# Στοιχειομετρία οξειδοαναγωγής

> Ογκομέτρηση με KMnO₄ και K₂Cr₂O₇, περίσσεια, μείγματα και καθαρότητα.

Χημεία, Γ΄ Λυκείου. https://www.akademio.gr/el/lyk-c/chemistry/redox-stoichiometry

## Τι θα μάθεις

- Να λύνεις προβλήματα ογκομέτρησης με KMnO₄ και K₂Cr₂O₇ και να εξηγείς πώς φαίνεται το τέλος της.
- Να υπολογίζεις την καθαρότητα ενός δείγματος και τη σύσταση μείγματος δύο αναγωγικών.
- Να λύνεις προβλήματα με περίσσεια οξειδωτικού και ογκομέτρηση της περίσσειας.
- Να συνδέεις διαδοχικές αντιδράσεις, με αέρια σε STP, μέσα από τα mol που περνούν από τη μία στην άλλη.

## Πόσο σίδηρο έχει ένα δισκίο;

Ένα συμπλήρωμα σιδήρου γράφει στη συσκευασία πόσο $FeSO_4$ περιέχει. Για να το ελέγξεις, διαλύεις το δισκίο σε αραιό $H_2SO_4$ και προσθέτεις σταγόνα σταγόνα διάλυμα $KMnO_4$ γνωστής συγκέντρωσης. Κάθε σταγόνα αποχρωματίζεται, όσο υπάρχει $Fe^{2+}$ να οξειδωθεί. Μόλις ο σίδηρος τελειώσει, η επόμενη σταγόνα μένει ιώδης. Από τον όγκο που καταναλώθηκε βρίσκεις τα mol του σιδήρου.

Αυτό είναι η **ογκομέτρηση οξειδοαναγωγής**, και πάνω της χτίζονται τα περισσότερα Θέματα Γ και Δ του κεφαλαίου. Τη συμπλήρωση των εξισώσεων και τα προϊόντα των οξειδωτικών τα έχεις από την προηγούμενη ενότητα· εδώ μένει ο λογαριασμός.

> **Κλειδί**
>
> **Ηλεκτρόνια που δίνει το αναγωγικό = ηλεκτρόνια που παίρνει το οξειδωτικό.** Σε mol:
>
> **(mol αναγωγικού) × (μεταβολή του)  =  (mol οξειδωτικού) × (μεταβολή του)**
>
> όπου «μεταβολή» είναι η μεταβολή του αριθμού οξείδωσης ανά **χημικό τύπο**. Είναι η ίδια πληροφορία με τους συντελεστές της συμπληρωμένης εξίσωσης: στην $2KMnO_4 + 10FeSO_4 + \ldots$ ο λόγος $1 : 5$ είναι ακριβώς $5$ ηλεκτρόνια ανά $KMnO_4$ προς $1$ ανά $Fe^{2+}$.
>
> Στις Πανελλήνιες γράφεις την εξίσωση. Η ισότητα των ηλεκτρονίων είναι ο γρήγορος έλεγχος, και σε μείγματα ο συντομότερος δρόμος.

| Σώμα                                  | Γίνεται        | Ηλεκτρόνια ανά χημικό τύπο |
| ------------------------------------- | -------------- | -------------------------- |
| $KMnO_4$ (όξινο)                      | $Mn^{2+}$      | $5$ (παίρνει)              |
| $K_2Cr_2O_7$ (όξινο)                  | $2Cr^{3+}$     | $6$ (παίρνει)              |
| $H_2O_2$ ως οξειδωτικό / ως αναγωγικό | $H_2O$ / $O_2$ | $2$                        |
| $Fe^{2+}$                             | $Fe^{3+}$      | $1$ (δίνει)                |
| $H_2C_2O_4$                           | $2CO_2$        | $2$ (δίνει)                |
| $SO_2$                                | $SO_4^{2-}$    | $2$ (δίνει)                |

