c$» και «τα ιόντα του νερού είναι αμελητέα».

> **Κλειδί**
>
> **Το $K_a$ είναι σταθερά, το $\alpha$ δεν είναι.**
>
> Από το $\alpha = \sqrt{K_a / c}$: όταν αραιώνεις, το $c$ μικραίνει και το $\alpha$ **μεγαλώνει**. Αν η συγκέντρωση πέσει στο $\frac{1}{4}$, ο βαθμός ιοντισμού διπλασιάζεται. Η $[H_3O^+] = \sqrt{K_a c}$ όμως **μικραίνει**, και το pH ανεβαίνει. Μεγαλύτερο ποσοστό ενός πολύ μικρότερου συνόλου.
>
> Το $\alpha$ αλλάζει με τη συγκέντρωση, τη θερμοκρασία και την παρουσία κοινού ιόντος. Το $K_a$ μόνο με τη θερμοκρασία.

## Όταν η προσέγγιση δεν επιτρέπεται

Αν $\dfrac{K_a}{c} > 10^{-2}$, το $x$ δεν είναι αμελητέο μπροστά στο $c$. Τότε κρατάς ολόκληρη την εξίσωση:

$$
x^2 + K_a x - K_a c = 0
$$

Λύνεις τη δευτεροβάθμια και κρατάς τη **θετική** ρίζα, που πρέπει να είναι και μικρότερη από $c$. Συμβαίνει με σχετικά ισχυρά ασθενή οξέα σε μικρές συγκεντρώσεις. Μην αφήσεις τη συνήθεια να σε κάνει να γράψεις $\sqrt{K_a c}$ χωρίς έλεγχο.

## Ασθενείς βάσεις

Η μέθοδος είναι ίδια, με $OH^-$ στη θέση των $H_3O^+$:

$$
NH_3 + H_2O \rightleftharpoons NH_4^+ + OH^-, \qquad [OH^-] = \sqrt{K_b c}
$$

Βρίσκεις πρώτα pOH και μετά $pH = 14 - pOH$.

## Συζυγή ζεύγη: Ka · Kb = Kw

Η συζυγής βάση $A^-$ ενός ασθενούς οξέος αντιδρά με το νερό ως βάση:

$$
A^- + H_2O \rightleftharpoons HA + OH^- \qquad K_b = \frac{[HA][OH^-]}{[A^-]}
$$

Πολλαπλασίασε τις δύο σταθερές: το $[HA]$ και το $[A^-]$ απλοποιούνται και μένει $[H_3O^+][OH^-]$. Άρα για κάθε συζυγές ζεύγος:

$$
K_a \cdot K_b = K_w
$$

Αυτή είναι η ποσοτική μορφή του «ισχυρό οξύ, ασθενής συζυγής βάση». Για το $CH_3COOH$ με $K_a = 10^{-5}$, το $CH_3COO^-$ έχει $K_b = 10^{-9}$. Για το $HCl$ το $K_a$ είναι τεράστιο, και το $Cl^-$ πρακτικά δεν είναι βάση.

## Το pH διαλύματος άλατος

Τα άλατα είναι ιοντικές ενώσεις και διίστανται πλήρως. Το ερώτημα είναι **ποιο ιόν αντιδρά με το νερό**:

1. Γράψε τη διάσταση: $NH_4Cl \to NH_4^+ + Cl^-$.
2. Για κάθε ιόν ρώτα: είναι συζυγές ασθενούς οξέος ή ασθενούς βάσης;
   - $Cl^-$, $Br^-$, $I^-$, $NO_3^-$, $ClO_4^-$ προέρχονται από ισχυρά οξέα. $Na^+$, $K^+$, $Ca^{2+}$, $Ba^{2+}$ από ισχυρές βάσεις. **Δεν αντιδρούν** με το νερό.
   - $CH_3COO^-$, $F^-$, $CN^-$, $HCOO^-$ είναι συζυγείς βάσεις ασθενών οξέων: αντιδρούν ως **βάσεις**.
   - $NH_4^+$ είναι συζυγές οξύ ασθενούς βάσης: αντιδρά ως **οξύ**.
3. Γράψε την αντίδραση του ιόντος με το νερό και βρες τη σταθερά του από το $K_w$.
4. Βρες τη συγκέντρωση **του ιόντος**, όχι του άλατος.
5. Λύσε όπως για ασθενές οξύ ή ασθενή βάση.