## Η μέθοδος βήμα βήμα

1. **Γράψε και συμπλήρωσε** κάθε αντίδραση που γίνεται, με τη σειρά που γίνονται.
2. **Μετάτρεψε τα δεδομένα σε mol**: $n = c \cdot V$ με τον όγκο σε **L**, $n = \dfrac{m}{M_r}$, και για αέρια σε STP $n = \dfrac{V}{22{,}4}$ με τον όγκο σε L.
3. **Πέρνα από το ένα σώμα στο άλλο** με τον λόγο των συντελεστών. Ποτέ με γραμμάρια ή λίτρα.
4. **Γύρνα στο ζητούμενο**: μάζα, όγκο, συγκέντρωση, ποσοστό.

## Ογκομέτρηση με $KMnO_4$ και $K_2Cr_2O_7$

Στο **ισοδύναμο σημείο** τα mol του οξειδωτικού που προστέθηκαν είναι ακριβώς όσα χρειάζονται στοιχειομετρικά για όλο το αναγωγικό.

Το $KMnO_4$ είναι **δείκτης του εαυτού του**. Το $MnO_4^-$ είναι έντονα ιώδες, το $Mn^{2+}$ σχεδόν άχρωμο. Όσο υπάρχει αναγωγικό, κάθε σταγόνα αποχρωματίζεται. Η πρώτη σταγόνα σε περίσσεια βάφει το διάλυμα ροζ-ιώδες, και αυτό το χρώμα που **μένει** είναι το τέλος της ογκομέτρησης. Δεν χρειάζεται άλλος δείκτης.

Το $K_2Cr_2O_7$ γίνεται από πορτοκαλί πράσινο ($Cr^{3+}$). Εδώ η αλλαγή δεν φαίνεται καθαρά, γιατί το πράσινο του $Cr^{3+}$ σκεπάζει την τελευταία σταγόνα πορτοκαλί· στο εργαστήριο προστίθεται δείκτης οξειδοαναγωγής. Στα προβλήματα ο λογαριασμός είναι ίδιος, με $6$ ηλεκτρόνια ανά $K_2Cr_2O_7$.

> **Πρόσεχε**
>
> - **Οξινίζεις με $H_2SO_4$.** Το $HCl$ οξειδώνεται από το $KMnO_4$ σε $Cl_2$ και θα κατανάλωνε επιπλέον οξειδωτικό. Το $HNO_3$ είναι το ίδιο οξειδωτικό και θα οξείδωνε μόνο του μέρος του αναγωγικού.
> - **Μόνο ό,τι μπορεί να οξειδωθεί ογκομετρείται.** Σε διάλυμα με $Fe^{2+}$ και $Fe^{3+}$ το $KMnO_4$ βλέπει μόνο τον $Fe^{2+}$.
> - **Σίδηρος σε αραιό οξύ δίνει $Fe^{2+}$**, ένα ανά άτομο. Γι' αυτό ο μεταλλικός σίδηρος ενός δείγματος μετριέται έτσι.
> - **mL σε L** πριν από το $n = c \cdot V$. Τα περισσότερα χαμένα μόρια στις Πανελλήνιες χάνονται εδώ.
> - Αν το δείγμα **χωρίζεται σε ίσα μέρη**, τα mol που βρίσκεις αφορούν το ένα μέρος. Πολλαπλασίασε πριν απαντήσεις για όλο το δείγμα.

## Καθαρότητα δείγματος

Ένα δείγμα περιέχει το καθαρό σώμα και προσμείξεις που, σύμφωνα με την εκφώνηση, **δεν αντιδρούν**. Η ογκομέτρηση μετρά μόνο το καθαρό σώμα:

**καθαρότητα = (μάζα καθαρού σώματος / μάζα δείγματος) × 100%**

Αν οι προσμείξεις ήταν κι αυτές αναγωγικές, θα κατανάλωναν οξειδωτικό, και η καθαρότητα θα έβγαινε **μεγαλύτερη** από την πραγματική. Γι' αυτό η εκφώνηση το διευκρινίζει πάντα.

## Μείγμα δύο αναγωγικών

Όταν ένα οξειδωτικό οξειδώνει **ταυτόχρονα** δύο σώματα, έχεις δύο αγνώστους, $x$ και $y$ mol, και θέλεις δύο εξισώσεις:

- μία από τη **μάζα** του μείγματος (ή από μια δεύτερη πληροφορία, π.χ. όγκο αερίου)
- μία από το **οξειδωτικό που καταναλώθηκε**: άθροισμα των mol $KMnO_4$ από τις δύο αντιδράσεις, ή ισοδύναμα από την ισότητα των ηλεκτρονίων, με τα ηλεκτρόνια των δύο αναγωγικών αθροισμένα

## Περίσσεια και επιστροφή

Μερικές φορές το αναγωγικό αντιδρά αργά ή δεν φαίνεται το τέλος. Τότε προσθέτεις **γνωστή περίσσεια** οξειδωτικού, αφήνεις την αντίδραση να ολοκληρωθεί και **ογκομετρείς ό,τι περίσσεψε** με ένα πρότυπο αναγωγικό, συνήθως $FeSO_4$:

**mol οξειδωτικού που αντέδρασαν με το δείγμα = mol που προστέθηκαν − mol της περίσσειας**

Η δεύτερη ογκομέτρηση μετρά την **περίσσεια**, όχι το δείγμα. Το λάθος που γίνεται συχνά: τα mol του $FeSO_4$ μπαίνουν κατευθείαν στον λογαριασμό του δείγματος.

## Διαδοχικές αντιδράσεις

Σε πολλά Θέματα Δ το προϊόν μιας αντίδρασης γίνεται αντιδρών της επόμενης: κράμα σε οξύ, το διάλυμα σε ογκομέτρηση, το αέριο σε άλλη αντίδραση. Η αλυσίδα δένεται μόνο με **mol**. Σε κάθε κρίκο ρωτάς: ποιο σώμα περνά στην επόμενη αντίδραση, και πόσα mol του; Ό,τι δεν αντιδρά (ο $Cu$ με αραιό οξύ, μια πρόσμειξη) μένει και μπορεί να είναι το επόμενο ερώτημα.

Οι όγκοι αερίων μετριούνται σε **STP**, όπου $1$ mol αερίου καταλαμβάνει $22{,}4$ L.

## Παραδείγματα

### Παράδειγμα 1: Ένας μαθητής ογκομετρεί διάλυμα \$FeSO\_4\$ με \$KMnO\_4\$, αλλά οξινίζει με \$HCl\$ αντί για \$H\_2SO\_4\$. Ο όγκος \$KMnO\_4\$ που θα καταναλώσει είναι: (α) μεγαλύτερος, (β) μικρότερος, (γ) ίσος με τον σωστό. Διάλεξε και αιτιολόγησε.

1. Το $KMnO_4$ είναι ισχυρό οξειδωτικό και οξειδώνει και τα ιόντα $Cl^-$ σε $Cl_2$: $2KMnO_4 + 16HCl \to 2KCl + 2MnCl_2 + 5Cl_2 + 8H_2O$.
2. Μέρος του $KMnO_4$ που προστίθεται καταναλώνεται έτσι από το $HCl$ και όχι από τον $Fe^{2+}$. Για να οξειδωθεί όλος ο σίδηρος χρειάζεται **περισσότερο** διάλυμα.
3. **Σωστή η (α).** Ο μαθητής θα υπολογίσει περισσότερο σίδηρο από όσο υπάρχει. Γι' αυτό η οξίνιση γίνεται με $H_2SO_4$, που το θείο του είναι ήδη $+6$ και δεν οξειδώνεται.