| Άλας                 | Ιόν που αντιδρά     | Διάλυμα                                              |
| -------------------- | ------------------- | ---------------------------------------------------- |
| $NaCl$, $KNO_3$      | κανένα              | ουδέτερο                                             |
| $CH_3COONa$, $KF$    | το ανιόν, ως βάση   | βασικό                                               |
| $NH_4Cl$, $NH_4NO_3$ | το $NH_4^+$, ως οξύ | όξινο                                                |
| $NH_4F$, $NH_4CN$    | και τα δύο          | συγκρίνεις $K_a$ του κατιόντος με $K_b$ του ανιόντος |

Στην τελευταία περίπτωση κερδίζει το ιόν με τη μεγαλύτερη σταθερά. Αν είναι ίσες, όπως στο $CH_3COONH_4$, το διάλυμα είναι ουδέτερο. Το ίδιο κάνεις και για αμφιπρωτικό ιόν όπως το $HCO_3^-$: συγκρίνεις το δικό του $K_a$ με το δικό του $K_b$.

> **Πρόσεχε**
>
> **Το $Na^+$ δεν είναι οξύ.** Τα κατιόντα των αλκαλίων και των αλκαλικών γαιών δεν αντιδρούν με το νερό. Στο $CH_3COONa$ μετράει μόνο το ανιόν.
>
> **Το $K_b$ του ανιόντος δεν δίνεται.** Δίνεται το $K_a$ του οξέος, και το $K_b$ το βγάζεις εσύ: $K_b = \dfrac{K_w}{K_a}$. Αν βάλεις κατευθείαν το $K_a$ στον τύπο, το αποτέλεσμα βγαίνει όξινο για βασικό διάλυμα.
>
> **Συγκέντρωση ιόντος.** Διάλυμα $Ca(CH_3COO)_2$ $0{,}05$ M έχει $[CH_3COO^-] = 0{,}1$ M.
>
> **Ο βαθμός ιοντισμού $\alpha$ δεν είναι $\dfrac{[H_3O^+]}{K_a}$.** Είναι $\dfrac{x}{c}$, ιοντισμένα προς αρχικά.

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Δύο διαλύματα, \$HA\$ \$0{,}1\$ M και \$HB\$ \$0{,}1\$ M, έχουν \$pH = 3\$ και \$pH = 4\$ στους \$25\$ °C. Ποιο οξύ είναι ισχυρότερο; Ποιο από τα διαλύματα \$NaA\$ \$0{,}1\$ M και \$NaB\$ \$0{,}1\$ M έχει μεγαλύτερο pH; Αιτιολόγησε.

1. **Ίδια συγκέντρωση, ίδια θερμοκρασία:** μικρότερο pH σημαίνει περισσότερα $H_3O^+$, άρα μεγαλύτερο ιοντισμό. Το $HA$ είναι ισχυρότερο.
2. **Ποσοτικά**, με $\alpha \le 0{,}1$: $K_a(HA) = \dfrac{(10^{-3})^2}{0{,}1} = 10^{-5}$ και $K_a(HB) = \dfrac{(10^{-4})^2}{0{,}1} = 10^{-7}$. Πράγματι $\alpha = 1\%$ και $0{,}1\%$.
3. **Συζυγείς βάσεις:** $K_b(A^-) = \dfrac{10^{-14}}{10^{-5}} = 10^{-9}$ και $K_b(B^-) = 10^{-7}$. Το ασθενέστερο οξύ έχει την ισχυρότερη συζυγή βάση.
4. Σε ίση συγκέντρωση, η ισχυρότερη βάση δίνει περισσότερα $OH^-$. Μεγαλύτερο pH έχει το **$NaB$**.

### Παράδειγμα 2: Βρες το pH και τον βαθμό ιοντισμού διαλύματος \$NH\_3\$ \$0{,}1\$ M, με \$K\_b = 10^{-5}\$ στους \$25\$ °C.