### Παράδειγμα 2: Δείγμα \$2\$ g \$FeSO\_4\$ με προσμείξεις που δεν αντιδρούν διαλύεται σε νερό, οξινίζεται με \$H\_2SO\_4\$ και ογκομετρείται με διάλυμα \$KMnO\_4\$ \$0{,}05\$ M. Το διάλυμα μένει ροζ-ιώδες μετά την προσθήκη \$40\$ mL. Βρες την καθαρότητα του δείγματος. (\$M\_r\$ του \$FeSO\_4\$: \$152\$)

1. **Εξίσωση:** $2KMnO_4 + 10FeSO_4 + 8H_2SO_4 \to 2MnSO_4 + 5Fe_2(SO_4)_3 + K_2SO_4 + 8H_2O$, δηλαδή λόγος $KMnO_4 : FeSO_4 = 1 : 5$.
2. Το ροζ-ιώδες χρώμα που μένει είναι το τέλος: ως εκεί αντέδρασαν $n_{KMnO_4} = 0{,}05 \cdot 0{,}040 = 2 \cdot 10^{-3}$ mol.
3. $n_{FeSO_4} = 5 \cdot 2 \cdot 10^{-3} = 0{,}01$ mol, άρα $m = 0{,}01 \cdot 152 = 1{,}52$ g καθαρό $FeSO_4$.
4. **Καθαρότητα:** $\dfrac{1{,}52}{2} \cdot 100\% = 76\%$.

### Παράδειγμα 3: Μείγμα \$FeSO\_4\$ και \$H\_2C\_2O\_4\$ μάζας \$3{,}32\$ g διαλύεται σε νερό και οξινίζεται με \$H\_2SO\_4\$. Για την πλήρη οξείδωσή του χρειάζονται \$100\$ mL διαλύματος \$KMnO\_4\$ \$0{,}1\$ M. Βρες τη σύσταση του μείγματος και τον όγκο του \$CO\_2\$ σε STP. (\$M\_r\$: \$FeSO\_4\$ \$152\$, \$H\_2C\_2O\_4\$ \$90\$)

1. **Εξισώσεις:** η γνωστή του $FeSO_4$ (λόγος $1 : 5$) και
   $$
   5H_2C_2O_4 + 2KMnO_4 + 3H_2SO_4 \to 10CO_2 + 2MnSO_4 + K_2SO_4 + 8H_2O
   $$
   Ο άνθρακας πάει από $+3$ σε $+4$: κάθε $H_2C_2O_4$ δίνει $2$ ηλεκτρόνια.
2. **Άγνωστοι:** $x$ mol $FeSO_4$ και $y$ mol $H_2C_2O_4$. Από τη μάζα: $152x + 90y = 3{,}32$.
3. **Από το οξειδωτικό:** $n_{KMnO_4} = 0{,}1 \cdot 0{,}1 = 0{,}01$ mol, που παίρνουν $5 \cdot 0{,}01 = 0{,}05$ mol ηλεκτρονίων. Άρα $x + 2y = 0{,}05$. Το ίδιο βγαίνει από τις εξισώσεις: $\tfrac{x}{5} + \tfrac{2y}{5} = 0{,}01$.
4. Από τη δεύτερη $x = 0{,}05 - 2y$. Στην πρώτη: $7{,}6 - 304y + 90y = 3{,}32$, άρα $y = 0{,}02$ και $x = 0{,}01$. Το μείγμα έχει $1{,}52$ g $FeSO_4$ και $1{,}8$ g $H_2C_2O_4$.
5. **$CO_2$:** $2y = 0{,}04$ mol, δηλαδή $0{,}04 \cdot 22{,}4 = 0{,}896$ L σε STP.

### Παράδειγμα 4: Κράμα σιδήρου και χαλκού μάζας \$12\$ g κατεργάζεται με περίσσεια αραιού \$H\_2SO\_4\$ και ελευθερώνονται \$2{,}24\$ L αερίου σε STP. Το διάλυμα ογκομετρείται με \$KMnO\_4\$ \$0{,}1\$ M, και το στερεό που απομένει αντιδρά πλήρως με πυκνό \$HNO\_3\$. Βρες τον όγκο του \$KMnO\_4\$ και τον όγκο του αερίου της τελευταίας αντίδρασης σε STP. (\$A\_r\$: \$Fe\$ \$56\$, \$Cu\$ \$64\$)

1. **Πρώτος κρίκος.** Μόνο ο σίδηρος είναι πριν από το υδρογόνο: $Fe + H_2SO_4 \to FeSO_4 + H_2$. $n_{H_2} = \dfrac{2{,}24}{22{,}4} = 0{,}1$ mol, άρα $0{,}1$ mol $Fe$, δηλαδή $5{,}6$ g. Ο χαλκός είναι $12 - 5{,}6 = 6{,}4$ g, δηλαδή $0{,}1$ mol.
2. **Δεύτερος κρίκος.** Στο διάλυμα περνούν $0{,}1$ mol $FeSO_4$ (το αραιό οξύ δίνει $Fe^{2+}$). Με λόγο $1 : 5$ χρειάζονται $0{,}02$ mol $KMnO_4$, δηλαδή $V = \dfrac{0{,}02}{0{,}1} = 0{,}2$ L $= 200$ mL.
3. **Τρίτος κρίκος.** Ο χαλκός που έμεινε με πυκνό νιτρικό: $Cu + 4HNO_3 \to Cu(NO_3)_2 + 2NO_2 + 2H_2O$. Από $0{,}1$ mol $Cu$ βγαίνουν $0{,}2$ mol $NO_2$, δηλαδή $4{,}48$ L σε STP.

### Παράδειγμα 5: Δείγμα \$1\$ g οξαλικού οξέος \$H\_2C\_2O\_4\$ με αδρανείς προσμείξεις διαλύεται και οξινίζεται. Προστίθενται \$50\$ mL διαλύματος \$KMnO\_4\$ \$0{,}1\$ M, που είναι σε περίσσεια. Η περίσσεια του \$KMnO\_4\$ αντιδρά ακριβώς με \$20\$ mL διαλύματος \$FeSO\_4\$ \$0{,}25\$ M. Βρες την καθαρότητα του δείγματος. (\$M\_r\$ του \$H\_2C\_2O\_4\$: \$90\$)

1. **Όλο το $KMnO_4$:** $0{,}1 \cdot 0{,}050 = 5 \cdot 10^{-3}$ mol.
2. **Η περίσσεια**, από την ογκομέτρηση επιστροφής: $n_{FeSO_4} = 0{,}25 \cdot 0{,}020 = 5 \cdot 10^{-3}$ mol, που αντιδρούν με $\tfrac{1}{5}$ τους: $10^{-3}$ mol $KMnO_4$.
3. **Με το οξαλικό αντέδρασαν** $5 \cdot 10^{-3} - 10^{-3} = 4 \cdot 10^{-3}$ mol $KMnO_4$. Με λόγο $H_2C_2O_4 : KMnO_4 = 5 : 2$: $n = \tfrac{5}{2} \cdot 4 \cdot 10^{-3} = 0{,}01$ mol.
4. $m = 0{,}01 \cdot 90 = 0{,}9$ g, άρα **καθαρότητα $90\%$**. Αν είχες βάλει τα $5 \cdot 10^{-3}$ mol $FeSO_4$ κατευθείαν στον λογαριασμό του οξαλικού, θα έβγαινε άλλο, λάθος, νούμερο: η επιστροφή μετρά μόνο ό,τι περίσσεψε.