1. $NH_3 + H_2O \rightleftharpoons NH_4^+ + OH^-$. Στην ισορροπία $[NH_4^+] = [OH^-] = x$ και $[NH_3] = 0{,}1 - x$.
2. **Έλεγχος:** $\dfrac{K_b}{c} = 10^{-4} \le 10^{-2}$, άρα $0{,}1 - x \approx 0{,}1$.
3. $x^2 = 10^{-5} \cdot 10^{-1}$, άρα $[OH^-] = 10^{-3}$ M, $pOH = 3$, $pH = 11$.
4. $\alpha = \dfrac{10^{-3}}{0{,}1} = 10^{-2}$, δηλαδή $1\%$. Είναι κάτω από $0{,}1$, άρα η προσέγγιση ήταν σωστή.

### Παράδειγμα 3: Βρες το pH διαλύματος ασθενούς οξέος \$HA\$ \$0{,}03\$ M με \$K\_a = 5 \cdot 10^{-3}\$, στους \$25\$ °C.

1. **Έλεγχος:** $\dfrac{K_a}{c} = \dfrac{5 \cdot 10^{-3}}{3 \cdot 10^{-2}} \approx 0{,}17 > 10^{-2}$. Η προσέγγιση **δεν** επιτρέπεται.
2. **Πλήρης εξίσωση:** $\dfrac{x^2}{0{,}03 - x} = 5 \cdot 10^{-3}$, δηλαδή $x^2 + 5 \cdot 10^{-3}x - 1{,}5 \cdot 10^{-4} = 0$.
3. Διακρίνουσα: $25 \cdot 10^{-6} + 6 \cdot 10^{-4} = 625 \cdot 10^{-6}$, με ρίζα $25 \cdot 10^{-3}$. Η θετική λύση: $x = \dfrac{-5 \cdot 10^{-3} + 25 \cdot 10^{-3}}{2} = 10^{-2}$ M.
4. $pH = 2$, με $\alpha = \dfrac{0{,}01}{0{,}03} = \dfrac{1}{3}$. Η προσέγγιση θα έδινε $\sqrt{1{,}5 \cdot 10^{-4}} \approx 1{,}2 \cdot 10^{-2}$ M, λάθος κατά $20\%$.

### Παράδειγμα 4: Χαρακτήρισε ως όξινο, βασικό ή ουδέτερο κάθε διάλυμα: \$KNO\_3\$, \$NaF\$, \$NH\_4Br\$, \$NH\_4F\$. Δίνονται \$K\_a(HF) = 7 \cdot 10^{-4}\$, \$K\_b(NH\_3) = 2 \cdot 10^{-5}\$, \$25\$ °C.

1. **$KNO_3$:** το $K^+$ προέρχεται από ισχυρή βάση, το $NO_3^-$ από ισχυρό οξύ. Κανένα δεν αντιδρά: **ουδέτερο**.
2. **$NaF$:** το $F^-$ είναι συζυγής βάση του ασθενούς $HF$: $F^- + H_2O \rightleftharpoons HF + OH^-$. **Βασικό**.
3. **$NH_4Br$:** το $NH_4^+$ είναι συζυγές οξύ της $NH_3$: $NH_4^+ + H_2O \rightleftharpoons NH_3 + H_3O^+$. Το $Br^-$ δεν αντιδρά. **Όξινο**.
4. **$NH_4F$:** αντιδρούν και τα δύο ιόντα. $K_a(NH_4^+) = \dfrac{10^{-14}}{2 \cdot 10^{-5}} = 5 \cdot 10^{-10}$ και $K_b(F^-) = \dfrac{10^{-14}}{7 \cdot 10^{-4}} \approx 1{,}4 \cdot 10^{-11}$. Το $K_a$ είναι μεγαλύτερο: **όξινο**.

### Παράδειγμα 5: Διάλυμα Δ1 μεθυλαμίνης, \$CH\_3NH\_2\$, συγκέντρωσης \$0{,}2\$ M έχει \$pH = 12\$ στους \$25\$ °C. (α) Βρες το \$K\_b\$ της μεθυλαμίνης. (β) Βρες το pH διαλύματος Δ2 \$CH\_3NH\_3Cl\$ \$0{,}05\$ M. Ισχύουν οι γνωστές προσεγγίσεις.