## Ερωτήσεις

1. Στην ογκομέτρηση $Fe^{2+}$ με $KMnO_4$ δεν προστίθεται δείκτης, γιατί:
   - η πρώτη σταγόνα σε περίσσεια χρωματίζει μόνιμα το διάλυμα
   - το $Fe^{3+}$ που σχηματίζεται χρωματίζει έντονα το διάλυμα
   - το $Mn^{2+}$ που σχηματίζεται έχει έντονο ιώδες χρώμα
   - η αντίδραση γίνεται σε όξινο περιβάλλον με $H_2SO_4$
2. Ποιο οξύ χρησιμοποιείς για να οξινίσεις διάλυμα που θα ογκομετρηθεί με $KMnO_4$;
   - $H_2SO_4$, γιατί δεν οξειδώνεται ούτε οξειδώνει
   - $HCl$, γιατί είναι ισχυρό οξύ και δεν οξειδώνει
   - $HNO_3$, γιατί είναι ισχυρό οξύ και δεν οξειδώνεται
   - $CH_3COOH$, γιατί είναι ασθενές και δεν αντιδρά
3. Πόσα mol $FeSO_4$ οξειδώνονται από $0{,}02$ mol $KMnO_4$ σε όξινο περιβάλλον;
   - $0{,}1$ mol
   - $0{,}02$ mol
   - $0{,}004$ mol
   - $0{,}14$ mol
4. Πόσα ηλεκτρόνια παίρνει ένα $K_2Cr_2O_7$ όταν ανάγεται σε $Cr^{3+}$;
   - $6$
   - $3$
   - $5$
   - $12$
5. Πόσα mol $KMnO_4$ οξειδώνουν πλήρως $0{,}05$ mol $H_2C_2O_4$ σε $CO_2$;
   - $0{,}02$ mol
   - $0{,}01$ mol
   - $0{,}05$ mol
   - $0{,}125$ mol
6. Σε δείγμα προστίθεται περίσσεια $KMnO_4$ και μετά ογκομετρείται με $FeSO_4$. Τα mol του $FeSO_4$ δίνουν απευθείας:
   - το $KMnO_4$ που περίσσεψε μετά την αντίδραση
   - το αναγωγικό σώμα που υπήρχε μέσα στο δείγμα
   - όλο το $KMnO_4$ που προστέθηκε στην αρχή
   - το $KMnO_4$ που αντέδρασε με το δείγμα
7. Αν οι προσμείξεις ενός δείγματος $FeSO_4$ οξειδώνονταν κι αυτές από το $KMnO_4$, η καθαρότητα που θα υπολόγιζες θα ήταν:
   - μεγαλύτερη από την πραγματική
   - μικρότερη από την πραγματική
   - ίση με την πραγματική
   - πάντα ακριβώς $100\%$
8. Διάλυμα περιέχει $0{,}01$ mol $FeSO_4$ και $0{,}01$ mol $Fe_2(SO_4)_3$. Πόσα mol $KMnO_4$ χρειάζονται για την ογκομέτρησή του;
   - $0{,}002$ mol
   - $0{,}006$ mol
   - $0{,}004$ mol
   - $0{,}05$ mol
9. $5{,}6$ g σιδήρου διαλύονται πλήρως σε αραιό $H_2SO_4$. Πόσα mol $KMnO_4$ οξειδώνουν το διάλυμα που προκύπτει; ($A_r$ του $Fe$: $56$)
   - $0{,}02$ mol
   - $0{,}06$ mol
   - $0$ mol
   - $0{,}1$ mol
10. Στην $5H_2O_2 + 2KMnO_4 + 3H_2SO_4 \to 2MnSO_4 + K_2SO_4 + 5O_2 + 8H_2O$ αντιδρούν $0{,}02$ mol $KMnO_4$. Πόσα L $O_2$ σε STP ελευθερώνονται;
   - $1{,}12$ L
   - $0{,}448$ L
   - $0{,}179$ L
   - $2{,}24$ L