1. **Από το pH:** $pOH = 2$, άρα $[OH^-] = 10^{-2}$ M. Η μεθυλαμίνη είναι ασθενής βάση: $CH_3NH_2 + H_2O \rightleftharpoons CH_3NH_3^+ + OH^-$.
2. **(α)** $\alpha = \dfrac{10^{-2}}{0{,}2} = 0{,}05 \le 0{,}1$, άρα $[CH_3NH_2] \approx 0{,}2$ M και $K_b = \dfrac{(10^{-2})^2}{0{,}2} = 5 \cdot 10^{-4}$.
3. **(β) Ποιο ιόν αντιδρά.** $CH_3NH_3Cl \to CH_3NH_3^+ + Cl^-$. Το $Cl^-$ δεν αντιδρά. Το $CH_3NH_3^+$ είναι συζυγές οξύ της μεθυλαμίνης: $CH_3NH_3^+ + H_2O \rightleftharpoons CH_3NH_2 + H_3O^+$.
4. **Η σταθερά του:** $K_a = \dfrac{K_w}{K_b} = \dfrac{10^{-14}}{5 \cdot 10^{-4}} = 2 \cdot 10^{-11}$.
5. $[H_3O^+] = \sqrt{2 \cdot 10^{-11} \cdot 5 \cdot 10^{-2}} = \sqrt{10^{-12}} = 10^{-6}$ M, άρα $pH = 6$. Ελαφρώς όξινο, όπως περιμέναμε από άλας ασθενούς βάσης με ισχυρό οξύ.

## Ερωτήσεις

1. Η σταθερά ιοντισμού $K_a$ ενός ασθενούς οξέος εξαρτάται:
   - μόνο από τη θερμοκρασία
   - από τη συγκέντρωση του οξέος
   - από το pH του διαλύματος
   - από τον όγκο του διαλύματος
2. Αραιώνεις διάλυμα ασθενούς οξέος σε σταθερή θερμοκρασία. Τι συμβαίνει;
   - το $\alpha$ αυξάνεται και η $[H_3O^+]$ μειώνεται
   - το $\alpha$ μειώνεται και η $[H_3O^+]$ μειώνεται
   - το $\alpha$ μένει ίδιο και η $[H_3O^+]$ μειώνεται
   - το $\alpha$ αυξάνεται και η $[H_3O^+]$ αυξάνεται
3. Διαλύματα δύο οξέων $HA$ και $HB$, ίδιας συγκέντρωσης και θερμοκρασίας, έχουν $pH = 3$ και $pH = 5$. Ποιο ισχύει;
   - $K_a(HA) > K_a(HB)$
   - $K_a(HA) < K_a(HB)$
   - $K_a(HA) = K_a(HB)$
   - δεν συγκρίνονται
4. Το οξύ $HA$ έχει $K_a = 10^{-4}$ στους $25$ °C. Πόσο είναι το $K_b$ της βάσης $A^-$;
   - $10^{-10}$
   - $10^{-4}$
   - $10^{4}$
   - $10^{-18}$
5. Ποιο από τα παρακάτω διαλύματα αλάτων είναι βασικό στους $25$ °C;
   - $CH_3COOK$
   - $KNO_3$
   - $NH_4NO_3$
   - $NaCl$
6. Σε διάλυμα $NH_4Cl$, ποιο ιόν αντιδρά με το νερό και πώς;
   - το $NH_4^+$, ως οξύ
   - το $Cl^-$, ως βάση
   - το $NH_4^+$, ως βάση
   - και τα δύο εξίσου
7. Πότε επιτρέπεται η προσέγγιση $c - x \approx c$ για ασθενές οξύ;
   - όταν $\alpha \le 0{,}1$
   - πάντα, σε κάθε ασθενές οξύ
   - όταν $K_a > c$
   - όταν $pH > 7$
8. Διάλυμα ασθενούς οξέος $0{,}1$ M έχει $K_a = 10^{-5}$ στους $25$ °C. Πόσο είναι το pH;
   - $3$
   - $1$
   - $5$
   - $6$
9. Ποια είναι η ακριβής μορφή του νόμου αραίωσης του Ostwald;
   - $K_a = \frac{\alpha^2 c}{1 - \alpha}$
   - $K_a = \alpha^2 c$
   - $K_a = \frac{\alpha c}{1 - \alpha}$
   - $K_a = \frac{\alpha^2}{c}$
10. Στους $25$ °C το $CH_3COOH$ και η $NH_3$ έχουν ίσες σταθερές, $K_a = K_b$. Το διάλυμα $CH_3COONH_4$ είναι:
   - ουδέτερο
   - όξινο
   - βασικό
   - δεν κρίνεται