## Ασκήσεις

1. Πόσα mol $KMnO_4$ χρειάζονται, σε όξινο περιβάλλον, για να οξειδωθούν $0{,}5$ mol $FeSO_4$;
2. Ογκομετρείς διάλυμα $H_2O_2$ με $KMnO_4$, χωρίς δείκτη. Τι βλέπεις τη στιγμή που φτάνεις στο τέλος της ογκομέτρησης;
3. Πόσα mL διαλύματος $K_2Cr_2O_7$ $0{,}02$ M οξειδώνουν πλήρως, σε όξινο περιβάλλον, $1{,}668$ g ένυδρου θειικού σιδήρου(II), $FeSO_4 \cdot 7H_2O$; Δίνεται $M_r$ του $FeSO_4 \cdot 7H_2O$: $278$.
4. Διαβιβάζεις $224$ mL αερίου $SO_2$, μετρημένα σε STP, σε $250$ mL διαλύματος $KMnO_4$ $0{,}02$ M, όπου απορροφάται όλο: $5SO_2 + 2KMnO_4 + 2H_2O \to K_2SO_4 + 2MnSO_4 + 2H_2SO_4$. Αποχρωματίζεται το διάλυμα; Πόσα mol $KMnO_4$ μένουν;
5. Το μπουκάλι με το οξυζενέ του φαρμακείου γράφει «$H_2O_2$ $3\%$ w/v», αλλά έμεινε ανοιχτό μήνες. Αραιώνεις $10$ mL από αυτό σε $250$ mL με νερό. Παίρνεις $25$ mL από το αραιωμένο, τα οξινίζεις με $H_2SO_4$ και τα ογκομετρείς με $KMnO_4$ $0{,}02$ M: το χρώμα μένει στα $15$ mL. Δίνεται $M_r$ του $H_2O_2$: $34$.
   α) Βρες τη συγκέντρωση του $H_2O_2$ στο μπουκάλι.
   β) Τι περιεκτικότητα w/v έχει, και τι ποσοστό του $H_2O_2$ της ετικέτας έχει διασπαστεί;
6. $1{,}92$ g ενός μετάλλου Μ, που στις ενώσεις του έχει αριθμό οξείδωσης $+2$, αντιδρούν πλήρως με αραιό $HNO_3$ και δίνουν $M(NO_3)_2$, $NO$ και νερό. Ελευθερώνονται $448$ mL $NO$, μετρημένα σε STP.
   α) Βρες τη σχετική ατομική μάζα του Μ.
   β) Πόσα mol $HNO_3$ καταναλώθηκαν, και πόσα από αυτά ανάχθηκαν;
7. $6{,}5$ g ψευδαργύρου διαλύονται πλήρως σε πολύ αραιό $HNO_3$, χωρίς να ελευθερωθεί κανένα αέριο. Θερμαίνεις μετά το διάλυμα με περίσσεια $NaOH$, και ελευθερώνονται $560$ mL αμμωνίας, μετρημένα σε STP. Ο ψευδάργυρος γίνεται $Zn(NO_3)_2$. Δίνεται $A_r$ του $Zn$: $65$.
   α) Πού κατέληξαν τα ηλεκτρόνια του ψευδαργύρου; Βρες τον αριθμό οξείδωσης του αζώτου στο προϊόν της αναγωγής και γράψε το προϊόν.
   β) Γράψε την εξίσωση της αντίδρασης του ψευδαργύρου με το οξύ, με τους συντελεστές της.
   γ) Πόσα mol $HNO_3$ καταναλώθηκαν, και τι κλάσμα τους ανάχθηκε;
8. Διάλυμα περιέχει $FeSO_4$ και $Fe_2(SO_4)_3$. Παίρνουμε δύο δείγματα των $20$ mL. Το πρώτο οξινίζεται και ογκομετρείται με $10$ mL διαλύματος $KMnO_4$ $0{,}02$ M. Στο δεύτερο όλος ο $Fe^{3+}$ ανάγεται πρώτα σε $Fe^{2+}$ με κατάλληλο αναγωγικό, του οποίου η περίσσεια απομακρύνεται, και μετά ογκομετρείται με $25$ mL του ίδιου διαλύματος $KMnO_4$.
   α) Γιατί το δεύτερο δείγμα καταναλώνει περισσότερο $KMnO_4$;
   β) Βρες τη συγκέντρωση του $FeSO_4$ στο αρχικό διάλυμα.
   γ) Βρες τη συγκέντρωση του $Fe_2(SO_4)_3$ στο αρχικό διάλυμα.

---

Οι απαντήσεις, τα διαδραστικά και τα παιχνίδια είναι στη σελίδα της ενότητας: https://www.akademio.gr/el/lyk-c/chemistry/redox-stoichiometry