## Ασκήσεις

1. Διάλυμα ασθενούς οξέος $HA$ $0{,}2$ M έχει βαθμό ιοντισμού $0{,}5\%$, στους $25$ °C. Βρες τη $[H_3O^+]$ και το pH.
2. Το $HCN$ έχει $K_a = 4 \cdot 10^{-10}$ στους $25$ °C. Βρες το $K_b$ του ιόντος $CN^-$.
3. Διάλυμα του άλατος $NaA$ $0{,}1$ M έχει $pH = 9$, στους $25$ °C. Βρες το $K_a$ του οξέος $HA$. Ισχύουν οι γνωστές προσεγγίσεις.
4. Πόσα mL αέριας $NH_3$, μετρημένα σε STP, πρέπει να διαλύσεις σε νερό, ώστε να φτιάξεις $500$ mL διαλύματος με $pH = 11$ στους $25$ °C; Δίνεται $K_b = 10^{-5}$, και ισχύουν οι γνωστές προσεγγίσεις.
5. Δύο διαλύματα στους $25$ °C: το Δ1 έχει $HA$ $0{,}1$ M με $K_a = 10^{-5}$, και το Δ2 έχει $HB$ $10^{-3}$ M με $K_a = 10^{-3}$. Δίνεται $\log 6{,}18 = 0{,}79$, και $\sqrt 5 \approx 2{,}236$.
   α) Βρες το pH του καθενός.
   β) Το $HB$ είναι εκατό φορές ισχυρότερο οξύ. Γιατί όμως το Δ2 είναι λιγότερο όξινο; Βρες τον βαθμό ιοντισμού κάθε οξέος.
6. Φτιάχνεις διάλυμα $Ca(CH_3COO)_2$ $0{,}05$ M, στους $25$ °C. Για το $CH_3COOH$ δίνεται $K_a = 10^{-5}$.
   α) Ποιο ιόν αντιδρά με το νερό, και ποια είναι η συγκέντρωσή του;
   β) Βρες το pH του διαλύματος.
7. Διάλυμα Δ ασθενούς μονοπρωτικού οξέος $HB$ συγκέντρωσης $0{,}1$ M έχει βαθμό ιοντισμού $1\%$, στους $25$ °C. Ισχύουν οι γνωστές προσεγγίσεις. Δίνεται $\log 5 = 0{,}7$.
   α) Βρες τη σταθερά ιοντισμού $K_a$ του $HB$.
   β) Σε $100$ mL του Δ προσθέτεις νερό ώσπου ο βαθμός ιοντισμού να γίνει $2\%$. Πόσο νερό πρόσθεσες;
   γ) Βρες το pH του αραιωμένου διαλύματος.
8. Έχεις διάλυμα ενός μονοπρωτικού οξέος $HA$, χωρίς να ξέρεις ούτε τη συγκέντρωσή του ούτε το $K_a$. Το pH του είναι $3$. Το αραιώνεις εκατό φορές και το pH γίνεται $4{,}0$. Όλα στους $25$ °C, με αμελητέα τα ιόντα του νερού.
   α) Δείξε ότι το $HA$ δεν είναι ισχυρό οξύ.
   β) Δείξε ότι αυτές οι δύο μετρήσεις δεν φτάνουν για να βρεις το $K_a$ ή τη συγκέντρωση.
   γ) Αραιώνεις ξανά εκατό φορές και μετράς $pH = 5{,}21$, δηλαδή $[H_3O^+] \approx 6{,}2 \cdot 10^{-6}$ M. Βρες το $K_a$ και την αρχική συγκέντρωση.

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/lyk-c/chemistry/weak-electrolytes
